Οι Πολίτες εισβάλλουν στη σκακιέρα

Η κατάρρευση της τεκτονικής πλάκας του δικομματισμού στην Ισπανία έχει ανοίξει ένα χάσμα με διαστάσεις ακόμα άγνωστες στην πολιτική ζωής της χώρας. Καλύπτει όλο το πολιτικό φάσμα – από τα δεξιά έως τα αριστερά – δημιουργώντας έναν καινούργιο χώρο ο οποίος διευρύνεται με μεγάλη ταχύτητα. Ενα τέταρτο ισχυρό πιόνι εμφανίζεται στην ισπανική πολιτική σκακιέρα: το κόμμα Ciudadanos (Πολίτες) πραγματοποίησε ένα εντυπωσιακό άλμα στις τελευταίες δημοσκοπήσεις – από ποσοστό 8% τον Ιανουάριο συγκεντρώνει σήμερα 18,4% στην πρόθεση ψήφου ενόψει των εθνικών εκλογών που θα γίνουν το φθινόπωρο.

Κάπως έτσι το σκηνικό στην Ισπανία φαίνεται να είναι εντελώς ρευστό. Εδώ και μερικούς μήνες το αριστερό Podemos, με μόλις έναν χρόνο ζωής, άλλαξε τους συσχετισμούς καθώς έσπασε τον δικομματισμό και εμφανίζεται πρώτο στις δημοσκοπήσεις. Ομως, με την ενίσχυση του Ciudadanos οι συσχετισμοί αλλάζουν και πάλι στη χώρα της Ιβηρικής. Θα αποτελέσει το κόμμα αυτό, που μετρά δέκα χρόνια ζωής, ένα ανάχωμα για τους δυσαρεστημένους από τα κόμματα που μέχρι τώρα εναλλάσσονταν στην εξουσία, το Σοσιαλιστικό και το Λαϊκό, οι οποίοι τον τελευταίο καιρό κατευθύνονταν μαζικά στο Podemos; Με αρκετές χώρες στην Ευρώπη να έχουν προγραμματίσει για φέτος κάλπες και την οργή των ψηφοφόρων για τη συνεχιζόμενη λιτότητα αλλά και την ανικανότητα των πολιτικών να βάλουν τέλος στις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης, οι εξελίξεις στην Ισπανία μπορεί να δείξουν έως ποιο σημείο θα φτάσει η μεταστροφή των ευρωπαίων ψηφοφόρων.

Οι Ciudadanos δημιουργήθηκαν στην Καταλωνία τον Ιούλιο του 2006 από καταλανούς ακαδημαϊκούς, οι οποίοι ήθελαν μια νέα πολιτική δύναμη «που να ασχοληθεί με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο λαός». Το κόμμα αυτοπροσδιορίζεται ως κεντροαριστερό και μη εθνικιστικό. Ο πρόεδρος του κόμματος, ο 36χρονος δικηγόρος Αλμπερτ Ριβέρα, χρησιμοποιεί συχνά το σύνθημα: «Η Καταλωνία είναι η πατρίδα μου, η Ισπανία η χώρα μου και η Ευρωπαϊκή Ενωση το μέλλον μας» για να περιγράψει την ιδεολογία των Ciudadanos.

Μπορεί ένα κόμμα, όπως λέει το Ciudadanos, να έχει την καρδιά του στα αριστερά και το κεφάλι στα δεξιά; Με τον ίδιο τρόπο, λένε οι αναλυτές με τον οποίο το Podemos σάρωσε τις τάσεις που βρίσκονταν αριστερά των Σοσιαλιστών, έτσι και το Ciudadanos φαίνεται να απορροφά σταδιακά το Δημοκρατικό Φιλελεύθερο Κέντρο και να αποσταθεροποιεί το UPyD, την Ενωση Προόδου και Δημοκρατίας. Ενσωματώνει με αυτόν τον τρόπο τους ισπανούς κεντρώους, δημιουργώντας έναν νέο πόλο. Οι Βρυξέλλες παρακολουθούν με ενδιαφέρον τις εξελίξεις. Εν αρχή ήταν η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ. Θα ακολουθήσει η Ισπανία; αναρωτήθηκαν οι πολιτικοί αναλυτές. Η οργή των πολιτών για την αυστηρή λιτότητα θα εκφρασθεί πολιτικά και σε άλλες χώρες της Ευρώπης; Τα πράγματα έδειχναν ότι μπορεί αυτή να είναι η έκβαση στην Ισπανία – φέτος ψηφίζουν ακόμα Δανία, Ιρλανδία, Φινλανδία και Βρετανία. Η δημιουργία ενός νέου Κέντρου, πιο νεανικού, πιο δυναμικού, λιγότερο πολιτικοποιημένου, θα απορροφήσει άραγε τους ισχυρούς κραδασμούς που προκάλεσε η κρίση;

Οπως λέει ο Βίκτωρ Ουγκώ
Είναι το Ciudadanos το Podemos της Δεξιάς; αναρωτιέται η ισπανική εφημερίδα «Ελ Παΐς». Τα στελέχη του κόμματος το διαψεύδουν, όμως όλες οι μετρήσεις δείχνουν πως αντλεί τους υποστηρικτές του από τον χώρο της Κεντροδεξιάς. Ο νεαρός πρόεδρος του κόμματος επικαλείται τον Βίκτωρα Ουγκώ: «Τίποτα δεν είναι πιο δυνατό από μια ιδέα που ήρθε η ώρα της».