Σαΐτες και ιππικοί αγώνες

Η Μεσσηνία τις ημέρες του Πάσχα συγκεντρώνει την προσοχή επισκεπτών από όλη την Ελλάδα. Βασική αφορμή είναι το ξεχωριστό έθιμο που αναβιώνει στην Καλαμάτα που θυμίζει την εφευρετικότητα και τον ηρωισμό των ντόπιων καθώς οι ρίζες του ανάγονται στους απελευθερωτικούς αγώνες του 1821. Ηταν 23 Μαρτίου 1821 όταν οι κάτοικοι της Μεσσηνίας κατασκεύασαν και χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά σαΐτες, οι οποίες όμως δεν ήταν σαν τις σημερινές. Περιείχαν γέμιση με εύφλεκτα και εκρηκτικά υλικά, που προκαλούσαν εκκωφαντικό θόρυβο και δυνατή φλόγα αναχαιτίζοντας έτσι την τουρκική επιδρομή. Αντιλαμβανόμενοι το κρυφό τους όπλο, οι Καλαματιανοί ακολούθησαν την ίδια τακτική και το 1826 στη μάχη της Βέργας, όπου πετώντας τις αυτοσχέδιες σαΐτες τρόμαξαν τα άλογα ρίχνοντας τους έφιππους πολεμιστές του Ιμπραήμ. Σήμερα οι συμμετέχοντες είναι οπλισμένοι με σαΐτες και φορώντας συνήθως παραδοσιακά ρούχα αναβιώνουν τον σαϊτοπόλεμο. Συγκεκριμένα, ανήμερα το Πάσχα με τη συμμετοχή πλήθους θεατών, ομάδες 10-30 ατόμων εξοπλίζονται με σαΐτες – χαρτονένιους σωλήνες γεμάτους μπαρούτι που αναφλέγονται δημιουργώντας πολύ καπνό και κάνοντας χαρακτηριστικά έντονο ήχο στα χέρια των «πολεμιστών».

Αντίθετα με ό,τι γίνεται στην Καλαμάτα όπου οι σαΐτες τρομάζουν τα άλογα, 16 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πρωτεύουσας, στη Δημοτική Ενότητα Αρφαρών του Δήμου Καλαμάτας, γίνονται ιππικοί αγώνες. Συγκεκριμένα τη Δευτέρα του Πάσχα και ανήμερα τη γιορτή του Αγίου Γεωργίου οι αγώνες πραγματοποιούνται στο ιπποδρόμιο του χωριού, έναν χωμάτινο δρόμο μήκους ενός χιλιομέτρου και πλάτους δέκα μέτρων, με αφετηρία το ξωκκλήσι του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος θεωρείται προστάτης των ιππέων. Μάλιστα τον 19ο αι. συμμετείχαν κυρίως έφιπποι νεαρής ηλικίας για να εκπαιδευτούν ως αγγελιαφόροι της επερχόμενης επανάστασης, ενώ εικάζεται ότι λόγω της γιορτής του Αγίου Γεωργίου οι οπλαρχηγοί του Εικοσιένα χρησιμοποιούσαν σαν άλλοθι τις ιπποδρομίες προκειμένου να συναντηθούν και να ανταλλάξουν απόψεις για τον καλύτερο συντονισμό της Επανάστασης.