Ο τσάρος, οι υπασπιστές και ο σοφός ισορροπιστής

Λίγες ημέρες μετά την ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης και πάνω στην κορύφωση της πρώτης φάσης της διαπραγμάτευσης γερμανός αξιωματούχος μετέφερε σε ανώτατο κυβερνητικό παράγοντα τη δυσθυμία της γερμανικής κυβέρνησης για την επιλογή Βαρουφάκη στην κρίσιμη θέση του υπουργού Οικονομικών, αφήνοντας και μερικά διπλωματικά υπονοούμενα για το εάν θα μπορούσε να αντικατασταθεί. Η απάντηση του κυβερνητικού στελέχους ήταν κοφτή, αρνητική και συγχρόνως ευγενική με αναφορές στα θέματα εθνικής και εσωτερικής κυριαρχίας και επισημάνσεις του τύπου «δεν είμαστε κυβέρνηση εντολοδόχων». Ημέρες αργότερα κύκλοι του Μαξίμου παραπέμποντας σε δηλώσεις που έγιναν στην Μπούντεσταγκ φωτογράφιζαν τον γερμανό πρεσβευτή στην Αθήνα Πέτερ Σόοφ ως κομιστή του γερμανικού μηνύματος.

Επειτα από έναν μήνα διακυβέρνησης το Μέγαρο Μαξίμου δείχνει πως δεν έχει κανένα πρόβλημα με τον Γιάνη Βαρουφάκη ακόμη και όταν εκείνος στις δηλώσεις του αναφέρει χαλαρά πως όταν μίλησε στη Γερμανία, δηλαδή στον Σόιμπλε, για αναδιαπραγμάτευση «έπαθαν εγκεφαλικό» και όταν αναφέρθηκε στην ανθρωπιστική κρίση «έπαθαν και δεύτερο».

Αντιθέτως, ο Αλέξης Τσίπρας αντιμετωπίζει τον δικό του τσάρο της οικονομίας ως στέλεχος πρώτης γραμμής που τουλάχιστον μέχρι στιγμής έχει υπηρετήσει με ιδανικό τρόπο το θέμα της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές. Συμπέρασμα; Προς το παρόν ή για το επόμενο εξάμηνο ο Βαρουφάκης δεν αλλάζει, εκτός αν οι πιέσεις γίνουν αφόρητες.

Ο Πρωθυπουργός επέλεξε τον Βαρουφάκη ακριβώς διότι γνώριζε ότι μπορούσε και να αρθρώσει μια κουβέντα παραπάνω στον Σόιμπλε προσπερνώντας τον επιβαλλόμενο καθωσπρεπισμό δύο ομολόγων που συναντώνται για πρώτη φορά, με τον δεύτερο μάλιστα να βρίσκεται σε εμφανώς πλεονεκτική θέση.

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ. Παράλληλα με την επιλογή του προκάλεσε βεβαίως ένα ανακάτεμα της εσωκομματικής τράπουλας, που άλλαξε τις ισορροπίες στο κυβερνητικό σχήμα. Πολλοί εγείρουν ερωτηματικά για το κατά πόσον είναι αρμονικές οι σχέσεις μεταξύ των στελεχών του οικονομικού επιτελείου. Από το κυβερνητικό επιτελείο διαβεβαιώνουν ότι καλύτερες και πιο ισορροπημένες δεν θα μπορούσε να είναι. Γνωρίζοντας βεβαίως ότι υπάρχει πάντα ο ισορροπιστής σοφός της Ζαλοκώστα Γιάννης Δραγασάκης, ο οποίος έχει τη γενικότερη επίβλεψη επί των οικονομικών.

Ο ρόλος Δραγασάκη θεωρείται κομβικός. Ο ίδιος δεν επιθυμούσε να ασχοληθεί με τα τρέχοντα θέματα ενός υπουργείου και δη με την ανάληψη της ευθύνης της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές κάνοντας τον γύρο της Ευρώπης σε τρεις ημέρες. Ασμένως αποδέχθηκε τον ρόλο του αντιπροέδρου της Κυβέρνησης με ευθύνη τον συντονισμό του οικονομικού επιτελείου γνωρίζοντας ότι εν μέρει στα άτυπα καθήκοντά του περιλαμβάνεται και αυτό της κατάσβεσης πυρκαγιών. Με τον Γιάνη Βαρουφάκη δεν δείχνει να έχει κάποιο πρόβλημα. Στις Βρυξέλλες, στο Eurogroup όταν Δραγασάκης και Βαρουφάκης μπήκαν μαζί στην πρώτη συνεδρίαση του οργάνου ο Δραγασάκης άφησε τον υπουργό Οικονομικών να μιλήσει τόσο όσο… Κάποια στιγμή τις πρώτες ημέρες της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ όταν βγήκε σε τηλεοπτικό σταθμό για να ισορροπήσει κάποια θέματα οικονομικού περιεχομένου είπε για τον Βαρουφάκη πως για τον ρόλο που καλείται να υλοποιήσει είναι καλός. Αυτό είχε ερμηνευθεί τότε ως αδιόρατη αιχμή για τις ευρύτερες ικανότητες του Βαρουφάκη, αλλά ξεπεράστηκε. Αλλωστε ο αντιπρόεδρος δεν έχει δείξει διάθεση καπελώματος.

ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΑ ΝΕΡΑ ΤΟΥ. Γενικώς, αν εξαιρέσει κανείς τους Δραγασάκη και Σταθάκη που ενίοτε -προ κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ – έπιναν και κανένα ποτό στις στοές της Σταδίου, οι σχέσεις των οικονομολόγων της κυβέρνησης δεν είναι και φιλικές. Είναι γεγονός ότι ο Ευκλείδης Τσακαλώτος τις πρώτες ημέρες μετά τον σχηματισμό της κυβέρνησης έδειχνε λίγο αμήχανος και έξω από τα νερά του, κυρίως για το γεγονός ότι ξαφνικά βρέθηκε στο υπουργείο Εξωτερικών (ως αναπληρωτής για τα θέματα Οικονομίας), αντί για το Οικονομικών όπου πολλοί θα τον έβλεπαν ακόμη και ως υπουργό (π.χ., ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας).

Η αμηχανία Τσακαλώτου είχε καταγραφεί ακόμη και στα πλάνα όταν δίπλα στον Γιάνη Βαρουφάκη επισκέπτονταν ευρωπαίους υπουργούς Οικονομικών για να μεταφέρουν τις απόψεις της κυβέρνησης. Ομως, σχολιάζουν από το Μαξίμου, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος προσαρμόστηκε πολύ γρήγορα στα νέα του καθήκοντα και μάλιστα βοήθησε πολύ, παραμένοντας στις Βρυξέλλες, στη σύνταξη των ελληνικών προτάσεων για  τη συμφωνία στηρίζοντας με τις γνώσεις του τα τεχνικά κλιμάκια. Οι σχέσεις του με τον Βαρουφάκη είναι τυπικές αλλά καλές.

Εκείνος που δεν έχει πρόβλημα και δείχνει άνετος με τα κυβερνητικά του καθήκοντα είναι ο υπουργός Οικονομίας Γιώργος Σταθάκης. Με τους Δραγασάκη και Τσακαλώτο έχει συνεργαστεί επί μακρόν στην Κουμουνδούρου όταν όλοι μαζί έδωσαν μάχες για την επικράτηση της αντίληψης στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ περί παραμονής στο ευρώ και εγκατάλειψης των σεναρίων δραχμής. Η Νάντια Βαλαβάνη, πάλι, αν και ανέμενε το υπουργείο Εξωτερικών βρέθηκε ως αναπληρώτρια στο υπουργείο Οικονομικών, σύντομα όμως πήρε ζεστά τον ρόλο της και έτσι το νομοσχέδιο για τη ρύθμιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών είναι από τα πρώτα που κατατίθενται στη Βουλή.

ΕΚΤΟΣ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ. Εκεί που οι σχέσεις παραμένουν χαώδεις και δεν δείχνουν σημάδια βελτίωσης είναι ανάμεσα στους Γιάνη Βαρουφάκη και Γιάννη Μηλιό. Ο Μηλιός παραμένει υπεύθυνος του τομέα Οικονομικών του ΣΥΡΙΖΑ. Ωστόσο η Πολιτική Γραμματεία του κόμματος αλλάζει και είναι άγνωστο πού θα βρεθεί ο Μηλιός. Προς το παρόν είναι εκτός Ευρωβουλής, εκτός Βουλής (δεν έθεσε υποψηφιότητα) και εκτός κυβέρνησης. Ο Γιάννης Μηλιός που ανατριχιάζει ακόμη και στο άκουσμα του ονόματος Βαρουφάκης χαρακτήρισε τη συμφωνία «ένα πρώτο βήμα σε ολισθηρό έδαφος». Ο υπουργός Οικονομικών πάντως δεν κλονίστηκε από τις αντιδράσεις του «συντρόφου» του και δήλωσε ότι δεν στενοχωριέται για την κρίση του Μηλιού, παρά μόνο για τις απόψεις του Γλέζου.