Φυγή προς τα εμπρός

Τι είναι αυτό που κάνει στην παρούσα φάση τον Αλέξη Τσίπρα να χαλαρώνει – όσο αυτό είναι εφικτό – και να αισθάνεται μια σχετική ικανοποίηση με τη συμπλήρωση ενός μήνα διακυβέρνησης; Το γεγονός ότι, όπως εξηγεί και στους συνομιλητές του, «έχουμε πετύχει συμφωνία χωρίς να έχουμε συναντηθεί με τη γερμανική ηγεσία».

Πράγματι, το στοίχημα αυτό για την πρώτη περίοδο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ έχει κερδηθεί. Η συμφωνία έχει κλείσει χωρίς ο Πρωθυπουργός να έχει τσαλακώσει το προφίλ του αιτούμενος συνάντηση με τη γερμανίδα καγκελάριο. Αυτό μετράει στη συνολικότερη εικόνα και τροφοδοτεί το κλονισμένο ηθικό μεγάλου τμήματος ψηφοφόρων που επιθυμούν την αποκατάσταση της εθνικής κυριαρχίας, επομένως και τη δημοφιλία κυβέρνησης και Πρωθυπουργού.

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ. Δεν είναι όμως μόνο αυτό που καθορίζει την πορεία ή την επιτυχία μιας κυβέρνησης. Και ο Αλέξης Τσίπρας δείχνει να το γνωρίζει, αν αναλογιστεί κανείς ότι τόσο στο Υπουργικό Συμβούλιο που συγκάλεσε χθες το απόγευμα όσο και στην άτυπη σύσκεψη του οικονομικού επιτελείου το πρωί ζήτησε να υπάρξει φυγή προς τα εμπρός και αποκλειστική ενασχόληση με το κυβερνητικό έργο. Κάτι που αποτελεί σαφές μήνυμα προς τους εταίρους-δανειστές ότι κάτι κινείται, με την κυβέρνηση να δίνει τα πρώτα δείγματα γραφής.

Πώς μεταφράζεται αυτό πρακτικά. Την ερχόμενη εβδομάδα, και μόλις κλείσει και το κεφάλαιο «κόμμα» με αλλαγή γραμματέα και Πολιτικής Γραμματείας, η κυβέρνηση προτίθεται να βουτήξει στα βαθιά. Καταθέτει έξι νομοσχέδια, ανάμεσά τους και πρόταση για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τα Μνημόνια. Κάτι που σημαίνει ότι αυτομάτως θα βρει απέναντί της Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ, ενισχύοντας ωστόσο την επιχειρηματολογία ότι διερευνώντας τα Μνημόνια η νέα κυβέρνηση επισημοποιεί το διαζύγιό της από αυτά.

Ανθρωπιστική κρίση, ΕΡΤ, προστασία πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς, ρυθμίσεις για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, μέτρα για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής είναι τα νομοσχέδια που κατατίθενται στη Βουλή εντός της ερχόμενης εβδομάδας.

ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΠΟΡΩΝ. Ο Αλέξης Τσίπρας επιδιώκει να δείξει ότι η κυβέρνηση παράγει έργο έχοντας κλείσει πίσω της την πόρτα των Μνημονίων. Από τους υπουργούς του ζήτησε σημειώματα για τα νομοθετήματα που πρόκειται να πάρουν σειρά. Ζήτησε επίσης οργανογράμματα και σχέδιο ανά υπουργείο για εξοικονόμηση πόρων. «Κόψτε απ’ όπου μπορείτε» ήταν η οδηγία που έδωσε στα μέλη της κυβέρνησης.

Αυτό που επιθυμεί ο Πρωθυπουργός είναι να μπει το επόμενο διάστημα σε εφαρμογή το περίφημο e-mail Βαρουφάκη. «Η διαπραγμάτευση θα είναι διαρκής και ουσιαστικά τώρα αρχίζει» λέει στους συνεργάτες του, ζητώντας προσήλωση στον στόχο της υλοποίησης της νέας συμφωνίας. Προσθέτει δε ότι πρέπει να προχωρήσουμε στη μεταμνημονιακή περίοδο.

Για το Μέγαρο Μαξίμου δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη εάν το κομμάτι της δανειακής σύμβασης (ως μέρος της συμφωνίας) θα περάσει από τη Βουλή. Κάποιοι επιμένουν ότι το θέμα είναι νομικό και άλλοι αμιγώς πολιτικό. Η έγκριση της συμφωνίας από τη γερμανική Βουλή χαρακτηρίζεται θετικό γεγονός, όμως το Μαξίμου δεν θα σπεύσει να πάρει απόφαση για την κύρωση ή μη από τη Βουλή.

Πάντως αυτό που έχει ξεκαθαρίσει ο Αλέξης Τσίπρας είναι ότι η συμφωνία με τους εταίρους θα έρθει τμήμα τμήμα στη Βουλή, μέσω πολλών διαφορετικών νομοθετημάτων.

Στο μεταξύ ο Αλέξης Τσίπρας έχει αποφασίσει να αλλάξει ριζικά το μοντέλο του ελέγχου της εφαρμογής των συμφωνηθέντων και των δεσμεύσεων όπως το ξέραμε μέχρι πρότινος. Οι «θεσμοί» πήραν τη θέση της «τρόικας», όμως ουδείς διασφαλίζει με ποιον τρόπο θα εφαρμόζεται ένα είδος εποπτείας στις δρομολογούμενες μεταρρυθμίσεις. Εκεί υπάρχει ένα κενό. Ο Πρωθυπουργός φέρεται να έχει πει στους συνεργάτες του ότι οι έλεγχοι θα γίνονται α λα καρτ και φυσικά χωρίς οι πολιτικές ηγεσίες να εμπλέκονται με τεχνοκράτες. Δηλαδή ο Πρωθυπουργός και ίσως και οι υπουργοί δεν θα συναντώνται με τους εκπροσώπους των «θεσμών».

Η ΚΟΜΙΣΙΟΝ. Στο μεταξύ το Μαξίμου θα επιδιώξει σταδιακά να αναβαθμίσει την ευθύνη του προέδρου της Κομισιόν ως προς τα θέματα του ελέγχου. Για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και τον Τσίπρα τον πρώτο και κεντρικό ρόλο θα πρέπει να έχει το Ευρωκοινοβούλιο, ως το κατεξοχήν ευρωπαϊκό όργανο να επιβλέπει την υλοποίηση των συμπεφωνημένων. «Θα εργαστούμε σ’ αυτή την κατεύθυνση» αναφέρει ο Αλέξης Τσίπρας, προσβλέποντας συγχρόνως και σε αναβαθμισμένες εξουσίες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Επομένως γίνεται σαφές ότι το επόμενο διάστημα η κυβέρνηση, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις δικές της υποχρεώσεις, θα προσπαθήσει να απομειώσει τον καθοριστικό ρόλο του Eurogroup.