Η πρώτη συμφωνία με τις Βρυξέλλες

Λευκός καπνός για έναν κατ’ αρχήν συμβιβασμό μεταξύ  κυβέρνησης και δανειστών βγήκε από το Eurogroup έπειτα από μια επίπονη και σκληρή διαδικασία διαπραγμάτευσης μεταξύ των θεσμικών της εταίρων και των υπουργών Οικονομικών Ελλάδας και Γερμανίας.

Η προκαταρκτική συμφωνία ολοκληρώθηκε με προσωπική εμπλοκή του κ. Τσίπρα, ο οποίος συνομίλησε με τον πρόεδρο του Γ. Ντεϊσελμπλούμ.

Η Ελλάδα δεσμεύθηκε να μην προχωρήσει σε μονομερείς ενέργειες, αλλά κέρδισε την ευελιξία σε ό,τι αφορά τα μέτρα λιτότητας. Μάλιστα, το Μαξίμου έσπευσε να διευκρινίσει ότι η αναφορά στις μονομερείς ενέργειες δεν σχετίζεται με το σύνολο της πολιτικής της νέας ελληνικής κυβέρνησης, αλλά μόνο με δράσεις που έχουν δημοσιονομικό κόστος.

Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν θα απολέσει τη δυνατότητά της να νομοθετεί, π.χ. στα εργασιακά ή στα κόκκινα δάνεια, ή να προωθεί ρυθμίσεις για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές. Τα χρονοδιαγράμματα είναι ιδιαίτερα σφικτά: η κυβέρνηση οφείλει να καταθέσει αρχικό κατάλογο με τις προτάσεις-δεσμεύσεις της πρωτίστως στο θέμα των μεταρρυθμίσεων, έως τη Δευτέρα, προκειμένου να αξιολογηθούν και να τεθούν υπό την έγκριση των θεσμών (Institiutions). Αυτές, σύμφωνα με τις πληροφορίες, θα επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση της διαφθοράς, στα φορολογικά θέματα, στη διοικητική ανασυγκρότηση του κράτους και στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης.

Αμέσως μετά θα γίνει αξιολόγηση των μεταρρυθμίσεων για να κριθεί αν θα υπάρξει παράταση της δανειακής σύμβασης και να προχωρήσει άμεσα η επικύρωσή της από τα Κοινοβούλια των χωρών-μελών της ευρωζώνης.

Γι’ αυτό τον λόγο, όμως, η συμφωνία παραμένει ανοιχτή, κάτι που εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να αποκλείσει νέες εμπλοκές ή διαφωνίες ως προς την εκκίνηση των μεταρρυθμίσεων που προτείνει η ελληνική κυβέρνηση.

«ΠΡΩΤΟ ΒΗΜΑ». Για «ένα πρώτο βήμα σε μια μεγάλη πορεία» έκανε λόγο ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης, ο οποίος τόνισε ότι απετράπη η λήψη μέτρων όπως η μείωση των συντάξεων και η αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά, ενώ έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη συμφωνία για μειωμένα πρωτογενή πλεονάσματα. Στο ανακοινωθέν διατυπώνεται η πρόταση για αναθεώρηση των στόχων του πρωτογενούς πλεονάσματος ανάλογα με τις οικονομικές συνθήκες, στοιχείο που ικανοποιεί την κυβέρνηση, σύμφωνα με την οποία η  αναφορά σε πρωτογενή πλεονάσματα ανάλογα με την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας σημαίνει τέλος στον στόχο του 3% του ΑΕΠ ή 5,5 δισ. ευρώ για το 2015.

Οι Ευρωπαίοι επέμειναν για παράταση της δανειακής σύμβασης για διάστημα τεσσάρων μηνών και όχι έξι όπως ζητούσε η ελληνική πλευρά – και αυτό διότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες, επιδιώκουν να έχουν έναν μοχλό πίεσης προς την Αθήνα δεδομένου ότι το δίμηνο Ιούλιος – Αύγουστος η Ελλάδα θα πρέπει να αποπληρώσει ομόλογα 6,7 δισ. ευρώ στην ΕΚΤ. Παράλληλα θα πρέπει να καταβληθούν και στο ΔΝΤ αποπληρωμές δανείων 5,2 δι. ευρώ.      

Τα νέα έφθασαν από τις Βρυξέλλες γύρω στις 7 το απόγευμα, την ίδια ώρα ωστόσο το Μέγαρο Μαξίμου έδειχνε αυτοσυγκράτηση και δεν επιβεβαίωνε τις πληροφορίες για επίτευξη συμφωνίας, ενώ κύκλοι της κυβέρνησης έλεγαν: «Δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία». Μάλιστα εκ παραλλήλου κυβερνητικές πηγές έκαναν γνωστό ότι λίγη ώρα πριν από τη συγκεκριμένη διαρροή ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας είχε επικοινωνήσει με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, τον οποίο ενημέρωσε ότι «αν δεν υπάρξει θετική κατάληξη στο Eurogroup θα ζητήσει έκτακτη Σύνοδο Κορυφής για την Κυριακή ». Και αυτό προκειμένου μια Σύνοδος να δώσει πολιτική επικάλυψη στην όποια απόφασή ή συμφωνία δρομολογηθεί.

Η αντιφατική εικόνα που εξέπεμπαν ταυτοχρόνως Βρυξέλλες και Αθήνα προκάλεσε προσώρας σύγχυση ως προς το τι τελικά είχε συμβεί στις κλειστές συσκέψεις πριν από το Eurogroup, δηλαδή στις συνομιλίες της Κριστίν Λαγκάρντ, του Γερούν Ντεϊσελμπλούμ και του Πιερ Μοσκοβισί χωριστά και παράλληλα με τους Γιάνη Βαρουφάκη και Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.

ΔΥΟ ΑΝΑΒΟΛΕΣ. Η έναρξη της συνεδρίασης του κρίσιμου Eurogroup πήρε δύο αναβολές προκειμένου να βρεθεί ο κοινός τόπος με βάση την επιστολή της ελληνικής πλευράς όπως είχε παραδοθεί στα χέρια του επικεφαλής του Eurogroup από τον έλληνα υπουργό Οικονομικών. Λίγο πριν από τις επτά (ώρα Ελλάδος) κυβερνητικός αξιωματούχος που είχε γνώση των διαπραγματεύσεων είπε στους δημοσιογράφους που κρέμονταν από τα χείλη του ότι «έχουμε συμφωνία».

Πράγματι τα αμέσως επόμενα λεπτά οι σχετικές πληροφορίες κυκλοφόρησαν αστραπιαία, επιβεβαιώνονταν μάλιστα από γερμανικές πηγές με την επισήμανση ότι «δεν αλλάζει σε τίποτα το κείμενο της ελληνικής πλευράς». Οι αρχικές πληροφορίες έκαναν λόγο για συμφωνία περί τετράμηνης παράτασης στη βάση του υφιστάμενου προγράμματος, χωρίς μέτρα λιτότητας, όχι όμως και για ολοκλήρωση του παρόντος προγράμματος, δηλαδή όχι ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Επίσης μιλούσαν για διαβεβαίωση ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν θα προχωρήσει σε μονομερείς ενέργειες. Η γερμανική πλευρά πάντως ζητούσε επιμόνως όταν άρχισε το Εurogroup να περιγράψει η Αθήνα σε ποιες μονομερείς ενέργειες δεν θα προχωρήσει και συγχρόνως σε ποιες ακριβώς μεταρρυθμίσεις προτίθεται να προχωρήσει.

Την ώρα που ευρωπαίοι αξιωματούχοι επέμεναν πως το κείμενο καθαρογραφόταν για να υπογραφεί, το πρωθυπουργικό επιτελείο στο Μέγαρο Μαξίμου περίμενε την οριστικοποίηση της συμφωνίας και με δυσκολία παράγοντές του σχολίαζαν ότι «υπάρχουν κάποιες ενδείξεις για συμφωνία» και απαντούσαν στα αιτήματα που έθεταν οι Ευρωπαίοι, για περιγραφή των μεταρρυθμίσεων στις οποίες θα προχωρήσουν, ότι αυτές εστιάζονται στην αλλαγή της φορολογίας και στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής. Οχι δηλαδή όσα περιλαμβάνονταν στο e-mail Χαρδούβελη.

Πάντως η κυβέρνηση επέμενε ότι οι ρυθμίσεις της για τις 100 δόσεις των υπόχρεων στις εφορίες και στα ασφαλιστικά ταμεία δεν δημιουργούν δημοσιονομικό πρόβλημα. Αντιθέτως θα αποφέρουν πρόσθετα έσοδα, ομοίως και οι ρυθμίσεις για τα κόκκινα δάνεια δεν θα επηρεάσουν τον προϋπολογισμό.

Η «ΛΑΘΟΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ». Είχε προηγηθεί κατηγορηματική διάψευση από την ελληνική κυβέρνηση κατασκευασμένων δημοσιευμάτων των τελευταίων ωρών, που ισχυρίζονταν ότι εστάλη λάθος επιστολή στο Eurogroup και ότι ο Αλέξης Τσίπρας μία ημέρα πριν, τηλεφώνησε στην Ανγκελα Μέρκελ για να της εξηγήσει ότι επρόκειτο για λάθος που διορθώθηκε με τη σωστή επιστολή, η οποία σημειωτέον – σύμφωνα με τη γερμανική «Bild» – ήταν στον σωστό δρόμο και περιελάμβανε τους όρους που έθετε ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.

Το σχετικά θετικό κλίμα στις συνομιλίες των δύο μερών είχε μεταφέρει ο Γερούν Ντεϊσελμπλούμ γύρω στις 6.30 το απόγευμα, λέγοντας όμως ότι τα πράγματα είναι λίγο περίπλοκα «και γι’ αυτό τον λόγο συνομιλώ με τους βασικούς παίκτες προκειμένου να βρούμε λύση. Θα πάρει χρόνο, αλλά έχουμε λόγους να αισθανόμαστε κάπως αισιόδοξοι. Τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα, όπως πολύ καλά καταλαβαίνετε».