Ανοιχτή γραμμή με την καγκελαρία

Λίγο προτού ο Αλέξης Τσίπρας κατηφορίσει στην ακτή Μιαούλη για να υποδεχθεί τον κινεζικό στόλο που κατέπλευσε χθες το απόγευμα στο λιμάνι του Πειραιά, επικοινώνησε με την Ανγκελα Μέρκελ για να εξαντλήσει τις πιθανότητες εξεύρεσης αμοιβαίας λύσης και συμφωνίας εντός των ευρωπαϊκών θεσμών.

Αλλωστε αυτό ακριβώς τον ενδιαφέρει πρωτίστως, μια ευρωπαϊκή λύση. Οταν ρωτήθηκε σε συνέντευξή του στο γερμανικό περιοδικό «Stern» εάν επιθυμεί χρήματα από τη Ρωσία ή την Κίνα, σχολίασε πως «για την ώρα έχουμε στον νου μας μόνο μια ευρωπαϊκή λύση, ως χώρα ανήκουμε στην ευρωζώνη». Δεν είναι τυχαίο ότι στην ίδια συνέντευξη ο Πρωθυπουργός μίλησε με θερμά λόγια για τη γερμανίδα καγκελάριο, την οποία χαρακτήρισε «πραγματίστρια αφιερωμένη στην προώθηση του ευρωπαϊκού σκοπού και ως εκ τούτου στην εξεύρεση μιας λύσης με την Ελλάδα».

Το τηλεφώνημα Τσίπρα – Μέρκελ – το πρώτο από την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από τον ΣΥΡΙΖΑ –  έγινε εν μέσω των τελεσιγράφων του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών, που ουσιαστικά απέρριπτε την ελληνική πρόταση για παράταση της δανειακής σύμβασης όπως διατυπώθηκε από το κείμενο που παρέδωσε ο Γιάνης Βαρουφάκης στον επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντεϊσελμπλούμ. Η διάρκεια της επικοινωνίας Αθήνας – Βερολίνου ήταν περίπου 50 λεπτά (μαζί με τις μεταφράσεις), όπως διευκρίνιζαν κύκλοι του Μεγάρου Μαξίμου.

Αρκετός χρόνος για να συμπεράνει κανείς ότι Αλέξης Τσίπρας και Ανγκελα Μέρκελ δεν ήρθαν σε ευθεία αντιπαράθεση, αντιθέτως επεδίωξαν να βρουν κοινό τόπο για σύγκλιση και για συνέχιση της διαπραγμάτευσης. «Η συνομιλία ήταν σε θετικό κλίμα και προς την κατεύθυνση να βρεθεί αμοιβαίως επωφελής λύση για την Ελλάδα και την ευρωζώνη» επιβεβαίωναν αργότερα κυβερνητικές πηγές, αποφεύγοντας ωστόσο να μπουν στον πυρήνα της συνομιλίας των δύο ηγετών. Τσίπρας και Μέρκελ συμφώνησαν να μη δημοσιοποιήσουν το περιεχόμενο της συνομιλίας τους χθες, αυτό ωστόσο δεν αποκλείεται να γίνει σήμερα μέσω του γερμανικού μπρίφινγκ.

Πάντως, όσοι είδαν τον Πρωθυπουργό μετά το κρίσιμο τηλεφώνημα σχολίαζαν ότι έδειχνε ικανοποιημένος διότι, αν μη τι άλλο, η καγκελάριος δεν ταυτίστηκε ως προς την απολυτότητα με τον υπουργό Οικονομικών της κυβέρνησής της. Αργότερα ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε ακόμη μία φορά με τον ιταλό ομόλογό του Ματέο Ρέντσι καθώς και με τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Τελευταίος συνομιλητής του κ. Τσίπρα ήταν ο πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ – σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ανέφερε πως θα κάνει ό,τι μπορεί για την εξεύρεση λύσης. Μάλιστα, είπε ότι θα θέσει το θέμα στη σημερινή συνάντησή του με την κυρία Μέρκελ. Κυβερνητικοί κύκλοι σχολίαζαν ότι η Ελλάδα προσέρχεται στο σημερινό Eurogroup με αρκετούς υποστηρικτές.

Την ίδια ώρα που Τσίπρας και Μέρκελ προσπαθούσαν να βρουν σημεία συνεννόησης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης ενημερωνόταν από τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα για τις αντιδράσεις των τραπεζών στις πιέσεις που υφίστανται εν μέσω διαπραγμάτευσης.

«Πρέπει να αντιληφθούμε ότι αυτή τη στιγμή ενδεχομένως να υπάρχουν δυνάμεις οι οποίες θέλουν την Ελλάδα γονατισμένη, ακριβώς για να μπορέσουν να επιβάλουν τη θέλησή τους. Και νομίζω ότι όλοι και ο καθένας από εμάς μπορεί να σκεφτεί τι βοηθά τη χώρα μας και τι βοηθά αυτές τις δυνάμεις» δήλωσε αργότερα, υποστηρίζοντας την πρόταση του υπουργού Οικονομικών η οποία, όπως είπε, έχει όλες τις προϋποθέσεις για να υπάρξει αμοιβαίως επωφελής και λειτουργική μεταβατική συμφωνία. «Σε κάθε περίπτωση, αν υπάρξει άρνηση αυτής της τεράστιας προεργασίας που έχει γίνει, τότε ο καθένας ας αναλάβει τις ευθύνες του» είπε στέλνοντας πολλαπλά μηνύματα.

Από την πλευρά του, ο Γιάννης Στουρνάρας διαβεβαίωσε ότι οι τράπεζες βρίσκονται υπό απόλυτο έλεγχο και ότι δεν υπάρχει πρόβλημα λόγω εκροών. Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος ανέφερε ότι εν πολλοίς η ΕΚΤ συναρτά τη θέση της σε σχέση με τη χώρα μας από το τι θα γίνει στο Eurogroup και διαβεβαίωσε ότι «σκοπός της ΕΚΤ και της ΤτΕ είναι να διασφαλιστεί η ρευστότητα και η ευστάθεια του τραπεζικού συστήματος».

Ηδη το Μέγαρο Μαξίμου είχε σκληρύνει τη στάση του διαμηνύοντας ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να υποκύψει στις πιέσεις που δέχεται από τη γερμανική πλευρά για περαιτέρω υποχωρήσεις. Κυβερνητικοί κύκλοι σχολίασαν δηκτικά το σημείωμα που παρουσίασε το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών κατά τη συνεδρίαση του EuroWorking Group, τονίζοντας ότι η παρέμβασή του όσον αφορά την επιστολή Βαρουφάκη κινείται σε ακόμη πιο σκληρή γραμμή από τη στάση που ακολουθήθηκε στο τελευταίο Eurogroup στις 16 Φεβρουαρίου.

Το σημείο που ενόχλησε την ελληνική πλευρά εστιάζεται στον χαρακτηρισμό, από πλευράς γερμανικού υπουργείου Οικονομικών, της επιστολής ως «δούρειου ίππου» στην Ευρώπη (it rather represents a Trojan horse). Κυβερνητικές πηγές σχολίαζαν ότι τέτοιου είδους αντιμετώπιση δεν ευνοεί μια πραγματική συζήτηση μεταξύ εταίρων και προσέθεταν πως αυτή η συμπεριφορά θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «δούρειος ίππος» του γερμανικού υπουργείου όσων δεν θέλουν αμοιβαίως επωφελή συμφωνία για την Ευρώπη.

Είναι ενδεικτικό ότι η γερμανική παρέμβαση στο EuroWorking Group επιμένει σε έξι διαφορετικά σημεία για την παράταση του υπάρχοντος προγράμματος. Μάλιστα υποδεικνύει στην ελληνική πλευρά να διαβεβαιώσει για τη δέσμευσή της να εφαρμόσει και να ολοκληρώσει επιτυχώς το τρέχον πρόγραμμα αφού συμφωνήσει με τους θεσμούς για τις όποιες αλλαγές στα μέτρα του Μνημονίου. Επίσης, κάνει λόγο για την επίτευξη ικανοποιητικού πρωτογενούς πλεονάσματος χωρίς να προσδιορίζει το ύψος αυτού.

Η κυβέρνηση δεν δείχνει πρόθυμη στην παρούσα φάση να κάνει άλλες υποχωρήσεις. Η εμπρηστική δήλωση του εκπροσώπου Τύπου του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών σε σχέση με το περιεχόμενο της επιστολής – αιτήματος της ελληνικής κυβέρνησης για επέκταση της δανειακής σύμβασης προκάλεσε αναστάτωση στην Αθήνα.

Στο Μέγαρο Μαξίμου έγιναν αλλεπάλληλες συσκέψεις του πρωθυπουργικού επιτελείου, το οποίο βρισκόταν σε ανοιχτή επικοινωνία με τον Γιάνη Βαρουφάκη και ενημερωνόταν για τις όποιες εξελίξεις. «Το αυριανό Eurogroup έχει μόνο δύο επιλογές: να αποδεχθεί ή να απορρίψει το ελληνικό αίτημα. Εδώ θα φανεί ποιος θέλει να βρεθεί λύση και ποιος όχι» ανέφεραν αρμόδιες κυβερνητικές πηγές ως αντίδραση στη σκλήρυνση της στάσης της γερμανικής κυβέρνησης μέσω του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.

Αξίζει να σημειωθεί η τακτική μαστίγιου και καρότου που ακολούθησε από χθες το πρωί ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας αρχίζοντας την ημέρα του με παρότρυνση προς την ελληνική κυβέρνηση, «χαλαρώστε, όλα θα πάνε καλά».

Βεβαίως οι εξελίξεις μεσούσης της διαπραγμάτευσης δεν προκάλεσαν χαλάρωση στο Μέγαρο Μαξίμου, διαπιστώνοντας ότι ο κ. Σόιμπλε κλιμακώνει την κατάσταση.

Χαρακτηριστικό είναι ότι οι τόνοι ανέβηκαν πολύ με την κυβέρνηση να στέλνει πολλαπλά μηνύματα στο Βερολίνο. Την ώρα που στις Βρυξέλλες συνεδριάζει το EuroWorking Group κάποιοι προσπαθούν να επηρεάσουν αρνητικά τις εξελίξεις σχολίαζαν αρμόδιοι παράγοντες, οι οποίοι έλεγαν επίσης ότι απέναντι στον ελληνικό λαό βρίσκεται μέρος της γερμανικής κυβέρνησης. Δηλαδή, «φωτογράφιζαν» τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε αποφεύγοντας να ταυτίσουν τη στάση του με εκείνη της Ανγκελα Μέρκελ.

Σύμφωνα με το Μέγαρο Μαξίμου, η γερμανική κυβέρνηση εντέλει δεν κατάφερε να αποφύγει να μπει στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης και τώρα προσπαθεί να προκαταλάβει αποφάσεις του Eurogroup πιέζοντας τους άλλους εταίρους. Σημειώνεται ότι ο Αλέξης Τσίπρας είχε συνομιλήσει ήδη με τους Φρανσουά Ολάντ, Ματέο Ρέντσι και Σαρλ Μισέλ για να ενισχύσει την ελληνική επιχειρηματολογία και να προωθήσει συμμαχίες στο εσωτερικό του Eurogroup, καθώς η αναλογία δυνάμεων στην αμέσως προηγούμενη συνεδρίαση τη Δευτέρα ήταν 18:1, σαφώς όχι υπέρ της Ελλάδας.

Ενδεικτικά η Αθήνα επικαλείται τις «ευνοϊκότερες» αντιδράσεις άλλων πλευρών απέναντι στις προτάσεις της κυβέρνησης και παραθέτει τη δήλωση του αντικαγκελαρίου της Γερμανίας  Ζίγκμαρ Γκάμπριελ ότι «δεν μπορούμε να κλείνουμε την πόρτα στις συνομιλίες με τους Ελληνες», των Γερμανών Πρασίνων που μίλησαν για χυδαία απόρριψη του Σόιμπλε, του Μπερντ Ρίξινγκερ από το Die Linke που σχολιάζει ότι η γερμανική κυβέρνηση θέλει να ταπεινώσει και να ρίξει στα γόνατα την αριστερή κυβέρνηση και, φυσικά, τη δήλωση του Γιούνκερ πως η επιστολή αποτελεί θετικό πρώτο σημάδι «που επιτρέπει έναν λογικό συμβιβασμό».

Η κυβέρνηση φθάνει σε σημείο, προκειμένου να καταδείξει πως η εμπλοκή προέρχεται από την πλευρά του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών, να επικαλεστεί τη στάση του επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντεϊλσεμπλούμ που παραπέμπει στα κράτη-μέλη του ευρώ για να προχωρήσουν σε αξιολόγηση του ελληνικού αιτήματος.

Το Μαξίμου επαναλάμβανε χθες σε όλους τους τόνους ότι η νέα ελληνική κυβέρνηση δεν δέχεται ούτε δίνει τελεσίγραφα, σχολίαζε μάλιστα ότι για πρώτη φορά στην ατζέντα της διαπραγμάτευσης τίθεται η αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης. Σύμφωνα με το σκεπτικό της, κατέθεσε μια πρόταση που σέβεται τη λαϊκή ετυμηγορία, προασπίζεται την αξιοπρέπεια της κοινωνίας και ταυτόχρονα μπορεί να γίνει αποδεκτή από τους εταίρους.

Το αίτημα της ελληνικής πλευράς αποσκοπεί σε μια εξάμηνη ενδιάμεση συμφωνία – γέφυρα, με την οποία δεσμεύεται για δημοσιονομική ισορροπία. Συγχρόνως όμως προχωρά άμεσα σε μεταρρυθμίσεις κατά της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς, παράλληλα με τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και την επανεκκίνηση της οικονομίας.

Ουσιαστικά η κυβέρνηση υπενθυμίζει ότι αποσκοπεί σε ένα νέο συμβόλαιο για την περίοδο 2015-2019, που θα έχει τη μορφή μεσοπρόθεσμου προγράμματος στο οποίο θα περιλαμβάνεται και συμφωνία για την απομείωση του χρέους, όπως άλλωστε προβλέπει και η απόφαση του Εurogroup του 2012.