[Θεωρείο] Το δράμα του ενός και του άλλου

Για όποιον έχει βαρεθεί τη γερμανική Ευρώπη, υπάρχει και η σλοβακική. Και αξίζει να της ρίξει κανείς μια ματιά όχι επειδή υπάρχει ποτέ περίπτωση η Σλοβακία να γίνει ατμομηχανή της Ευρώπης, αλλά επειδή υπενθυμίζει ότι αυτό που αποκαλείται ευρωπαϊκή οικογένεια δεν είναι ο τύπος της πυρηνικής οικογένειας με έναν πατριάρχη που μιλάει γερμανικά. Είναι ένα σόι, τα μέλη του οποίου έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα, διαφορετική αντίληψη για την αλληλεγγύη, διαφορετικό μέτρο γενναιοδωρίας, διαφορετική αίσθηση του χρέους και – κυρίως – προέρχονται από διαφορετικά περιβάλλοντα.

Ο Ρόμπερτ Φίτσο, πρωθυπουργός της Σλοβακίας από τον Απρίλιο του 2012, έδωσε χθες ένα τέτοιο δείγμα χαράσσοντας την πιο σκληρή κόκκινη γραμμή που έχει χαραχτεί έως τώρα απέναντι στην Αθήνα. Κατά την άποψή του, η Ευρώπη θα πρέπει να υποχρεώσει την ελληνική κυβέρνηση να λάβει ακόμη πιο σκληρά μέτρα ώστε να διασφαλιστεί ότι θα αποπληρωθούν τα χρέη της προς τους εταίρους της. Το πιστεύει; Περίπου. Οταν λέει ότι η «φτωχή Σλοβακία» δεν μπορεί να δανείσει χρήματα για να δοθούν αυξήσεις στους έλληνες συνταξιούχους και δωρεάν ρεύμα στους έλληνες αναξιοπαθούντες, κάνει ουσιαστικά αυτό που κάνουν όλες  οι κυβερνήσεις της Ευρώπης – συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής: μιλάει στο εξωτερικό για να τον ακούνε στο εσωτερικό.  

Ο Ρόμπερτ Φίτσο είναι πρώην μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος, ενώ σήμερα ηγείται της Αριστεράς. Αλλά απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί ο σλοβάκος Τσίπρας. Στα νιάτα του δεν ονειρεύτηκε έναν άλλον κόσμο όπου θα βασίλευε η κοινωνική δικαιοσύνη και η απόλυτη ισότητα – τον έζησε. Με τη Ρωσία δεν διανοείται να φλερτάρει, τη φοβάται όπως όλοι οι Ανατολικοευρωπαίοι. Αρκεί η προσωπική του ιστορία, αυτό το μίνι βιογραφικό, για να αντιληφθεί κανείς – και η ελληνική κυβέρνηση ασφαλώς – ότι η Ευρώπη δεν είναι μόνο η Ευρώπη των κρατών και ότι θα χρειαστεί αρκετός χρόνος και κάμποσες γενιές ακόμη για να γίνει η Ευρώπη των λαών. Η Ευρώπη θα είναι πάντα η Ευρώπη των συμβιβασμών – ή ένα σόι όπου το δράμα του ενός δεν συμπίπτει υποχρεωτικά με το δράμα του άλλου.