Οι δοκιμασίες,ο αντιήρωας και ένα μικρό αριστούργημα

«Ο γίγας της ρωσικής γης», ο παγκόσμιος Λέων Τολστόι, με τη νουβέλα του «Ο πατήρ Σέργιος» 118 σελίδων (μεταφρασμένων από την Ελένη Μπακοπούλου) δεν αφήνει απλά μια ιδιότυπη λογοτεχνική διαθήκη που εκδόθηκε μετά τον θάνατό του. Συνοψίζει, θα έλεγα, τη δική του ζωή, τις δικές του αναζητήσεις και στάση και καθρεφτίζει τη δική του φυγή, όταν από εύρωστος οικογενειάρχης και με αριστουργήματα στη φαρέτρα του όπως η «Αννα Καρένινα» ή ο «Πόλεμος και ειρήνη» αποφάσισε πως οι υλικές αξίες είναι ευτελείς και οδηγήθηκε στην απομόνωση και σε μια ουτοπική χριστιανική – αναρχική θεώρηση των πραγμάτων. Η απλή ιστορία ενός φιλόδοξου και εγωκεντρικού αξιωματικού, του Κασάτσκι, που κάποια στιγμή αφήνει τα εγκόσμια, ασκητεύει, γίνεται διάσημος μοναχός – θεραπευτής και εκβάλλει στον πιο βαθύ πυρήνα της ζωής μέσα από μια σειρά δοκιμασιών είναι ο άξονας της νουβέλας. Εδώ ο Τολστόι αριστουργηματικά φτιάχνει έναν ήρωα – αντιήρωα που ταλανίζεται από την αμφιβολία και τη σαρκική επιθυμία. Ο αξιωματικός που εξαιτίας μιας ερωτικής αποτυχίας τα εγκαταλείπει όλα και μονάζει ως Σέργιος στην ουσία δεν έχει εγκαταλείψει τίποτε, αφού ακόμη κουβαλά κάτι από τη φιλοδοξία και τον εγωισμό της πρότερης νιότης του. Και η αλληλουχία πειρασμών που βρίσκονται στον δρόμο του επιβεβαιώνουν πως πρόκειται για έναν διχοτομημένο άνθρωπο που άλλοτε επιχειρεί να «πιστέψει» μέσω της τυφλής υποταγής στο μοναστικό τυπικό και άλλοτε με «την εξύψωσή του έναντι των συνανθρώπων του», όπως παρατηρεί στο έξοχό επίμετρό της η Βιργινία Γαλανοπούλου. Σε αυτό το πυκνό κομψοτέχνημα της ρωσικής λογοτεχνίας αποτυπώνονται όλες οι αρετές του Τολστόι και θα μπορούσε να είναι ο καλύτερος «ξεναγός» για ολόκληρη την εργογραφία του. Αριστούργημα από μια σειρά μικρών κλασικών βιβλίων – εκδόσεις Ροές – που γράφει ιστορία.   

Lev Tolstoj
Ο πατήρ Σέργιος
Μτφ. Ελένη Μπακοπούλου
Επίμετρο: Βιργινία Γαλανοπούλου
Εκδ. Ροές, 2014, σελ. 114
Τιμή: 6 ευρώ