Ολα τα χαρτιά της έβαλε στο τραπέζι η κυβέρνηση

Στη λογική του βιώσιμου χρέους χωρίς κούρεμα μετακινήθηκε η διαπραγματευτική θέση της κυβέρνησης, όπως προκύπτει από τα κείμενα του φακέλου της διαπραγμάτευσης στις Βρυξέλλες, τον οποίο έδωσε χθες στη δημοσιότητα το υπουργείο Οικονομικών.

Ακόμη η κυβέρνηση, σε μια προφανή προσπάθεια να καθησυχάσει τους ευρωπαίους υπουργούς και να κλείσει τη συμφωνία μαζί τους, δεσμεύθηκε ότι τους επόμενους μήνες δεν θα λάβει μέτρα με κόστος θέτοντας σε κίνδυνο τον προϋπολογισμό ή – αν το κάνει – θα φροντίσει ώστε το κόστος να καλύπτεται από άλλη πηγή.

Από την άλλη, στη διαπραγμάτευση με τους δανειστές σε επίπεδο τεχνοκρατών έθεσε τις κόκκινες γραμμές της: αλλαγές στην αγορά εργασίας, όχι στη λογική του ξεπουλήματος για τις ιδιωτικοποιήσεις, τέλος στις συστηματικές απολύσεις στο Δημόσιο αλλά και αλλαγές στη φορολογία, με πρώτη την αντικατάσταση του ΕΝΦΙΑ από έναν φόρο περιουσίας.

Οι υποσχέσεις της για δραστικές μεταρρυθμίσεις, εξάλλου, περιλαμβάνουν την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, του λαθρεμπορίου και των καρτέλ, τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος, την προώθηση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, την αναμόρφωση των δημόσιων συμβάσεων, του δικαστικού συστήματος και της δημόσιας διοίκησης.

Η ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ. Η κυβέρνηση προκάλεσε εντύπωση χθες καθώς άνοιξε όλα τα διαπραγματευτικά χαρτιά της, δημοσιοποιώντας τόσο τις ομιλίες του υπουργού Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη στα Eurogroup της περασμένης εβδομάδας όσο και τα κείμενα των τεχνικών διαπραγματεύσεων και τα δύο σχέδια ανακοινωθέντων του Eurogroup, το σχέδιο Μοσκοβισί που η ίδια  δέχεται και το σχέδιο Ντεϊσελμπλούμ που ήρθε τελικά στο τραπέζι των υπουργών και η ίδια το απέρριψε.

Από τα κείμενα αυτά προκύπτει σαφώς μια προσπάθεια συμβιβασμού, με την ανάληψη δεσμεύσεων εκ μέρους του υπουργού Οικονομικών ότι δεν θα αφήσει τον προϋπολογισμό να εκτροχιαστεί. Ωστόσο, οι ομιλίες του δεν ακολουθούν τη λογική της αριθμοποίησης και των ισοδύναμων, την οποία προτιμούν οι ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών, αλλά έχουν περισσότερο πολιτική διάσταση. Γεγονός που επισημάνθηκε και σχολιάστηκε αρνητικά από κάποια ξένα μέσα ενημέρωσης.

Η βιωσιμότητα του χρέους. Από τα εντυπωσιακά στοιχεία του φακέλου είναι η ανάλυση των τεχνικών κλιμακίων της χώρας για τη βιωσιμότητα του χρέους, καθώς η κυβέρνηση φαίνεται να προσχωρεί στη λογική ότι δεν έχει τόσο σημασία το ίδιο το μέγεθος του χρέους (σ.σ. άρα, το κούρεμα της ονομαστικής του αξίας) όσο το πόσο πραγματικά επιβαρύνει την οικονομία η εξυπηρέτησή του.

Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος του ωριμάζει από το 2023 έως το 2054, δηλαδή είναι μεγάλης διάρκειας και τα επιτόκια είναι ευνοϊκά (2,5% και 0,65%, τα δύο τμήματά του, αντίστοιχα). Σε όρους καθαρής παρούσας αξίας, σημειώνεται, το χρέος ισοδυναμεί σήμερα με 133% του ΑΕΠ (έναντι του ονομαστικού 175% του ΑΕΠ).

Υπό αυτή την έννοια, το έγγραφο κάνει αναφορά μόνο στην ανάγκη να μειωθεί ο στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα τα επόμενα χρόνια στο 1,5% του ΑΕΠ, αντί του 4,5% του ΑΕΠ που προβλέπει το πρόγραμμα, έτσι ώστε να δοθεί αναπτυξιακή ανάσα, που θα συμβάλει και αυτή στη βιωσιμότητα του χρέους. Με αυτή την παραδοχή και με ονομαστικό ρυθμό ανάπτυξης 4% (κάτω από τις προβλέψεις του ΔΝΤ), το χρέος σε όρους καθαρής παρούσας αξίας θα βρίσκεται κάτω από 120% του ΑΕΠ το 2020.

Η κυβέρνηση αναγνωρίζει υστέρηση στα έσοδα 2 δισ. ευρώ έως τα τέλη Ιανουαρίου. Εκτιμά όμως ότι θα εισπράξει 5,5 δισ. ευρώ κατά τη διάρκεια της χρονιάς από τη φοροδιαφυγή αλλά και από την «εφαρμογή μιας πιο προοδευτικής φορολόγησης των πλουσιότερων».

Η Ελλάδα χρειάζεται 17 δισ. ευρώ φέτος για να πληρώσει τα δάνειά της, υπολογίζει το υπουργείο Οικονομικών. Για τις βραχυπρόθεσμες ανάγκες ζητά να χρησιμοποιηθούν ο ELA (με αύξηση των ορίων για τα έντοκα γραμμάτια), τα αχρησιμοποίητα κεφάλαια του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και οι δόσεις του ΔΝΤ που δεν έχουν εκταμιευθεί.

Για τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις, η κυβέρνηση δεν είναι αισιόδοξη και προτείνει να καλυφθεί η φετινή υστέρηση από τα 1,9 δισ. ευρώ της επιστροφής κερδών από την ΕΚΤ. Πάντως, ο κ. Βαρουφάκης διαβεβαίωσε προσωπικώς τους ομολόγους του ότι οι αναφορές στα μέσα ενημέρωσης περί αναστροφής της ιδιωτικοποίησης του ΟΛΠ «δεν θα μπορούσαν να είναι ανακριβέστερες». Στην πραγματικότητα, σημείωσε, ισχύει το ακριβώς αντίθετο, καθώς οι ξένες άμεσες επενδύσεις θα ενθαρρυνθούν, από τη στιγμή που το κράτος διασφαλίζει μια ροή εσόδων και έχει λόγο στις εργασιακές σχέσεις και σε θέματα προστασίας περιβάλλοντος.

Παρανοήσεις. Παρανοήσεις χαρακτήρισε ο κ. Βαρουφάκης τις εντυπώσεις που δημιούργησαν οι εξαγγελίες της κυβέρνησης, μόλις εξελέγη.

Μεταξύ των άλλων, ξεκαθάρισε ότι οι επαναπροσλήψεις των καθαριστριών του υπουργείου Οικονομικών, των σχολικών φυλάκων και των εργαζομένων της ΕΡΤ δεν θα έχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις, γιατί θα καλυφθούν από άλλες εξοικονομήσεις. Είπε ότι η επαναπρόσληψη όσων απολύθηκαν αδίκως αφορά μόνο 2.013 άτομα, ότι η αποκατάσταση των συντάξεων αφορά μόνο όσους είναι κάτω από το όριο της φτώχειας και ότι ο κατώτατος μισθός θα αποκατασταθεί σταδιακά από τον Σεπτέμβριο, σε συνεννόηση με τους εργοδότες και τα σωματεία.

Προσπάθεια συμβιβασμού
Από τα κείμενα αυτά που δόθηκαν στη δημοσιότητα προκύπτει σαφώς μια προσπάθεια συμβιβασμού, με την ανάληψη δεσμεύσεων εκ μέρους του υπουργού Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη ότι δεν θα αφήσει τον προϋπολογισμό να εκτροχιασθεί