Η ώρα του νέου Προέδρου

Η κλεψύδρα για την εκλογή του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας, ο οποίος θα διαδεχθεί τον Κάρολο Παπούλια, έχει πλέον γυρίσει ανάποδα και ο χρόνος έχει αρχίσει να μετρά αντίστροφα.

Και μπορεί το όνομα το υποψηφίου με τελικό προορισμό την Ηρώδου του Αττικού να μην έχει επισήμως πέσει στο τραπέζι, αλλά το Σύνταγμα θέτει τις χρονικές συντεταγμένες για την εκλογή του πρώτου πολίτη της χώρας.

Τώρα πια λοιπόν, που έχει πλέον ορκιστεί η νέα Βουλή και έχει λάβει ψήφο εμπιστοσύνης η κυβέρνηση, μένει να γίνει γνωστό το πρόσωπο εκείνο που θα προταθεί για νέος Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Πότε όμως πρέπει να ξεκινήσουν οι διαδικασίες εκλογής Προέδρου μετά την ανάδειξη της νέας της Βουλής που προέκυψε από τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου; «Το άρθρο 32 παράγραφος 4 του Συντάγματος λέει ότι οι σχετικές διαδικασίες ξεκινούν «αμέσως μόλις συγκροτηθεί η νέα Βουλή». Αλλά αυτό το «αμέσως» δεν χωρά σε καλούπια. Σημαίνει πάντως σίγουρα «χωρίς άχρηστη και μακρά χρονοτριβή», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο συνταγματολόγος Κώστας Μποτόπουλος.

Αριθμητική βοήθεια για τον χρόνο μπορεί να αναζητήσει κανείς κάνοντας μια ερμηνευτική προσέγγιση της επόμενης παραγράφου της ίδιας συνταγματικής διάταξης που προβλέπει ότι αν η Βουλή «δεν υπάρχει» θα πρέπει να συγκροτηθεί σε σώμα το «αργότερο σε 20 ημέρες» για να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Επομένως, αυτό το 20ήμερο θα μπορούσε κανείς να το θέσει ως το απώτατο όριο έναρξης της διαδικασίας προεδρικής εκλογής από τη νέα Βουλή.

ΟΙ ΨΗΦΟΦΟΡΙΕΣ. Με την επανεκκίνηση της σχετικής διαδικασίας το Σύνταγμα στην πρώτη ψηφοφορία απαιτεί 180 «ναι». Η Βουλή «εκλέγει με ονομαστική ψηφοφορία Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με την πλειοψηφία των 3/5 του όλου αριθμού των βουλευτών», όπως ρητά ορίζει το Σύνταγμα.

Σε περίπτωση που δεν συγκεντρωθούν οι 180 ψήφοι για την ανάδειξη του νέου Προέδρου στη δεύτερη εκλογή αρκούν 151 ψήφοι, που αντιστοιχούν στην απόλυτη πλειοψηφία των βουλευτών. Οι δύο ψηφοφορίες πρέπει να γίνουν μέσα σε πέντε ημέρες, χωρίς να απαιτείται να συμπληρωθεί όλο το προβλεπόμενο διάστημα.

«Αν δεν επιτευχθεί ούτε αυτή η πλειοψηφία, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται ακόμα μία φορά, ύστερα από πέντε ημέρες, μεταξύ των δύο προσώπων που πλειοψήφησαν και θεωρείται ότι έχει εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκείνος που συγκέντρωσε τη σχετική πλειοψηφία», σύμφωνα πάντα με το Σύνταγμα.

Και η καταληκτική ψηφοφορία μπορεί να γίνει χωρίς να εξαντληθεί η προβλεπόμενη πενθήμερη προθεσμία. Οπως παρατηρεί ο Κώστας Μποτόπουλος, «από τη στιγμή που θα αρχίσουν οι ψηφοφορίες πρέπει να ολοκληρωθούν το πολύ μέσα σε 11 ημέρες, αλλά θα μπορούσαν κατ’ ελάχιστον να ολοκληρωθούν και μέσα σε τρεις ημέρες, δηλαδή μία ψηφοφορία κάθε μέρα».

ΠΡΟΣΩΠΑ. Οι πληροφορίες βέβαια εξακολουθούν να συγκλίνουν ότι δύο είναι τα κεντρικά πρόσωπα για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Αμφότερα προερχόμενα από τον χώρο της ΝΔ: ο Κώστας Καραμανλής – ο οποίος πάντως αρνείται μέσω κύκλων του ένα τέτοιο ενδεχόμενο – και ο Δημήτρης Αβραμόπουλος. Ετσι η επιλογή ενός προσώπου από τη κεντροδεξιά σκηνή της πολιτικής – εφόσον γίνει τελικά πραγματικότητα – οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν θα χρειαστούν χρονικοί υπολογισμοί καθώς αυτό αναμένεται να συγκεντρώσει τις απαιτούμενες θετικές ψήφους και μάλιστα από την πρώτη κιόλας ψηφοφορία.

«Αμέσως», αλλά
Θεωρητικά και με βάση τη συνταγματική επιταγή η Βουλή αμέσως μετά την ορκωμοσία της θα μπορούσε να προχωρήσει στη διαδικασία εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, αφού το Σύνταγμα λέει «αμέσως». Κάτι τέτοιο όμως, όπως σχολιάζει ο κ. Μποτόπουλος, «θα ήταν αντίθετο με πάγια κοινοβουλευτική πρακτική, που θέλει πρώτη πράξη κάθε νέας Βουλής να είναι η παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση».