Από τη Ρωσία με αγάπη

Τίποτε δεν γίνεται δωρεάν, λέει μια ρωσική παροιμία. Τουλάχιστον η Μόσχα εκτίμησε τις ελληνικές επιφυλάξεις για την επιβολή νέων ευρωπαϊκών κυρώσεων εναντίον της. Δεν είναι τυχαίο που οι Ρώσοι εμφανίζονται τώρα επισπεύδοντες για την επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στη Ρωσία, καθώς επιδιώκουν να τη μεταφέρουν σε χρόνο προγενέστερο της 9ης Μαΐου. Την ίδια ώρα φροντίζουν να κλείσουν το μάτι για ενδεχόμενη οικονομική βοήθεια σε περίπτωση που η ελληνική κυβέρνηση αιτηθεί κάτι τέτοιο.

Το διεμήνυσαν χθες στον Νίκο Κοτζιά: η χθεσινή επίσκεψη ήταν η πρώτη έλληνα υπουργού Εξωτερικών στη Μόσχα από τον Ιανουάριο του 2009, όταν ένοικος του νεοκλασικού της Βασιλίσσης Σοφίας ήταν η Ντόρα Μπακογιάννη, ενώ ο τελευταίος έλληνας πρωθυπουργός που επισκέφθηκε τη Μόσχα ήταν ο Γιώργος Παπανδρέου στις αρχές του 2010. Οσο για την τελευταία φορά που ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας Σεργκέι Λαβρόφ βρέθηκε στην Αθήνα ήταν τον Οκτώβριο του 2013, σε μια ατμόσφαιρα μάλλον αμήχανη, αν όχι παγωμένη, καθώς είχε προηγηθεί το ναυάγιο του αρραβώνα της Gazprom με τη ΔΕΠΑ.

Χθες πάντως ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών δεν λυπήθηκε τα χαμόγελα ούτε εφείσθη φιλοφρονήσεων για τη νέα ελληνική κυβέρνηση. Και όχι τυχαία, αφού η ελληνική στάση στο πρόσφατο έκτακτο Συμβούλιο υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ για την Ουκρανία ότι δεν πρέπει να επιβληθούν νέες κυρώσεις, η οποία αρχικά προκάλεσε θύελλα στον διεθνή Τύπο, «συγκίνησε» την όλο και πιο απομονωμένη στην Ευρώπη Μόσχα. Τις δέουσες ευχαριστίες για το γεγονός ότι η Ελλάδα βοήθησε να μην καταρρεύσουν οι συνομιλίες Ρωσίας – ΕΕ απηύθυνε χθες ο κ. Λαβρόφ προς τον κ. Κοτζιά εκφράζοντας την «εκτίμησή» του για την «εποικοδομητική στάση» της Ελλάδας και υπογραμμίζοντας ότι ο ίδιος τάσσεται υπέρ της συνεργασίας Ρωσίας-Ευρωπαϊκής Ενωσης «χωρίς προσπάθειες πολιτικοποίησης και ιδεολογικοποίησης ή της θυσίας υπέρ των γεωπολιτικών φιλοδοξιών τρίτων χωρών».

Διπλωματικές πηγές σημείωναν ότι ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών εμφανίστηκε στη συνάντηση με την ελληνική αντιπροσωπεία ιδιαίτερα ενοχλημένος για τα «εκβιαστικά», όπως είπε, «διλήμματα που επιχειρούν να επιβάλουν στις χώρες της περιοχής κάποιες μειοψηφίες» (σ.σ.: προφανώς αναφερόμενος στις ιδιαίτερα αντιρωσικές βαλτικές και πρώην ανατολικές χώρες). Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο κ. Λαβρόφ εκφράστηκε ιδιαίτερα θετικά και για την επικεφαλής της Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης της ΕΕ Φεντερίκα Μογκερίνι.

Ενδεικτικό του ενθουσιασμού της ρωσικής πλευράς για την επίσκεψη του έλληνα υπουργού Εξωτερικών είναι το γεγονός ότι ο κ. Λαβρόφ και το επιτελείο του έφθασαν στη συνάντηση αμέσως μετά την άφιξή τους από ταξίδι στο Κάιρο και λίγο πριν αναχωρήσουν για το Μινσκ, όπου χθες το βράδυ διεξήχθη η κρίσιμη τετραμερής συνάντηση για την Ουκρανία με τη συμμετοχή των Ανγκελα Μέρκελ, Φρανσουά Ολάντ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Πέτρο Ποροσένκο.

Η οικονομία. Το θέμα της οικονομικής κατάστασης στην Ελλάδα θεωρείται βέβαιο ότι συζητήθηκε στην κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ανδρών και μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα των εκατέρωθεν αντιπροσωπειών. Εξάλλου, ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας φρόντισε να εκμεταλλευθεί τους προβληματισμούς που εκφράζονται από ευρωπαϊκούς και ευρύτερους δυτικούς κύκλους ότι η Ελλάδα πέφτει στην αγκαλιά της Ρωσίας και ερωτηθείς για τις κυρώσεις των Ευρωπαίων έναντι της Ρωσίας απάντησε ότι «κι εμείς οι ίδιοι δεν είμαστε σε εύκολη κατάσταση λόγω της γραμμής των δυτικών μας εταίρων, αλλά αν υποβληθεί κάποιο αίτημα για οικονομική βοήθεια από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης, αυτό θα εξετασθεί».

Πιο προσεκτικός εμφανίστηκε ο κ. Κοτζιάς. Μίλησε για «σοβαρές προτάσεις» στον τομέα της οικονομικής συνεργασίας – απέφυγε να αναφερθεί σε ποιες για να μη δώσει υποσχέσεις, όπως είπε – τις οποίες θα παρουσιάσει σήμερα στις Βρυξέλλες στον Αλέξη Τσίπρα και στον Γιάνη Βαρουφάκη, ώστε να «βάλουμε μπροστά την εφαρμογή αυτών των σκέψεων και συνεννοήσεων».

«Εμείς έχουμε μια αρχή στην αντιμετώπιση της Ρωσίας, ότι η Ευρώπη και εμείς θα πρέπει πάντα να δείχνουμε σεβασμό σε μια μεγάλη δύναμη που πάντα έπαιζε, όταν ήταν δυνατόν, έναν ειρηνικό ρόλο στην Ευρώπη» είπε ο έλληνας υπουργός, ο οποίος επανέλαβε ότι η λύση της κρίσης στην Ουκρανία βρίσκεται στη διπλωματία και όχι στα όπλα. Ταυτόχρονα δήλωσε την ετοιμότητα της κυβέρνησης να συμβάλει στη μεσολάβηση ανάμεσα στην ΕΕ και στη Ρωσία.