Μνημόνιο 70% και κόκκινες γραμμές

Ενα μείγμα αποτελούμενο από το 70% των μνημονιακών μεταρρυθμίσεων, συν δέκα ακόμη που θα διαμορφωθούν σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ, αποτελεί τη βάση της πρότασης του νέου ελληνικού προγράμματος, με την οποία προσέρχεται η κυβέρνηση στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές στο κρίσιμο Eurogroup της Τετάρτης.

Ενός προγράμματος που αρχίζει να προσλαμβάνει τα χαρακτηριστικά μιας απόπειρας συμβιβασμού με στόχο προφανώς την επίτευξη συμφωνίας, αν και ακόμη αυτή είναι μακριά. Είναι χαρακτηριστικό ότι κύκλοι του υπουργείου Οικονομικών δέχονται ότι το πρόγραμμα θα μπορούσε να ονομαστεί γέφυρα από την κυβέρνηση, αλλά και «τεχνική παράταση» από τους εταίρους, ενώ θα έχει διάρκεια 6 μηνών και άρα η συνολική συμφωνία τοποθετείται πλέον στο τέλος Αυγούστου. Δέχεται, επίσης, τον έλεγχο της υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων, αν και όχι – κατηγορηματικά – από την τρόικα.

Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ποιες ακριβώς θα είναι οι δεσμεύσεις που θα αναλάβει η κυβέρνηση. Εκτός συζήτησης είναι οι «τοξικές», σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου Οικονομικών, μνημονιακές δεσμεύσεις για τα εργασιακά και τα ασφαλιστικά. Την πρόταση επεξεργάζονται εντατικά στο υπουργείο Οικονομικών, ενώ σήμερα φθάνει στην Αθήνα και ο επικεφαλής του ΟΟΣΑ Ανχελ Γκουρία, που θα βοηθήσει σε αυτή την κατεύθυνση.

Εντονη κινητικότητα υπάρχει επίσης από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Πληροφορίες μιλούσαν χθες για μια επιστολή του προέδρου της Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, την ύπαρξη της οποίας, πάντως, διέψευδαν κύκλοι της Κομισιόν. Σε κάθε περίπτωση, τεχνικές προτάσεις της Κομισιόν συζητήθηκαν κατά τη συνάντηση την Κυριακή στην Αθήνα του επικεφαλής του EuroWorking Group Τόμας Βίζερ και του εκπροσώπου της Κομισιόν στην τρόικα Ντέκλαν Κοστέλο με τον αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Γιάννη Δραγασάκη και τον υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρυφάκη. Οι πληροφορίες συνέκλιναν χθες ότι η ελληνική πλευρά τουλάχιστον προσβλέπει σε επίτευξη συμφωνίας όχι στο αυριανό Eurogroup αλλά σε αυτό της ερχόμενης Δευτέρας. Αυτό φέρεται να διεμήνυσε χθες ο κ. Δραγασάκης στους τραπεζίτες με τους οποίους συναντήθηκε, ενώ αντίστοιχες προσδοκίες εξέφραζαν και κύκλοι του υπουργείου Οικονομικών, οι οποίοι υποστήριζαν ότι η διαπραγμάτευση κινείται όπως την ανέμεναν.

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ. Ο κυβερνητικός σχεδιασμός, όπως έχει διαμορφωθεί μετά τις διαπραγματεύσεις με τους εταίρους, έχει πλέον τα εξής χαρακτηριστικά:

1. Η διάρκεια του μεταβατικού προγράμματος έχει μεγαλώσει σημαντικά. Ενώ αρχικά ο στόχος ήταν να επιτευχθεί συμφωνία με τους εταίρους ως την 1η Ιουνίου, τώρα ο στόχος είναι η 31η Αυγούστου. Σημειωτέον ότι τον Ιούλιο και τον Αύγουστο λήγουν τα ομόλογα της ΕΚΤ, ύψους 6,7 δισ., τα οποία η κυβέρνηση ήλπιζε να αποφύγει να πληρώσει, μετατρέποντάς τα σε perpetual bonds, στο πλαίσιο μιας συνολικής λύσης για το χρέος. Τώρα η λύση αυτή μετατίθεται για μετά τις 31 Αυγούστου.

2. Η κυβέρνηση έχει βάλει ξανά στο τραπέζι την τελευταία δόση του δανείου, καθώς οι χρηματοδοτικές ανάγκες πιέζουν, μετά και την αναμενόμενη καθυστέρηση της οριστικής συμφωνίας. Συγκεκριμένα, η κυβέρνηση στοχεύει στην κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της ενδιάμεσης αυτής 6μηνης περιόδου με τρεις τρόπους: με το 1,9 δισ. ευρώ της επιστροφής των κερδών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας επί ελληνικών ομολόγων, την αύξηση του ορίου έκδοσης εντόκων γραμματίων (υπεβλήθη αίτημα για 8 δισ. ευρώ), αλλά και την είσπραξη μέρους της δόσης των 5,3 δισ. ευρώ από ευρωζώνη και ΔΝΤ, εφόσον χρειαστεί. Μάλιστα η κυβέρνηση φέρεται να έχει προτείνει το 1,9 δισ. ευρώ της ΕΚΤ να δοθεί κατευθείαν στο ΔΝΤ για την εξόφληση χρεολυσίου (1,5 δισ. ευρώ είναι πληρωτέα τον Μάρτιο). Εξάλλου, εφόσον υπάρξει συμφωνία, οι ελληνικές τράπεζες θα μπορούν να χρηματοδοτούνται ξανά άμεσα από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

3. Απαρέγκλιτη προϋπόθεση για συμφωνία είναι να μειωθεί ο στόχος για πρωτογενή πλεονάσματα από το 3% του ΑΕΠ φέτος έως 4,5% του ΑΕΠ για τα επόμενα χρόνια, που προέβλεπε το Μνημόνιο, σε 1,5% του ΑΕΠ το πολύ. Αυτό σημαίνει ότι για φέτος τουλάχιστον εξοικονομούνται περίπου 3 δισ. ευρώ και έτσι καλύπτεται το δημοσιονομικό κενό που υπολογιζόταν σε 2,5 δισ. ευρώ από την τρόικα (προτού προκύψει, όμως, η υστέρηση στα έσοδα και ενδεχομένως στις ιδιωτικοποιήσεις).

ΟΙ ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ. Η μείωση του στόχου για πρωτογενή πλεονάσματα, που έχει αναγνωριστεί και από κύκλους της τρόικας ως λογική διεκδίκηση, αποτελεί για την κυβέρνηση κόκκινη γραμμή. Η κυβέρνηση έχει διάθεση να συμφωνήσει, αλλά έχει και κόκκινες γραμμές, επεσήμαιναν χθες κύκλοι του υπουργείου Οικονομικών, τονίζοντας ότι αυτές περιλαμβάνουν επίσης:

– Την προώθηση του κυβερνητικού προγράμματος για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης. – Την εξυγίανση των τραπεζών. Η κυβέρνηση θα ήθελε να προωθήσει την εκκαθάριση των κόκκινων δανείων με τη χρήση κεφαλαίων του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, αλλά ο στόχος αυτός δεν θεωρείται εύκολα πραγματοποιήσιμος. – Την καταπολέμηση των καρτέλ. «Δεν έχει νόημα να κυνηγάμε τις κομμώτριες και να αφήνουμε ανεξέλεγκτα τα καρτέλ», έλεγαν οι κύκλοι του υπουργείου Οικονομικών. – Την προώθηση ενός γενναίου επενδυτικού προγράμματος.

Εφόσον υπάρξει συμφωνία με τους εταίρους, το πρόγραμμα-γέφυρα θα μπορούσε να οδεύσει προς έγκριση στα Κοινοβούλια των χωρών της ευρωζώνης, όπου αυτό απαιτείται, έως το τέλος Φεβρουαρίου, ώστε να τεθεί σε ισχύ από 1ης Μαρτίου.

Η αναδιάρθρωση του χρέους
Στο τέλος Αυγούστου, αν όλα πάνε καλά ώς τότε, θα υπάρξει μια νέα συμφωνία για την αναδιάρθρωση του χρέους, σε συνδυασμό με ένα νέο τετραετές πρόγραμμα με χαμηλότερους στόχους για το πρωτογενές πλεόνασμα. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι αν γίνει εξορθολογισμός του χρέους, ίσως να μη χρειαστεί νέα χρηματοδότηση με τη μορφή δανείου. Ιδανικά, θέλει η χρηματοδότηση να περνά από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.