Ενα graphic novel από τις χαράδρες της Πίνδου

το σύμπαν των κόμικς το πεδίο δράσης είναι πάνω-κάτω δεδομένο (τουλάχιστον για τα πιο διαδεδομένα από αυτά): φουτουριστικά αστικά τοπία ή μεγαλουπόλεις του σήμερα. Με το νέο graphic novel του ωστόσο, ο Αποστόλης Ιωάννου από τα Τρίκαλα προτείνει επιστροφή στις ρίζες. «Το κόμικ λέγεται “Το χωριό” και είναι στο τελικό στάδιο ολοκλήρωσης» λέει τηλεφωνικώς από τη Φήκη Τρικάλων, ένα πεδινό χωριό 14 χλμ. έξω από τη θεσσαλική πόλη, όπου μένει τον τελευταίο ενάμιση χρόνο στο πατρικό του, εγκαταλείποντας τα Τρίκαλα (και προηγουμένως τα μεγάλα αστικά κέντρα όπου έμενε).

Το «Χωριό» του, όπως τον ακούω να μου περιγράφει τις πηγές έμπνευσής του, είναι ένα κολάζ αναμνήσεων από διακοπές σε ορεινούς οικισμούς της Ηπείρου, την αρχιτεκτονική τους, τα βουνά στα οποία είναι φωλιασμένα τα χωριά αυτά και στοιχεία της λαογραφίας τους. Σαν μια κιβωτός μνήμης σε διαστάσεις τσέπης δηλαδή για τη μυθική διάσταση μιας άγνωστης εν πολλοίς πραγματικότητας. «Ουσιαστικά με το πενάκι μου», λέει ο Ιωάννου, «σε κάθε κόμικ που φτιάχνω προσπαθώ να μπολιάσω πράγματα που μου αρέσουν. Στο “Χωριό” υπάρχουν αναμνήσεις από τη ζωή με τους παππούδες μου, ως παιδί, αλλά και από τα εφηβικά χρόνια μου, από τα καλοκαίρια στα χωριά φίλων και αργότερα από τις αποδράσεις στα βουνά της γύρω περιοχής με τον ορειβατικό σύλλογο». Ερεθίσματα, εικόνες που εγγράφηκαν ανεξίτηλα στη μνήμη του από χωριά της περιοχής Ασπροποτάμου – του Αχελώου δηλαδή -, «από την Κρανιά, το Χαλίκι, το Κατάφυτο, τη Μηλιά και άλλα βλαχοχώρια στην καρδιά της Πίνδου».

Τα βιώματα και οι εμπειρίες από μόνα τους δεν αρκούν όμως για ένα graphic novel. Γι’ αυτό και ο συγγραφέας μελέτησε την αρχιτεκτονική της περιοχής, ανέτρεξε σε εκδόσεις για τη λαογραφία (ιδιαιτέρως σε εκείνες του Θεσσαλού Σωτήρη Γοργογέτα), την παράδοση του τόπου, επισκέφθηκε το Λαογραφικό Μουσείο των Τρικάλων και τη Δημοτική Βιβλιοθήκη ώστε το «Χωριό» του να μην έχει ανακρίβειες. Στο 80 σελίδων ασπρόμαυρο εικονογραφημένο αφήγημά του, αποκλειστικά σχεδιασμένο στο χέρι με πινέλο, σινική μελάνη και πενάκια (ραπιντογράφους και μαρκαδοράκια), διηγείται μια απλή ιστορία: οι σχέσεις των νέων γενεών με τις παλαιότερες μέσω εικόνων που αποτυπώνουν την ελληνική ηπειρωτική φύση, τις αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες, τα πανηγύρια, τα παιδικά παιχνίδια και την ανεμελιά μιας ζωής με πιο αργούς, πιο «ανθρώπινους» ρυθμούς (όσο και αν η λέξη έχει κακοποιηθεί από την πολυχρησία).

Η πλοκή της ιστορίας του είναι ενταγμένη χρονικά στη δεκαετία του 1980 και στο επίκεντρό της μια οικογένεια μπαίνει στο αυτοκίνητο και ανεβαίνει από την πόλη στο χωριό για τις καλοκαιρινές διακοπές.

Τι νομίζετε ότι έχει χαθεί από το χωριό;

Ο κόσμος από αυτά τα χωριά. Σήμερα έχουν μόλις το ένα δέκατο του πληθυσμού που είχαν πριν από 15-20 χρόνια. Τα θυμάμαι με πολύ κόσμο. Εχει χαθεί επίσης η ανεμελιά.

Γιατί επιλέξατε να αφηγηθείτε μια ιστορία στην ύπαιθρο – εξ ορισμού με πλούσια παλέτα χρωμάτων – σε ασπρόμαυρα καρέ;

Το ασπρόμαυρο σχέδιο είναι κάτι νέο και εξίσου δύσκολο με το έγχρωμο. Ταιριάζει όμως διότι δεν πραγματεύεται κάτι σημερινό. Είναι σαν τις παλιές ελληνικές ταινίες που ήταν ασπρόμαυρες. Με άλλα λόγια, αφηγούμενος την ιστορία μου ασπρόμαυρα υπονοώ ότι ανήκει στο παρελθόν.

ΣΠΟΥΔΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ. Μέχρι να τον κερδίσει ο μαγικός κόσμος των σκίτσων και των εικονογραφήσεων, ο Αποστόλης Ιωάννου ήταν περίπου πολυτεχνίτης (από περιπτεράς, χτίστης πέτρας, βοηθός τοπογράφου μέχρι ντι τζέι, φωτογράφος γάμων και τρυγητής). Με σπουδές φωτογραφίας στη Θεσσαλονίκη, τον κέρδισε το σχέδιο, αλλά ξεκίνησε να εργάζεται ως γραφίστας εικονογράφος αναλαμβάνοντας εικονογραφήσεις λογοτεχνικών και εκπαιδευτικών βιβλίων, εξώφυλλα δίσκων, αφίσες συναυλιών. Γι’ αυτό, εξηγεί, το graphic novel «το δουλεύω εδώ και δυόμισι χρόνια».

Την προσπάθειά του σε όλη αυτή τη διάρκεια έσπευσαν να στηρίξουν μια σειρά από έλληνες δημιουργούς και φίλοι του – κάποιοι από αυτούς γνωστοί κομίστες. Την εισαγωγή της έκδοσης θα γράψει ο καταξιωμένος δημιουργός Τάσος Ζαφειριάδης («Το πτώμα», «Χαρακώματα»), ενώ οι Τάσος Μαραγκός (tasmar), Pan Pan, Θανάσης Πετρόπουλος, Κώστας Σκλαβενίτης, Κωστής Τζωρτζακάκης, Τόμεκ και Γιώργος Τσιαμάντας υποστηρίζουν το εγχείρημα με εικονογραφήσεις. Επίσης οι φίλοι του Βαγγέλης Νεοφώτιστος, Θωμάς Γκούζιας, Νίκος Τσιώλης και Ηλίας Κατιρτζιγιανόγλου τον συνέδραμαν στην υλοποίηση του σχετικού βιντεοκλίπ και την προώθηση του grafic novel.

Για να χρηματοδοτήσει την έκδοση του «Χωριού» επέλεξε τη μέθοδο του crowdfunding. «Είναι μια ξεχωριστή διαδικασία και ήθελα να τη ζήσω» λέει εξηγώντας ότι στις προηγούμενες δουλειές του είχε δοκιμάσει άλλους τρόπους έκδοσης. Το 2013 κυκλοφόρησε το «Βαθύ δάσος» από την Comidom Press και τον περασμένο Απρίλιο κυκλοφόρησε τα κόμικς «Το Ρομπότ και το κορίτσι» και «Τα μαγικά βελανίδια» με δικά του μέσα. «Αυτή τη φορά ήθελα να κάνω κάτι άλλο. Η διαδικασία του crowdfunding (σ.σ.: συμμετοχική χρηματοδότηση) είναι ξεχωριστή! Ερχεσαι σε επαφή με το κοινό σου πριν ακόμα κυκλοφορήσει η δουλειά» λέει και σημειώνει ότι θα υπάρχουν ανταλλάγματα για όσους έχουν συνεισφέρει ενώ η επίσημη κυκλοφορία του «Χωριού» θα πραγματοποιηθεί  στο επερχόμενο φεστιβάλ κόμικς Comicdom Con Athens που θα γίνει από τις 24 έως τις 26 Απριλίου.

INFO
«Το χωριό», χειροποίητο graphic novel του Αποστόλη Ιωάννου. Η έκδοση θα παρουσιαστεί στο φεστιβάλ Comicsom Con Athens (24-26 Απριλίου). Μια γεύση από το στόρι στο https://www.youtube.com/watch?v=4JOt1Ui_ZyM