«Γονίδιο της μακροζωίας» αυξάνει και την ευφυΐα

Ένας στους πέντε ανθρώπους φέρουν μία μεταλλαγή σε ένα «γονίδιο της μακροζωίας» που σχετίζεται με μεγαλύτερο πρόσθιο εγκέφαλο και αυξημένη νοητική ικανότητα, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο (UCSF) ανακάλυψαν πως στους φορείς του γονιδίου έχει αυξημένο όγκο (μέγεθος) ένα τμήμα του εγκεφάλου που παίζει ρόλο στον προγραμματισμό και την λήψη αποφάσεων.

Το εύρημα αυτό πιστεύουν ότι μπορεί να έχει σημαντικό αντίτυπο στην άνοια και στη νόσο Αλτσχάιμερ.

Το εύρημά τους έρχεται έπειτα από την ανακάλυψη πως οι μεσήλικες και ηλικιωμένοι που φέρουν μία κόπια αυτού του γονιδίου έχουν επίσης μεγαλύτερο προσδόκιμο επιβιώσεως.

«Ξέρουμε εδώ και δεκαετίες ότι οι νοητικές ικανότητες φθίνουν με το πέρασμα του χρόνου, αλλά τώρα αρχίζουμε να συνειδητοποιούμε ότι παράγοντες όπως το γονίδιο KL μπορούν να δώσουν συγκριτικό πλεονέκτημα σε κάποιους ανθρώπους και να τους κάνουν “ανθεκτικούς” στην γήρανση», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια δρ Ντένα Ντούμπαλ, επίκουρη καθηγήτρια Νευρολογίας και διευθύντρια του Εργαστηρίου Νευροεπιστήμης και Γήρανσης του USCF.

«Η μεταλλαγή του γονιδίου KL μπορεί να μας βοηθήσει να προβλέψουμε την υγεία του εγκεφάλου και να βρούμε τρόπους για να προστατεύσουμε τον κόσμο από τα νευρολογικά νοσήματα της τρίτης ηλικίας, όπως οι διάφορες μορφές άνοιας».

Το γονίδιο KL κωδικοποιεί μία πρωτεΐνη (λέγεται Klotho) η οποία σχετίζεται με τη χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, με τη γήρανση και την απώλεια οστικής μάζας. Η υπερέκφραση αυτής της πρωτεΐνης έχει σχετισθεί με παράταση της ζωής.

Η μεταλλαγή του γονιδίου KL λέγεται KL-VS και υπολογίζεται ότι υπάρχει σε λιγότερο από έναν στους τέσσερις ανθρώπους, με το 20% του γενικού πληθυσμού να φέρει μία κόπια της μεταλλαγής αυτής και το 3% δύο.

Προγενέστερες μελέτες έχουν συσχετίσει την ύπαρξη μιας κόπιας του KL-VS με μειωμένο κίνδυνο εκδηλώσεως εγκεφαλικού επεισοδίου και μεγαλύτερο προσδόκιμο επιβιώσεως, ενώ αντιθέτως η δεύτερη κόπια λειτουργεί αρνητικά καθώς σχετίζεται με μειωμένο προσδόκιμο επιβιώσεως και αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού.

Η μελέτη

Στη νέα μελέτη εξακριβώθηκε ότι η μεταλλαγή αυτή παίζει ρόλο και στις νοητικές λειτουργίες.

Στην μελέτη συμμετείχαν 422 άνδρες και γυναίκες, ηλικίας 53 ετών και άνω, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε τομογραφίες εγκεφάλου και γενετικές εξετάσεις για το γονίδιο KL και τη μεταλλαγή του.

Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, όσοι έφεραν μία κόπια του KL-VS είχαν μεγαλύτερο τον δεξιό πλαγιοπίσθιο προμετωπιαίο φλοιό, ο οποίος είναι ιδιαιτέρως επιρρεπής στην συρρίκνωση καθώς μεγαλώνουμε.

Η απώλεια των νευρικών κυττάρων σε αυτή την περιοχή του εγκεφάλου μπορεί να είναι ο λόγος που οι ηλικιωμένοι μερικές φορές χάνουν εύκολα την προσοχή τους και δυσκολεύονται να διεκπεραιώνουν ταυτοχρόνως πολλά πράγματα.

Το μέγεθος του δεξιού πλαγιοπίσθιου προμετωπιαίου φλοιού, εξάλλου, αποτελούσε προάγγελο για τις επιδόσεις των εθελοντών σε τεστ ενεργού μνήμης (είναι η ικανότητα διατήρησης των νέων πληροφοριών) και ταχύτητας επεξεργασίας των πληροφοριών.

Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι «η μία κόπια του KL-VS αυξάνει την ικανότητα του εγκεφάλου να διεκπεραιώνει τις καθημερινές νοητικές λειτουργίες του», δήλωσε ο δρ Λέναρντ Μιουκ, καθηγητής Νευροεπιστήμης στο UCSF, ο οποίος συμμετέχει στην όλη έρευνα.

Η νέα μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Annals of Clinical and Translational Neurology».