Κυβέρνηση δύσκολων στοιχημάτων συγκρότησε ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρώντας ανοίγματα και διευρύνσεις σε θεωρητικά αποκλίνοντες πολιτικούς και κοινωνικούς χώρους και σε εξωκοινοβουλευτικές προσωπικότητες.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ (40 μελών) διακρίνεται από την προσπάθεια του Πρωθυπουργού να ενοποιήσει τομείς και να δημιουργήσει μεγάλα υπουργεία «για να μην υπάρχει διάχυση της πολιτικής ευθύνης» – όπως επίσης και από την επιθυμία του να σηματοδοτήσει μια πλουραλιστική κυβέρνηση, μείγμα κομματικών, εξωκοινοβουλευτικών και πανεπιστημιακών, στην οποία επιπροσθέτως συμμετέχει ένα κόμμα της σκληρής Δεξιάς όπως οι ΑΝΕΛ αλλά και εκπρόσωπος της πιο μετριοπαθούς Αριστεράς όπως είναι ο Γιάννης Πανούσης.
Οι Ανεξάρτητοι Ελληνες πήραν τελικώς αυτό που ζητούσαν, δηλαδή ένα υπουργείο, το Αμυνας, με υπουργό τον Πάνο Καμμένο, και τέσσερις θέσεις αναπληρωτών και υφυπουργών: η Μαρία Κόλλια – Τσαρουχά αναλαμβάνει υφυπουργός Μακεδονίας – Θράκης (το υπουργείο μετατρέπεται ουσιαστικά σε τομέα), η Ελενα Κουντουρά ορκίστηκε αναπληρώτρια υπουργός Τουρισμού, ο Παναγιώτης Σγουρίδης υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και ο Τέρενς Κουίκ ορκίστηκε υφυπουργός Επικρατείας για τον Συντονισμό του Κυβερνητικού Εργου. Πρόκειται – με εξαίρεση το Αμυνας – για πολιτικώς ανώδυνα χαρτοφυλάκια.
Το δύσκολο χαρτοφυλάκιο του υπουργού Οικονομικών αναλαμβάνει ένας νέος βουλευτής αλλά μη κομματικό στέλεχος, ο Γιάνης Βαρουφάκης. Ο Αλέξης Τσίπρας έχει πειστεί ότι ο Βαρουφάκης είναι το πλέον κατάλληλο πρόσωπο για τις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές, επειδή διαθέτει γνωριμίες στο εξωτερικό και δεδομένης της στενής σχέσης που διατηρεί με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ. Ο Πρωθυπουργός κατάφερε να διατηρήσει τις ισορροπίες αναφορικά με τους εσωκομματικούς συσχετισμούς στην Κουμουνδούρου δίνοντας στην Αριστερή Πλατφόρμα την ικανοποίηση της συμμετοχής στην κυβέρνηση με τέσσερα πρόσωπα: τους Παναγιώτη Λαφαζάνη που ανέλαβε το υπερυπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Δημήτρη Στρατούλη που ορκίστηκε αναπληρωτής υπουργός Κοινωνικών Ασφαλίσεων (η πρώτη του επιλογή ήταν το Εργασίας), Νίκο Χουντή με καθήκοντα αναπληρωτή υπουργού Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Κώστα Ησυχο ως αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Αμυνας.
Ο Αλέξης Τσίπρας ικανοποίησε και τους πασοκογενείς της Κουμουνδούρου δίνοντας το χαρτοφυλάκιο του Υγείας στον Παναγιώτη Κουρουμπλή. Αλλωστε ο βουλευτής της Β’ Αθηνών είχε διαμηνύσει στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ ότι τον ενδιέφερε μόνο το συγκεκριμένο υπουργείο και τίποτε άλλο. Το άνοιγμα προς το κοινωνικό ΠΑΣΟΚ έγινε μεγαλύτερο με την υπουργοποίηση του προέδρου του ΤΕΕ Χρήστου Σπίρτζη, ο οποίος ανήκε στο λεγόμενο κοινωνικό ΠΑΣΟΚ αλλά τον τελευταίο χρόνο βρισκόταν σε διαρκή επικοινωνία και συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ. Στους πασοκογενείς εντάσσεται και η συμμετοχή στο κυβερνητικό σχήμα ως υφυπουργού Εθνικής Αμυνας του Νίκου Τόσκα, πρώην στελέχους των Ενόπλων Δυνάμεων.
Αντίβαρο στη συμμετοχή των ΑΝΕΛ στην κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα αποτέλεσε η ένταξη στο νέο σχήμα του πρώην βουλευτή της ΔΗΜΑΡ Γιάννη Πανούση ως αναπληρωτή υπουργού Προστασίας του Πολίτη στο υπερυπουργείο Εσωτερικών. Η Κουμουνδούρου έχει ιδιαίτερα θετική γνώμη για τον κ. Πανούση, θεωρεί ότι γνωρίζει το αντικείμενο (είναι καθηγητής Εγκληματολογίας) και επιθυμούσε να ενσωματώσει στην κυβέρνηση και ένα στέλεχος άλλου κόμματος της Αριστεράς.
Υπήρξαν σκέψεις και για υπουργοποίηση του Φώτη Κουβέλη με πρόταση για το υπουργείο Δικαιοσύνης, ωστόσο δεν έφτασαν σε προχωρημένο επίπεδο και εγκαταλείφθηκαν σχετικά νωρίς. Η Αγίου Κωνσταντίνου δεν έκρυψε την ενόχλησή της για την τοποθέτηση Πανούση σχολιάζοντας ότι έχει πάψει να είναι μέλος της ΔΗΜΑΡ, από την οποία αποχώρησε πριν από τις εκλογές με δήλωσή του.
Η εκλογική συνεργασία με τους Οικολόγους Πράσινους αποτυπώνεται στη συμμετοχή στην κυβέρνηση του Γιάννη Τσιρώνη με καθήκοντα αναπληρωτή υπουργού Περιβάλλοντος.
Η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα περιλαμβάνει και αρκετούς εξωκοινοβουλευτικούς πανεπιστημιακούς, από τον οικονομολόγο αναπληρωτή καθηγητή του ΑΠΘ Δημήτρη Μάρδα που ορκίστηκε αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών για τις τεχνοκρατικές του γνώσεις έως τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης Κώστα Φωτάκη που αναλαμβάνει αναπληρωτής υπουργός Ερευνας και Καινοτομίας και φυσικά τον πανεπιστημιακό Αριστείδη Μπαλτά και πρόεδρο του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς που έχει βραβευθεί για τη συνεισφορά του και από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Στο πνεύμα αυτό καθήκοντα υπουργού Δικαιοσύνης ανατέθηκαν στον καθηγητή Νίκο Παρασκευόπουλο, σύζυγο της συνταγματολόγου Ιφιγένειας Καμτσίδου από τη Θεσσαλονίκη και μέλους της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ.
Η ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ Η ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι ο Πρωθυπουργός επέλεξε να διατηρήσει και τις ισορροπίες των γενεών στην Κουμουνδούρου δίνοντας νευραλγικά πόστα και σε παλαιότερα στελέχη και σε στελέχη της νεότερης γενιάς. Για παράδειγμα, έδωσε την αντιπροεδρία της κυβέρνησης στον Γιάννη Δραγασάκη και αξιοποίησε σε υπερυπουργεία τόσο τον έμπειρο Νίκο Βούτση της προεδρικής φρουράς όσο και τους Παναγιώτη Λαφαζάνη και Δημήτρη Στρατούλη της εσωκομματικής μειοψηφίας. Επίσης σημαντικό ρόλο αναλαμβάνει ο Αλέκος Φλαμπουράρης από τα παλαιά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, με τα οποία ο Πρωθυπουργός διατηρεί και προσωπικές σχέσεις.
Σημαντικό ρόλο ανέθεσε στις «σκιές» του τα τελευταία χρόνια στην Κουμουνδούρου. Στον Νίκο Παππά, ο οποίος παραμένει δίπλα του στο Μαξίμου ως υπουργός Επικρατείας με αναβαθμισμένα καθήκοντα, τον Πάνο Σκουρλέτη που αναλαμβάνει το κομβικό υπουργείο Εργασίας για να προωθήσει αλλαγές στη νομοθεσία που αφορά τις απολύσεις, την επαναφορά του κατώτατου μισθού στα 751 ευρώ και τις συλλογικές συμβάσεις, αλλά και τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη που αναλαμβάνει κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Εμφαση δίνει ο Αλέξης Τσίπρας στην ενίσχυση των τομέων αλληλεγγύης της νέας κυβέρνησης. Εξού και η μετονομασία του υπουργείου Εργασίας σε Εργασίας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
Επίσης, δίνει βαρύτητα στο θέμα της μετανάστευσης δημιουργώντας τομέα μεταναστευτικής πολιτικής στο υπουργείο Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης με αναπληρώτρια υπουργό την Τασία Χριστοδουλοπούλου. Η κ. Χριστοδουλοπούλου που εκφράζει γενικώς πιο αριστερές θέσεις από τον μέσο όρο της Κουμουνδούρου έχει εμπειρία στο Μεταναστευτικό και έχει συμμετάσχει σε πολλές πρωτοβουλίες τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Στα αξιοσημείωτα της νέας κυβέρνησης είναι η σύσταση τομέα για την καταπολέμηση της διαφθοράς με υπουργό Επικρατείας τον Παναγιώτη Νικολούδη, επικεφαλής ώς τώρα της Αρχής για το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος. Η συγκεκριμένη κίνηση σηματοδοτεί την υπόσχεση του ΣΥΡΙΖΑ για την εις βάθος διαλεύκανση όλων των σκοτεινών υποθέσεων αλλά και των περίφημων λιστών με καταθέσεις στο εξωτερικό που χρήζουν ενδελεχούς ελέγχου.
Ως προς τη δομή της η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έχει τέσσερα υπουργεία – πυλώνες: το Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης στο οποίο ενσωματώνεται και το Δημόσιας Τάξης, το υπουργείο Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού, το Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας αλλά και το Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων.
Υποψήφια Πρόεδρος της Βουλής θα είναι η Ζωή Κωνσταντοπούλου
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου δεν πήρε τελικώς χαρτοφυλάκιο. Ηταν παρούσα όμως στην τελετή ορκωμοσίας. Θα προταθεί ως υποψήφια Πρόεδρος της Βουλής. Από τη Συγγρού σχολιάζουν ότι ο Πρωθυπουργός στέλνει την Κωνσταντοπούλου ψηλά για να αιτιολογήσει την απόφασή του να μην προτείνει τον Νίκο Κωνσταντόπουλο για την Προεδρία της Δημοκρατίας.