Αιμορραγεί η ρωσική οικονομία από τις κυρώσεις της Δύσης

Οι καθαρές εκροές κεφαλαίων από τη Ρωσία σχεδόν τριπλασιάστηκαν το 2014, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η κεντρική τράπεζα της χώρας την Παρασκευή, γεγονός που δείχνει τις συνέπειες των κυρώσεων που επέβαλε η Δύση και το πλήγμα που έχει καταφέρει στην εμπιστοσύνη των επενδυτών η πτώση των τιμών του πετρελαίου.

Οι καθαρές εκροές από επιχειρήσεις και τράπεζες ανήλθαν σε 151,5 δισ. δολάρια —από 61 δισ. δολάρια το 2013—, ένα ποσό που ξεπερνά κατά πολύ το προηγούμενο ιστορικό υψηλό ($133,6 δισ.) που είχε σημειωθεί το 2008, όταν μαινόταν η παγκόσμια οικονομική κρίση.

Οι κυρώσεις που επέβαλαν δυτικές χώρες στη Ρωσική Ομοσπονδία εξαιτίας της κρίσης στην Ουκρανία έχουν περιορίσει δραστικά τη δυνατότητα των ρωσικών επιχειρήσεων να αντλούν κεφάλαια από τις διεθνείς χρηματαγορές και συνέβαλαν επίσης στην ραγδαία μείωση των ξένων άμεσων επενδύσεων στη Ρωσία το 2014.

Η μεγάλη πτώση της τιμής του πετρελαίου, του κυριότερου εξαγωγικού προϊόντος της χώρας, μεγέθυνε τα οικονομικά προβλήματα και οι εκροές κεφαλαίων αυξήθηκαν αλματωδώς το τέταρτο τρίμηνο.

Η φυγή αυτή συνέβαλε στην ελεύθερη πτώση του ρουβλίου, το οποίο έχασε το 40% της αξίας του έναντι του δολαρίου πέρυσι και ήγειρε ανησυχίες σε πολλούς επενδυτές για το ενδεχόμενο η Μόσχα να αναγκαστεί να επιβάλει μέτρα περιορισμού στις κινήσεις κεφαλαίων.

Φέτος η κεντρική τράπεζα προβλέπει ότι οι καθαρές εκροές κεφαλαίων θα παραμείνουν υψηλές, φθάνοντας τα $118 δισ.

Μεγάλο μέρος τους οφείλεται στο ότι πρέπει να αποπληρωθούν οφειλές ρωσικών εταιρειών σε διεθνείς πιστωτές.

Οι χορηγήσεις για την αναχρηματοδότηση των δανείων που έχουν λάβει ρωσικές εταιρείες από δυτικές τράπεζες δεν αναμένεται να ξαναρχίσουν, όχι τουλάχιστον πριν από την άρση των κυρώσεων.

Υποβάθμιση από Moody’s και Fitch

Σε μια εξέλιξη που αντανακλά την επιδείνωση της κατάστασης της ρωσικής οικονομίας, ο οίκος αξιολόγησης Moody’s υποβάθμισε το Σάββατο το αξιόχρεο της Ρωσίας κατά μία βαθμίδα, από «Baa2 σε Baa3», μετέδωσε το γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων AFP.

Σε σχετική ανακοίνωση, ο οίκος αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για περαιτέρω υποβάθμιση της ρωσικής οικονομίας.

Αιτία της υποβάθμισης ήταν, σύμφωνα με τον οίκο, η πρόσφατη πτώση της τιμής του αργού πετρελαίου γεγονός που έχει πλήξει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Ο οίκος αξιολόγησης Fitch Ratings είχε υποβαθμίσει την Παρασκευή το αξιόχρεο 30 ρωσικών και ρωσικών συμφερόντων εταιρειών του χρηματοπιστωτικού τομέα, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης ρωσικής τράπεζας, της Sberbank.

Ο ίδιος οίκος είχε υποβαθμίσει το κρατικό αξιόχρεο της Ρωσίας την 9η Ιανουαρίου σε BBB-, μόλις μια βαθμίδα πάνω από την κατηγορία των «σκουπιδιών».

Οι καθαρές εκροές κεφαλαίων αυξήθηκαν δραματικά στα $72,9 δισ. το τέταρτο τρίμηνο του 2014, από $16,9 δισ. το τρίτο, σύμφωνα με τα στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας, καθώς η τιμή του πετρελαίου κατέγραφε επίσης πολύ πιο απότομη πτώση.

Η ρωσική κεντρική τράπεζα αναγκάστηκε να αυξήσει έξι φορές τα επιτόκιά της —συνολικά κατά 11,50%— στο 17% πέρυσι, στην προσπάθειά της να εμποδίσει τη φυγή χρήματος και να στηρίξει το ρούβλι.

Αλλά το τελικό ύψος των καθαρών εκροών κεφαλαίων ήταν πολύ υψηλότερο από αυτό που υπολόγιζε το ρωσικό κεντρικό πιστωτικό ίδρυμα τον Δεκέμβριο.