Φορομαχίες στον δρόμο για την κάλπη

Το καλάθι των προεκλογικών εξαγγελιών, ανέκαθεν, είναι μεγάλο. Χωρούν τα πάντα μέσα. Από λαοφιλείς προσδοκίες που μετουσιώνονται σε προεκλογικές υποσχέσεις – χωρίς μέτρο πολλές φορές από διάφορους υποψηφίους – έως κοστολογημένα μέτρα τα οποία υπό προϋποθέσεις μπορεί να υλοποιηθούν, άλλα βραχυπρόθεσμα και άλλα μακροπρόθεσμα. Αλλες υποσχέσεις (έχει αποδειχθεί στο παρελθόν) είναι γραφτό να μείνουν στα χαρτιά. Στην τρέχουσα προεκλογική περίοδο, αν το ταμείο του Δημοσίου ήταν γεμάτο και η διαπραγμάτευση με την τρόικα δεν ήταν άγνωστος χ ως προς την έκβασή της, οι προεκλογικές υποσχέσεις των βασικών μονομάχων για την πρωτιά των εκλογών θα είχαν «αυτοδυναμία» πιθανοτήτων να γίνουν πράξη αμέσως. Κάθε πρωθυπουργός θέλει να είναι σε θέση να μειώνει φόρους και όχι να τους  αυξάνει. Λεφτά όμως δεν υπάρχουν και η παράμετρος αυτή είναι ικανή συνθήκη για να βάλει τις προεκλογικές εξαγγελίες στο ψυγείο για μικρό ή μεγαλύτερο  χρονικό διάστημα. Το μέγεθος της αναμονής θα φανεί στην πράξη. Εως τότε, οι υποσχέσεις προεκλογικά δεν κοστίζουν τίποτα. Μόνο τη μετεκλογική αξιοπιστία. Και οι μειώσεις φόρων «πουλάνε βάλσαμο» για τους λαβωμένους από τους φόρους πολίτες, με τον ΕΝΦΙΑ – το μεγάλο πατατράκ για την απερχόμενη κυβέρνηση – να βρίσκεται σε πρώτο πλάνο. Ο ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση θα τον καταργήσει, για να βάλει στη θέση του έναν Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας για τους έχοντες. Η ΝΔ θα τον «κουρέψει» κατά 30%. Η ατζέντα είναι μεγάλη. Και έχει από όλα. Ψαλίδι σε φόρους εισοδήματος, μείωση αντικειμενικών αξιών, αλλαγές στον ΦΠΑ, φθηνότερο πετρέλαιο θέρμανσης, φρένο στις κατασχέσεις, ειδικές επιτροπές για δόσεις στην Εφορία, ελαφρύνσεις για τις επιχειρήσεις, χαράτσι για τους έχοντες με συντελεστές φόρου εισοδήματος ακόμα και 60%. Διαλέξτε.

Αν γίνονταν αμέσως όσα τάζουν για τους φόρους οι βασικοί διεκδικητές της πρωτιάς στις κάλπες, την επομένη των εκλογών ο νέος υπουργός Οικονομικών θα έπρεπε να βρει από 3  έως και 5 δισ. ευρώ.

Κάνοντας τον λογαριασμό, για τα μέτρα που σχετικά εύκολα ποσοτικοποιούνται, η άμεση αντικατάσταση του ΕΝΦΙΑ από έναν νέο φόρο ακίνητης περιουσίας θα κοστίσει στα έσοδα του προϋπολογισμού με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ 2 δισ. ευρώ.

Οι εκδοχές για τη μορφή του νέου φόρου ποικίλλουν. Με βάση τα λεγόμενα του Δημήτρη Στρατούλη, ο φόρος μεγάλης ακίνητης περιουσίας θα αφορά όσους έχουν ακίνητη περιουσία άνω των 450.000 ευρώ. Τα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου 150.000 φορολογούμενοι έχουν σήμερα σε όρους αντικειμενικών αξιών ακίνητη περιουσία άνω των 450.000 ευρώ, γεγονός το οποίο αν συνδυαστεί με το ύψος των προσδοκώμενων εσόδων (1,4 δισ. ευρώ) οδηγεί σε μέση φορολογική επιβάρυνση για τους «έχοντες» της τάξεως των 9.300 ευρώ.

Σύμφωνα με την εκδοχή του Γιάννη Μηλιού όμως, ο νέος φόρος δεν θα αφορά όσους έχουν μεγάλη ακίνητη περιουσία, αλλά όσους έχουν ακίνητη περιουσία άνω των 200.000 ευρώ. Στην περίπτωση αυτή, αφορά με τα σημερινά δεδομένα 562.407 φορολογουμένους με τη μέση φορολογική επιβάρυνση να περιορίζεται σε 2.489 ευρώ.

Αν η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για κατάργηση του ΕΝΦΙΑ και αντικατάστασή του από φόρο ακίνητης – ή μεγάλης ακίνητης – περιουσίας συνδυαστεί με την παράλληλη πρόταση για μείωση των αντικειμενικών αξιών κατά 30%-35%, η φορολογική βάση θα περιοριστεί καταλυτικά, με αποτέλεσμα τη διεύρυνση της μέσης φορολογικής επιβάρυνσης.

Στα ερωτηματικά του νέου φόρου, εκτός του αφορολόγητου ορίου, περιλαμβάνονται επίσης η κλιμάκωσή του με διάφορους συντελεστές που θα κρίνουν τελικά τη φορολογική επιβάρυνση.

ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΦΙΑ. Στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας, το παζλ είναι πιο απλό. Από τα 3,4 δισ. ευρώ που βεβαιώθηκαν πέρυσι, σταδιακά ο ΕΝΦΙΑ θα μειωθεί κατά περίπου 900 εκατ. ευρώ. Αν η μείωση γίνει οριζόντια, 6,1 εκατομμύρια φορολογούμενοι με ακίνητα θα έχουν μείωση του φόρου σταδιακά κατά περίπου 30%.

Το επόμενο δύσκολο σταυρόλεξο αφορά τη φορολογία εισοδήματος, όπου οι προτάσεις τόσο από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ όσο και από την πλευρά της ΝΔ χρήζουν αρκετών διευκρινίσεων για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.

Στο μέτωπο της κοστολόγησης, η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για επαναφορά του αφορολογήτου στα 12.000 ευρώ για όλους τους φορολογουμένους είχε υπολογιστεί από το υπουργείο Οικονομικών ότι κοστίζει 2,5 δισ. ευρώ (1,5 δισ. ευρώ υπολογίζεται από την Κουμουνδούρου). Το μέτρο όμως συνδυάζεται, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του κ. Τσακαλώτου, με καθιέρωση νέων φορολογικών συντελεστών. Στη νέα κλίμακα φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων του ΣΥΡΙΖΑ, ο ανώτατος συντελεστής αυξάνεται στο 50%-60% για όσους έχουν εισοδήματα άνω των 80.000 ευρώ ενώ άγνωστη παραμένει η διαμόρφωση των συντελεστών στα χαμηλότερα κλιμάκια. Η αύξηση του ανώτατου συντελεστή, η οποία θα οδηγήσει σε επιβαρύνσεις όσους έχουν μεγάλα εισοδήματα, θα οδηγήσει – θεωρητικά – σε αύξηση των εσόδων αντισταθμίζοντας μέρος των απωλειών από την επαναφορά του αφορολογήτου.

ΓΙΑ ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ. Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας κοστίζει χονδρικά κοντά στα 2 δισ. ευρώ. Ο ανώτατος συντελεστής για τη φορολογία φυσικών προσώπων – μισθωτών – συνταξιούχων για την ακρίβεια – υποχωρεί από το 42% στο 33% ενώ για τις επιχειρήσεις και κατ’ επέκταση και για τους ελεύθερους επαγγελματίες καθιερώνεται flat tax με συντελεστή 15%.

Στα υπόλοιπα φορολογικά μέτρα, το κόστος είναι συγκριτικά χαμηλό. Κοντά στα 200 εκατ. ευρώ θα κόστιζε η επαναφορά του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης στα 66 ευρώ το χιλιόλιτρο ενώ από την άλλη πλευρά η αύξηση του ΦΠΑ στα ξενοδοχεία υπολογίζεται πως θα αύξανε τα έσοδα του προϋπολογισμού κατά περίπου 300 εκατ. ευρώ.