Το πάθημα του 2012, μάθημα του 2015

Η δήλωση του Αλέξη Τσίπρα παραμονές των εκλογών του Ιουνίου 2012 ότι το «ανήκομεν εις την Δύσιν» είναι παρωχημένο, καθώς και τα περί «απαγκίστρωσης» από το ΝΑΤΟ, είχαν προκαλέσει σάλο. Στην Κουμουνδούρου έπαθαν και έμαθαν. Η πρόβα εξουσίας δεν επιτρέπει στρατηγικά λάθη. Οι προγραμματικές θέσεις του κόμματος για την εξωτερική πολιτική που θα τεθούν σε διαβούλευση, φαίνεται να το επιβεβαιώνουν.

Η περίφημη στροφή του ΣΥΡΙΖΑ στον ρεαλισμό δεν θα μπορούσε να αφορά μόνο τις θέσεις στην οικονομία, αφού εν καιρώ κρίσης η εξωτερική πολιτική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις συμμαχίες που θα πρέπει να αναζητήσει η χώρα εκτός συνόρων. Εξάλλου, για όλα υπάρχει η πρώτη φορά. Αν και πέρασε σχεδόν απαρατήρητο, δεν πρέπει να θεωρείται τυχαίο ότι η διεθνής συμμαχία κατά του ISIS ήταν η πρώτη διεθνής επιχείρηση που δεν καταδίκασε ο ΣΥΡΙΖΑ.

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΤΟ. Δεν αποτελεί μυστικό ότι οι κορόνες του 2012 περί αποδέσμευσης από το ΝΑΤΟ είχαν προκαλέσει μεγάλες αντιδράσεις παραμονές των εκλογών του Ιουνίου του 2012 (είχαν, πάντως, στρογγυλευτεί κατά την παρουσίαση των επίσημων θέσεων του ΣΥΡΙΖΑ), ενώ είχαν προκαλέσει ανησυχία και ερωτηματικά στις περισσότερες αντιπροσωπείες δυτικών χωρών στην Αθήνα. Αυτές, πάντως, αντικαταστάθηκαν, όπως προκύπτει από τις προγραμματικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ για την εξωτερική πολιτική που θα τεθούν σε διαβούλευση, από μια πιο ψύχραιμη προσέγγιση. Το κείμενο αναγνωρίζει τουλάχιστον (αν και συγκαλυμμένα) τη συμβολή του ΝΑΤΟ στη διασφάλιση της αποτρεπτικής ικανότητας της Ελλάδας, ενώ σημειώνει ότι η συμμετοχή της Ελλάδας στη Συμμαχία πρέπει να βασίζεται στον σεβασμό των συμφερόντων της χώρας, του διεθνούς δικαίου και των αποφάσεων του ΟΗΕ.

«ΥΠΟ ΣΥΖΗΤΗΣΗ». Παρομοίως, οι κραυγές του Αλέξη Τσίπρα ότι θα ακυρώσει την στρατιωτική συμφωνία Ελλάδας – Ισραήλ, οι οποίες ήδη παραμονές των εκλογών του Ιουνίου του 2012 μετριάστηκαν από την επισήμανση ότι το θέμα είναι «υπό συζήτηση», έχουν αντικατασταθεί από μια πιο ρεαλιστική αποτίμηση των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων. «Η Ελλάδα θα πρέπει να στηρίξει σχήματα διμερούς και πολυμερούς συνεργασίας με όλα τα κράτη της Μεσογείου σε ισότιμη βάση, με σκοπό την εδραίωση της ειρήνης. Οι ελληνοϊσραηλινές σχέσεις πρέπει να προωθούνται σε αυτό το πλαίσιο και χωρίς να δημιουργούν απειλή για φιλικές προς την Ελλάδα χώρες και λαούς» σημειώνεται χαρακτηριστικά στο κείμενο που έχουν επεξεργαστεί οι Κώστας Ησυχος, Νάντια Βαλαβάνη και ο διπλωματικός σύμβουλος του Αλ. Τσίπρα Βαγγέλης Καλπαδάκης.

ΤΑ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΑ. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης οι θέσεις για τα ελληνοτουρκικά, για τις οποίες, εξάλλου, ο ΣΥΡΙΖΑ έδωσε ήδη δείγμα γραφής, καθώς δεν σήκωσε τους τόνους για το «Μπαρμπαρός» ούτε για την έλευση του Αχμέτ Νταβούτογλου στην Αθήνα. Ο ΣΥΡΙΖΑ ψέγει μεν την πολιτική αμφισβητήσεων έναντι της Ελλάδας, υποστηρίζει όμως τις πρωτοβουλίες για διμερή συνεργασία και την ανάγκη ανοικτών διπλωματικών διαύλων. Επαναλαμβάνει την πάγια θέση περί οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας με την Τουρκία, υποστηρίζει το δικαίωμα σε ΑΟΖ, αλλά και «σε συνεργασία με τις λοιπές όμορες χώρες της Μεσογείου για την οριοθέτησή της».

Τα ευρωπαϊκά
Περίοπτη θέση στις προγραμματικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ έχουν τα ευρωπαϊκά, που σχεδόν απουσίαζαν από τις προγραμματικές θέσεις το 2012. Υπογραμμίζεται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ «δεν αποτελεί δύναμη ευρωσκεπτικισμού και απορρίπτει την άνοδο του εθνικισμού ως απάντηση στην πολιτική της ΕΕ», σημειώνεται ότι επιδιώκει τη συνεργασία των χωρών του Νότου, ωστόσο αφήνει παράθυρο συνεργασίας (διμερούς και πολυμερούς) σε τομείς όπως η ενέργεια, η διαχείριση της μετανάστευσης και η αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος