Η κόντρα ανεβαίνει, οι αποδόσεις των ομολόγων υποχωρούν

Οι φόβοι για τη ρευστότητα των τραπεζών και την κάλυψη των δανειακών αναγκών του Δημοσίου αναδεικνύονται σε μείζονα θέματα της προεκλογικής αντιπαράθεσης, πυροδοτώντας σκληρές κόντρες μεταξύ κυβέρνησης και ΣΥΡΙΖΑ.

Ο ΣΥΡΙΖΑ επιτέθηκε χθες στο υπουργείο Οικονομικών, επειδή το τελευταίο υποστήριξε σε ανακοίνωσή του ότι μόνο υπό όρους θα μπορέσει μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ να εκδώσει έντοκα γραμμάτια προκειμένου πληρώσει κανονικά τα ομόλογα του Μαρτίου όπως υποσχέθηκε την Κυριακή ο Αλέξης Τσίπρας.

Την ίδια ώρα, πάντως, οι αποδόσεις των ομολόγων υποχωρούσαν κάτω από το 10% και το Χρηματιστήριο ανέβαινε κατά 3,78%, καθώς – όπως υποστήριζαν οι αναλυτές – το σενάριο του Grexit εξασθενεί και κερδίζει έδαφος η προσδοκία μιας προσγειωμένης στην πραγματικότητα μετεκλογικής συμπεριφοράς του ΣΥΡΙΖΑ. Η υπόσχεση Τσίπρα για τήρηση των δανειακών υποχρεώσεων του Δημοσίου τον Μάρτιο βοήθησε στην κατεύθυνση αυτή, σύμφωνα με τους αναλυτές. Το υπουργείο Οικονομικών, στην ανακοίνωση που εξέδωσε χθες, τόνιζε ότι υπάρχουν περιορισμοί στη χρήση των εντόκων γραμματίων στην οποία σχεδιάζει, όπως είπε, ο κ. Τσίπρας να καταφύγει προκειμένου να καλύψει τις δανειακές ανάγκες του Μαρτίου. Πρόκειται για 2,5 δισ. ευρώ τα οποία πρέπει να πληρώσει το Δημόσιο τον συγκεκριμένο μήνα, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών.

Συνεννόηση με τους δανειστές

Κατά την ανακοίνωση του υπουργείου, για να κάνει χρήση της έκδοσης εντόκων γραμματίων το Δημόσιο, πρέπει να υπάρξει μια καταρχάς συνεννόηση με τους δανειστές. Και αυτό γιατί το ελληνικό Δημόσιο έχει ήδη υπερβεί το προβλεπόμενο πλαφόν των 15 δισ. ευρώ που μπορεί να καλύπτει μέσω τέτοιων εκδόσεων. «Απαιτείται η σύμφωνη γνώμη των εταίρων για την υπέρβαση», αναφέρει η ανακοίνωση.

Επιπλέον, σύμφωνα πάντα με το υπουργείο Οικονομικών, θα πρέπει οι ελληνικές τράπεζες να διαθέτουν την απαραίτητη ρευστότητα προκειμένου να μπορέσουν να στηρίξουν τις εκδόσεις, καθώς κανείς θεσμικός επενδυτής, ιδιαίτερα του εξωτερικού, δεν αγοράζει έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου μέσα στο κλίμα της αβεβαιότητας που επικρατεί. Ομως, συνεχίζει το υπουργείο Οικονομικών, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει διαμηνύσει ότι θα διακόψει τη ρευστότητα που παρέχει στις ελληνικές τράπεζες αν η χώρα δεν βρίσκεται σε πρόγραμμα, «αν δηλαδή η τότε κυβέρνηση προχωρήσει σε μονομερή καταγγελία των προηγούμενων δεσμεύσεων της χώρας».

«Οι τράπεζες», υποστηρίζει το υπουργείο Οικονομικών, «θα δυσκολεύονται να έχουν την απαραίτητη ρευστότητα, άρα και να αγοράσουν έντοκα γραμμάτια του ελληνικού Δημοσίου αν η χώρα δεν έχει κλείσει την αξιολόγηση του τρέχοντος Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής ή δεν έχει πάρει παράταση για να την κλείσει αργότερα, πέραν της καταληκτικής ημερομηνίας στις 28 Φεβρουαρίου».

Σημειώνεται ότι ο Μάριο Ντράγκι έχει κατ’ επανάληψιν διαμηνύσει – και για τελευταία φορά μόλις την περασμένη εβδομάδα – ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα στηρίξει τις ελληνικές τράπεζες και τη ρευστότητά τους υπό την προϋπόθεση ότι η χώρα θα βρίσκεται σε πρόγραμμα. Και αυτό γιατί τα ελληνικά ομόλογα έχουν χαμηλή βαθμολόγηση και, άρα, δεν μπορούν να γίνουν δεκτά ως εγγύηση για δανεισμό των τραπεζών παρά μόνο αν υπάρχει η ασφάλεια που δίνει στην ΕΚΤ η ύπαρξη προγράμματος.

Το μεγάλο ερώτημα, επομένως, είναι τι θα γίνει αν παρέλθει η δίμηνη παράταση χωρίς συμφωνία με την τρόικα. Θα υπάρξει διακοπή του προγράμματος και, άρα, και της χρηματοδότησης από την ΕΚΤ ή νέα παράταση του προγράμματος, κάτι το οποίο, βεβαίως, πρέπει να συμφωνηθεί με τη νέα κυβέρνηση, με προοπτική συμφωνίας με την τρόικα;

Η λύση για τις τράπεζες

Σύμφωνα με υψηλόβαθμη τραπεζική πηγή, πάντως, σε περίπτωση παράτασης της προθεσμίας της 28ης Φεβρουαρίου για την διαπραγμάτευση με την τρόικα, μια λύση για τις τράπεζες θα μπορούσε να δώσει η χρηματοδότησή τους μέσω του μηχανισμού έκτακτης ανάγκης του ELA. «O ELA θα βοηθήσει αν ο ΣΥΡΙΖΑ σχηματίσει κυβέρνηση και ζητήσει παράταση», αναφέρει η πηγή. Ωστόσο, προσθέτει, η συγκεκριμένη πηγή χρηματοδότησης των τραπεζών απαιτεί και αυτή εγγυήσεις, όπως και η απευθείας χρηματοδότηση από την ΕΚΤ, ενώ είναι βραχυπρόθεσμη και το κόστος της υψηλό. Το επιτόκιο ήταν μέχρι και 2% πάνω από το παρεμβατικό της ΕΚΤ στο παρελθόν, ώς τον περασμένο Μάιο, που οι ελληνικές τράπεζες δανείζονταν από τον ELA. Επομένως, δεν είναι η καλύτερη λύση.

Η ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών προκάλεσε την έντονη αντίδραση του ΣΥΡΙΖΑ, που την χαρακτήρισε «πολιτική απρέπεια» και υποστήριξε ότι ο κ. Ντράγκι δεν θα αφήσει τις τράπεζες ακάλυπτες στα πρώτα βήματα της τραπεζικής ένωσης. Σύμφωνα με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, το υπουργείο Οικονομικών δεν έχει δικαίωμα να παρεμβαίνει ενώ με την ανακοίνωσή του «λειτουργεί ως παράρτημα του γραφείου του κ. Σαμαρά». «Θα εκδοθεί και ανακοίνωση που απαντά και σχολιάζει τις δηλώσεις προέδρων και άλλων κομμάτων και συγκεκριμένα του κ. Σαμαρά;» διερωτάται ο ΣΥΡΙΖΑ , που αφήνει και αιχμές κατά των προσώπων που έδωσαν και εκτέλεσαν εντολές για να συνταχθεί η ανακοίνωση.

«Το e-mail Χαρδούβελη»

«Φαίνεται ότι οι συντάκτες της ανακοίνωσης του υπουργείου Οικονομικών είναι οι ίδιοι που συνέταξαν και το e-mail Χαρδούβελη», αναφέρει η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ. «Γι’ αυτό και δεν μπορούν να αντιληφθούν τη δυναμική της πραγματικής διαπραγμάτευσης μέσα από την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ θα αντιμετωπίσει τις δανειακές ανάγκες της χώρας».

Ο ΣΥΡΙΖΑ επικαλείται, επίσης, την προχθεσινή ανακοίνωση της Τραπέζης της Ελλάδος ότι «η κατάσταση βρίσκεται υπό απόλυτο έλεγχο».

«Επιπλέον», υποστηρίζει, «ο κ. Ντράγκι είναι υπεύθυνος για τις μεγάλες συστημικές τράπεζες. Θα ήταν παράλογο και θα αποτελούσε μεγάλο πλήγμα στην τραπεζική ένωση στα πρώτα της βήματα να δημιουργήσει προβλήματα σε τράπεζες που εποπτεύει».

Η ανακοίνωση ΣΥΡΙΖΑ προκάλεσε νέα ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών καθώς ο πόλεμος φούντωσε γύρω από το θέμα. Σε αυτήν ο υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης επισημαίνει ότι δεν εμπλέκεται στον προεκλογικό σχεδιασμό των κομμάτων, αλλά διατυπώνει τις θέσεις του και λειτουργεί με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον, χωρίς να εξωραΐζει καταστάσεις, ούτε να χαϊδεύει αφτιά. Στο πλαίσιο αυτό έκρινε σκόπιμο να επισημάνει τεχνικά στοιχεία που αφορούν το μείζον ζήτημα της έκδοσης εντόκων γραμματίων του Δημοσίου. Το ίδιο ίσχυσε και όταν υπερασπίστηκε τη σταθερότητα του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος και όταν εξέφρασε δημοσίως την άποψη ότι οι μεγάλες πολιτικές δυνάμεις της χώρας επιθυμούν την Ελλάδα εντός της ευρωζώνης, πρόσθεσε με νόημα ο κ. Χαρδούβελης.

Απάντηση στον ΣΥΡΙΖΑ έδωσε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφανος Αναγνώστου, μιλώντας για θράσος του ΣΥΡΙΖΑ που «ενώ γνωρίζει ότι όσα ισχυρίζεται απλά δεν γίνονται, επιμένει να τα εξαγγέλλει».