[Θεωρείο] Oχι ο φόβος, αλλά η πραγματικότητα

Είναι η ιδανική εικόνα αλληλεγγύης: καμιά 50αριά ηγέτες, Ευρωπαίοι, Ασιάτες και Αφρικανοί, χριστιανοί, μουσουλμάνοι και Εβραίοι, δεξιοί και αριστεροί, να περπατούν α λα μπρατσέτα σχηματίζοντας μια ανθρώπινη αλυσίδα. Η σκηνή είναι τόσο ασυνήθιστη ώστε θα μπορούσε κανείς να τη χαρακτηρίσει ιστορική και να είναι απολύτως ακριβής. Μετά την τραγωδία που έζησε, το Παρίσι φιλοξένησε έναν θρίαμβο ενότητας, οι ηγέτες που περπάτησαν κατά μήκος του μπουλβάρ Βολτέρ έστειλαν ένα ηχηρό μήνυμα αποφασιστικότητας, ένα μαζικό και θαρραλέο «δεν φοβάμαι» – είναι όλοι τους Charlie, όπως δήλωσε προ ημερών ο έλληνας Πρωθυπουργός σε προεκλογική του ομιλία.

Αυτό που έχει απέναντί του, όμως, αυτό το μέτωπο κατά της τρομοκρατίας δεν είναι ο φόβος, αλλά η πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα λέει ότι ανάμεσα στους ηγέτες – Charlie που διαδήλωσαν χθες στο Παρίσι υπήρξαν και κάποιοι που δεν έχουν και πολύ καλή γνώμη για την ελευθερία της έκφρασης – πόσω μάλλον για τις αυθάδεις και βλάσφημες εκδοχές της. Λέει επίσης ότι ο εχθρός δεν είναι ένας, αλλά δύο, δεν είναι μόνο η ισλαμοφασιστική τρομοκρατία αλλά και η ακροδεξιά ξενοφοβία. Και λέει επίσης ότι εάν η πρώτη εκδηλώνεται αποσπασματικά από «μοναχικούς λύκους», η δεύτερη έχει αποκτήσει μαζικό χαρακτήρα και εκπροσωπείται πολιτικά από πρόσωπα που ζουν σε έναν πολύ διαφορετικό κόσμο από αυτόν του «Charlie Hebdo» και του ελευθεριακού του πνεύματος.

Δεν χρειάζεται κανείς να ξύσει και πολύ την επιφάνεια για να καταλάβει ότι το πραγματικό πρόβλημα για το πολυσυλλεκτικό μέτωπο του μπουλβάρ Βολτέρ είναι πως η τρομοκρατία και η ξενοφοβία λειτουργούν σαν συγκοινωνούντα δοχεία και πως αν δεν βρεθεί λύση η Ευρώπη, κυρίως αυτή, θα κινδυνεύσει να χάσει το στοίχημα της ανοικτής κοινωνίας. Για να αποτραπεί ο κίνδυνος, χρειάζονται πολλά περισσότερα από μια ανθρώπινη αλυσίδα ή έναν κατ’ ανάγκη ήρωα σαν τον Λασανά Μπατιλί (φωτογραφία), τον μουσουλμάνο από το Μάλι που έσωσε έξι ανθρώπους στο εβραϊκό παντοπωλείο. Η λύση, με άλλα λόγια, δεν βρίσκεται στα σύμβολα. Βρίσκεται στην πολιτική.