Πώς μπήκε στο στόχαστρο των τζιχαντιστών η αντισυμβατική Charlie Hebdo

Το πρώτο φύλλο κυκλοφόρησε το 1969 από την ομάδα του εβδομαδιαίου Hara – Kiri, εκδότης του οποίου ήταν ο «αρχιερέας του χιούμορ» Φρανσουά Καβανά. Ηταν συνεπής στο ραντεβού της με τους αναγνώστες έως το 1981, όταν ελλείψει πόρων σταμάτησε άδοξα την κυκλοφορία της στο τεύχος Νο 580. Χωρίς διαφημιστικά έσοδα – από επιλογή – βασιζόταν αποκλειστικά στους συνδρομητές της. Αυτή είναι η Charlie Hebdo. Αντισυμβατική, με αριστερό προσανατολισμό και προβοκατόρικο τόνο.

Πάντα με όπλο τη γελοιογραφία, η Charlie Hebdo τα βάζει με όλες τις θρησκείες, υπερασπίζεται τα δικαιώματα των γυναικών και σατιρίζει όλες ανεξαιρέτως τις προσωπικότητες του δημόσιου βίου: από τους πολιτικούς και τους δικαστές έως τους τραπεζίτες και τους θρησκευτικούς ηγέτες.

Η νέα Charlie επανακυκλοφορεί το 1992. Με παρακαταθήκη τη βαριά ιστορία της «σκίζει» πουλώντας 120.000 φύλλα. Η πορεία της είναι σταθερά ανοδική με καλύτερη στιγμή την πώληση 140.000 φύλλων, το 2006. Στη συνέχεια ακολουθεί την καθοδική τάση που σημάδεψε όλον τον διεθνή Τύπο από την έναρξη της κρίσης έως και σήμερα.

Εως την τρομοκρατική επίθεση της Τετάρτης, για τη σύνταξη της Charlie εργάζονταν περίπου 30 σκιτσογράφοι και καμιά 30αριά συντάκτες, μόνιμοι ή εξωτερικοί συνεργάτες. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν οι εμβληματικές μορφές των Ζεράρ Μπιάρ, Μαρίν Σανέλ, Ζαν-Ιβ Καμί, Πατρίκ Πελούς, Μπερνάρ Μαρί, Φαμπρίς Νικολίνο… Μεταξύ των νεκρών είναι ο αρχισυντάκτης Στεφάν Σαρμπονιέ, γνωστός και ως Σαρμπ, και ορισμένοι από τους πιο διάσημους σκιτσογράφους της Γαλλίας, Ζαν Καμπί, Τινιούς και Ζορζ Βολίνσκι.

Ανοιχτή σε αρκετά μέτωπα, η Charlie είχε ανοίξει ίσως το μεγαλύτερο με το Ισλάμ. Στις 8 Φεβρουαρίου του 2006 τόλμησε ένα εκδοτικό «πραξικόπημα» και άνοιξε έναν τεράστιο διάλογο για την ελευθερία της έκφρασης δημοσιεύοντας 12 καρικατούρες του Μωάμεθ, οι οποίες προκάλεσαν βίαιες αντιδράσεις στον μουσουλμανικό κόσμο.

Το 2011, η εβδομαδιαία εφημερίδα ξαναζέστανε τον διάλογο με μία ειδική έκδοση, με τον προφήτη Μωάμεθ στο εξώφυλλο και τον τίτλο «Charia Hebdo». Προτού ακόμη κυκλοφορήσει το φύλλο, τη νύχτα της 1ης προς 2 Νοέμβρη, τα γραφεία της Charlie γίνονται στόχος εμπρηστικής επίθεσης. Μετά την επίθεση η εφημερίδα φιλοξενήθηκε για περίπου δύο μήνες στα γραφεία της Liberation και στη συνέχεια μετακόμισε σε νέα γραφεία στο 20ό διαμέρισμα του Παρισιού, για να καταλήξει μόλις πριν από μερικούς μήνες, στο τωρινό κτίριο, στο 11ο διαμέρισμα, που βάφτηκε με το αίμα των 12 ανθρώπων.

Η στιγμή που αποφάσισε να τα βάλει με το Ισλάμ ήταν καθοριστική για την Charlie Hebdo. Στις 22 Σεπτεμβρίου του 2012 οι αστυνομικές Αρχές της Γαλλίας είχαν προχωρήσει στη σύλληψη ενός ατόμου, ο οποίος φερόταν ότι ζητούσε μέσω ιστοσελίδας τζιχαντιστών το κεφάλι του διευθυντή Σαρμπ.