Τα κάλαντα της αιθαλομίχλης

Οι καλές καιρικές συνθήκες που επικράτησαν ανήμερα τα Χριστούγεννα και λιγότερο οι συστάσεις των υπουργείων Υγείας και Περιβάλλοντος περιόρισαν τα αναμμένα τζάκια και το νέφος της αιθαλομίχλης πάνω από την Αττική.

Εως και την παραμονή των Χριστουγέννων όμως, η ατμόσφαιρα στο Λεκανοπέδιο ήταν αποπνικτική εξαιτίας του νέφους των τζακιών που στα χρόνια της κρίσης έχει γίνει κάτοικος της Αττικής. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών του Αστεροσκοπείου Αθηνών, η συνεισφορά της καύσης βιομάζας στα συνολικά επίπεδα των αιωρούμενων σωματιδίων PM 10 στην ατμόσφαιρα της Αθήνας κυμαίνεται από 35% έως 40% σε ημερήσια βάση. Η συνεισφορά αυτή μεγιστοποιείται κατά τις νυχτερινές ώρες – μπορεί να ξεπεράσει το 80%-90%, αναφέρει ο διευθυντής Ερευνών του αστεροσκοπείου Ευάγγελος Γερασόπουλος. Τα καυσαέρια από τα αυτοκίνητα συμπληρώνουν τα ποσοστά των επικίνδυνων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα.

Η κατάσταση ωστόσο άρχισε να καλυτερεύει ανήμερα τα Χριστούγεννα και τις επόμενες ημέρες η ενίσχυση των ανέμων αναμένεται να απομακρύνει – προς το παρόν – το νέφος αιθαλομίχλης. Οι μετρήσεις για τα μικροσωματίδια PM 10 δείχνουν να απομακρύνεται ο κίνδυνος για την υγεία. Ωστόσο, έχει αποδειχθεί ότι μέσα σε αυτά περιέχονται κατά 90% τα σωματίδια με διάμετρο μικρότερη από 2,5 μικρόμετρα (ΡM 2,5), τα οποία διεισδύουν πιο εύκολα στο αναπνευστικό σύστημα.  Τα όρια που έχουν θεσπιστεί για τα PM 2,5 τόσο από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας όσο και από την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (25 και 35 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα) σε σχέση με το υψηλότερο όριο για τα PM 10 (50 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα που δεν πρέπει να παραβιάζεται πάνω από 35 φορές τον χρόνο) κάνουν τους ειδικούς να ανησυχούν ακόμη και στην περίπτωση που δεν έχουμε ιδιαίτερα υψηλές τιμές για τα PM 10.

Ευνοϊκές συνθήκες. Το κρύο, η υγρασία και οι συνθήκες αναστροφής του αέρα που δημιουργούνται με συνέπεια να εγκλωβίζεται η ρύπανση κοντά στο έδαφος σε συνδυασμό με την εκτεταμένη χρήση τζακιών ευνοούν, σύμφωνα με ειδικούς, τη δημιουργία του νέφους αιθαλομίχλης. Από την πλευρά του, ο καθηγητής στη Σχολή Χημικών Μηχανικών στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Γιάννης Ζιώμας βάζει μια νέα διάσταση σε ό,τι αφορά τη χρήση τζακιών. Οπως υποστηρίζει, σήμερα εκτός από τα οικονομικά δεδομένα – εξαιτίας της κρίσης – έχουν αλλάξει και οι συνθήκες διασκέδασης με τον κόσμο να παραμένει περισσότερο διάστημα μέσα στα σπίτια. «Ετσι ανάβει περισσότερο το τζάκι για παρέα. Το γεγονός ότι εμφανίστηκε το νέφος αιθαλομίχλης ημέρες που δεν είχαμε ιδιαίτερο κρύο δείχνει ότι τα τζάκια έκαιγαν» αναφέρει.

Οι επιπτώσεις στην υγεία. Η μακροχρόνια έκθεση σε υψηλές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων ευθύνεται – σύμφωνα με ειδικούς – για την εμφάνιση καρκίνου των πνευμόνων και για νοσήματα της καρδιάς. Οπως εξηγεί η καθηγήτρια Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Κλέα Κατσουγιάννη, τα πιο επικίνδυνα είναι τα αιωρούμενα σωματίδια με διάμετρο 2,5 μικρογραμμάρια τα οποία διεισδύουν πιο εύκολα στο αναπνευστικό σύστημα και προκαλούν φλεγμονώδη αντίδραση σε όλο το σώμα μέσω της κυκλοφορίας του αίματος.