Απλά πράγματα που θα μπορούσαν να γίνουν στο σχολείο και να βελτιώσουν τη σχολική καθημερινότητα, χωρίς να χρειαστούν χρήματα

Ο σημερινός μαθητής, προκειμένου να ζήσει άνετα, δημιουργικά στον τόπο του, οφείλει μέσω της μάθησης, της γνώσης και της δράσης του να καλυτερεύει τον εαυτό του και το σύνολο όπου ζει.

Το σχολείο δεν είναι μόνο φορέας μάθησης, αλλά αφετηρία που δίνει εφόδια για την κοινωνία των ανθρώπων, είναι η συνέχεια ζωής με κέντρο όχι το παιδί αλλά τα παιδιά, είναι ο χώρος δημιουργίας και αξιοποίησης ποικίλων ενδιαφερόντων. Μέσα από ένα ξεκάθαρο πλαίσιο λειτουργίας ξεπηδούν υποχρεώσεις και δικαιώματα, αξιολόγηση και σύμπραξη όλων των μελών – μερών της σχολικής κοινότητας έτσι ώστε να διαμορφώνουν αρχές – ιδέες που μπορούν να εφαρμοστούν.

Ο μαθητής μπορεί να αξιοποιήσει τις ικανότητές του ώστε το έργο του να μην προέρχεται από την καταπίεση ή τη φιλόδοξη επιθυμία για να ξεχωρίσει, αλλά από το έντονο αίσθημα της ευθύνης του νέου που θα ψάξει να βρει εκείνες τις δημιουργικές προκλήσεις που θα συντελέσουν στην αναβάθμιση και τη βελτίωση της σχολικής καθημερινότητας.

Ποιες όμως μπορούν να είναι αυτές οι δημιουργικές προκλήσεις;

Κατ’ αρχάς μέσα στη μαθητική ομάδα, με βάση την κατανόηση της αξίας της συνεργασίας σε όλα τα επίπεδα, γίνονται άμεσες παρεμβάσεις σε ποικίλα φαινόμενα που συνοδεύουν την ιδιαιτερότητα του καθενός.

Το σχολείο πρέπει να στοχεύει στην καλλιέργεια της αυτοκριτικής σκέψης, της ελεύθερης έκφρασής του, της βιωματικής προσέγγισης και θα επιτευχθεί με την ενίσχυση καινοτόμου σκέψης, δράσης και δημιουργικής προσέγγισης της γνώσης.

Οι μαθητές, αποβλέποντας στην ολόπλευρη και ισόρροπη ανάπτυξή τους,

εκτός από την ακαδημαϊκή μόρφωση, για να ζήσουν δημιουργικά ως Ελληνες, ως Ευρωπαίοι, ως πολίτες του κόσμου στο παγκοσμιοποιημένο διεθνές περιβάλλον πρέπει να επιδιώξουν την ευρύτερη πνευματική τους καλλιέργεια. Σε μια εποχή μάλιστα σύγχυσης και γενικότερης κρίσης αξιών, όπου η ελληνική κοινωνία καλείται να δει τα πάντα από την αρχή υπερβαίνοντας αδιέξοδα και παθογένειες του παρελθόντος, έχουμε υποχρέωση να καλλιεργήσουμε τη σχέση μας με τον διαχρονικό ελληνισμό και τον κόσμο.

Ετσι εμείς οι μαθητές, πατώντας γερά στο πνευματικό μας παρελθόν, μπορούμε να διαμορφώσουμε τη μελλοντική του παρουσία στην παγκόσμια κοινωνία.

Μια υγιής σχέση μέσω της γνώσης της ιστορίας και των πολιτισμών των λαών θα συμβάλει στην υπέρβαση των αδιεξόδων, με αποτέλεσμα την καλλιέργεια ελληνικής και οικουμενικής συνείδησης.

Σε αυτή την κατεύθυνση και πέρα από τα στενά όρια της τάξης, με την ενεργό συμμετοχή μας στις διαδικασίες αναζήτησης της γνώσης των αξιών που αντλούνται από την πλούσια πολιτιστική μας κληρονομιά θα μετουσιώσουμε τη γνώση σε βίωμα.

Αλλά τι σημαίνει βιωματική μάθηση;

Σε πρώτη φάση οι μαθητές μπορούμε να χωριστούμε σε ομάδες εργασίας και με τη βοήθεια των καθηγητών μας να αναζητήσουμε βιβλιογραφία, δικτυακούς τόπους για θέματα ιστορικού, κοινωνικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος. Στη συνέχεια να προχωρήσουμε στην κριτική επεξεργασία του υλικού και στη σύνθεση εργασιών βασισμένες σε ένα πλαίσιο ομαδοσυνεργατικό.

Η δεύτερη φάση θα περιλαμβάνει την επίσκεψη στους τόπους αναφοράς, που μπορεί να είναι ακόμα και δίπλα μας, στον τόπο μας, όπου αρχικά θα προχωρήσουμε σε επιτόπια έρευνα και στη συνέχεια θα την παρουσιάσουμε στους συμμαθητές μας.

Κύριος στόχος μας θα είναι η άμεση εμπλοκή μας στην πραγματικότητα με τρόπο ενεργητικό και γόνιμο, έτσι θα αισθανθούμε ότι υπάρχει στενή σχέση του χώρου με την ιδιαίτερη πολιτιστική ταυτότητα που διαμορφώνεται σε κάθε τοπική κοινωνία.

Κοιτάζοντας το μέλλον στα μάτια και αναλύοντας τις αλλαγές που συντελούνται μπορούμε να σχεδιάσουμε ένα πρόγραμμα εθελοντισμού που θα εξασφαλίζει τις από κοινού με τους γονείς μας ενέργειες και δράσεις ανάλογα με τα προσόντα του καθένος και με επαφή με τοπικές ακόμα και διεθνείς ΜΚΟ, ομάδες ΑμεΑ, έτσι θα εξοικειωθούμε με την κουλτούρα του ενεργού πολίτη που ενδιαφέρεται για το τι συμβαίνει γύρω του.

Αν αναλογιστούμε πόσο αισθητή είναι η αδυναμία ορισμού ταυτότητας, πόσο θολή είναι η ικανότητα καταφυγής σε συναισθήματα, ότι μας λείπει η διάθεση να ονειρευτούμε, στα πλαίσια της βίαιας εισβολής της διάχυσης της πληροφορίας στο Διαδίκτυο, της κακοποίησης της σκέψης μας, μπορούμε να δώσουμε διεξόδους στους ίδιους τους εαυτούς μας μέσα από ένα καινοτόμο σχολικό πρόγραμμα «Οικογένεια και Οικολογία» που θα συντελείται και με τη συνεργασία της οικογένειας.

Ενα παράδειγμα δράσης είναι η προτροπή και οργάνωση αιμοδοσίας γονέων και δασκάλων ή ο καθαρισμός των ακτών από τα απορρίμματα του καλοκαιριού.

Ο στόχος είναι η ανάληψη δράσεων για τη δημιουργία συνθηκών που συντελούν στον εντοπισμό των οικονομικών, κοινωνικών και οικολογικών προβλημάτων που ορίζουν τη ζωή τη δική μας, των συνανθρώπων μας και του πλανήτη. Επίσης σε αυτό θα συμβάλει η προώθηση ενός προγράμματος αντικαταναλωτισμού και επαναχρησιμοποίησης όπως δηλαδή αγαθών, βιβλίων. Ετσι θα μάθουμε ότι μπορούμε να υπάρχουμε και «έξω» από την κατοχή πραγμάτων, ξεκινώντας από τον χώρο του σχολείου.

Συμπερασματικά η άμεση κινητοποίηση με διάλογο και απλές διαπιστώσεις θα διαμορφώσουν ένα τέτοιο εκπαιδευτικό σύστημα, που σε βάθος χρόνου θα πληροί τις προϋποθέσεις ώστε να μορφοποιήσουμε μια νέα, πιο παιδευμένη και κυρίως πιο χειραγωγημένη κοινωνία. Αυτό μπορούμε να το πετύχουμε με απλές δράσεις συμπεριφοράς που δύνανται να αναδείξουν όχι μόνο την αξία της δημοκρατίας, αλλά κυρίως να συντελέσουν στην παραγωγή ενός πιο υγιούς κοινωνικού και όχι μόνο μοντέλου.

Μπορεί όλες αυτές οι δημιουργικές προκλήσεις να φαντάζουν απλοί στόχοι, πρόκειται όμως για έναν μακρύ αγώνα με σύμμαχο το σχολείο, την οικογένεια, την πολιτεία, τον εαυτό μας και την ίδια την πραγματικότητα.

Οπως αναφέρει ο Μπρεχτ: «Μόνο η πραγματικότητα μπορεί να μας μάθει πώς την πραγματικότητα να αλλάξουμε».