Ενας Μάρκαρης δεν φέρνει την άνοιξη

Οι «Ακυβέρνητες πολιτείες» του Στρατή Τσίρκα, μεταφρασμένες για πρώτη φορά εξ ολοκλήρου στα γερμανικά, αλλά και τέσσερις μελέτες για την ελληνική ιστορία, κοινωνία και οικονομία γίνονται το νέο όχημα του εκδοτικού οίκου Ρωμιοσύνη για τη διάχυση της ελληνικής λογοτεχνίας εκτός συνόρων και εντός του 2015. Η ανακοίνωση έγινε στο πλαίσιο της ημερίδας που οργάνωσε πρόσφατα το Κέντρο Νέου Ελληνισμού στο Βερολίνο. Η Ρωμιοσύνη μάλιστα ανήκει στο Κέντρο, το οποίο υποστηρίζεται οικονομικά από το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (διευθυντής των εκδόσεων είναι ο Μίλτος Πεχλιβάνος, καθηγητής της έδρας Νεοελληνικών Σπουδών του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου).

Ελληνες και γερμανοί συγγραφείς, μεταφραστές, εκδότες και πανεπιστημιακοί συζήτησαν για τις προϋποθέσεις προώθησης των ελληνικών λογοτεχνικών ονομάτων στις αγορές του εξωτερικού με άξονα τη μεταφραστική δραστηριότητα. Κοινή διαπίστωση των συνομιλητών που συμμετείχαν στην εκδήλωση της περασμένης Δευτέρας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο (Freie Universitat) του Βερολίνου ήταν πως παρά την πολυετή πολιτική των μεταφράσεων της ελληνικής λογοτεχνίας – που ξεκινά ήδη από τον 19ο αιώνα καλύπτοντας τις περισσότερες από τις μεγάλες ευρωπαϊκές γλώσσες – η ζήτηση για ελληνικούς τίτλους από τις ξένες αγορές παραμένει έως και σήμερα πενιχρή.  Σύμφωνα με τους ομιλητές, ανάμεσα στους οποίους ήταν ο ποιητής Χάρης Βλαβιανός, η θεατρική συγγραφέας Λένα Κιτσοπούλου, ο θεατρικός σκηνοθέτης Ανέστης Αζάς, ο νεοελληνιστής Βασίλης Βασιλειάδης, οι γερμανοί μεταφραστές Ουλφ-Ντίτερ Κλεμ, Μικαέλα Πρίντζιγκερ, Τόρστεν Ισραελ, η διείσδυση που επιχειρήθηκε το 2001, όταν η Ελλάδα ήταν η τιμώμενη χώρα στη Διεθνή Εκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης, δεν έφερε μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

ΤΑ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΑ. Αν και τα αστυνομικά μυθιστορήματα του Πέτρου Μάρκαρη κέρδισαν το γερμανικό κοινό, αν και το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου στη διάρκεια της λειτουργίας του συμμετείχε στις σημαντικότερες εκθέσεις βιβλίου ανά τον κόσμο προωθώντας τους έλληνες συγγραφείς, το ταξίδι της ελληνικής λογοτεχνίας δεν είναι εντυπωσιακό. Οι λόγοι αυτής της καθήλωσης σε ό,τι αφορά τη γερμανική πραγματικότητα σχετίζονται με την έλλειψη οικονομικής ενίσχυσης των έργων που μεταφράζονται στα γερμανικά έτσι ώστε να ενθαρρυνθούν οι εκδότες για να υπογράψουν τα αναγκαία συμβόλαια. Ωστόσο, η θεματογραφία και η αισθητική ποιότητα της ελληνικής λογοτεχνίας μπορεί να αποτελεί ακόμη έναν παράγοντα που επηρεάζει αρνητικά την προβολή και τη μεταφραστική παραγωγή. Εν κατακλείδι, το βασικό συμπέρασμα της ημερίδας ήταν ότι η καλύτερη μέθοδος για τη διάδοση της ελληνικής λογοτεχνίας είναι η αρωγή των καλών και συστηματικών μεταφράσεων.