ΣΥΡΙΖΑ: Πίσω στο μέλλον ή μπροστά με την όπισθεν;

Σε έναν πίνακα που βρίσκεται στο γραφείο μεγαλοστελέχους του οικονομικού επιτελείου του ΣΥΡΙΖΑ έχουν αναρτηθεί όλες οι ημερομηνίες-κλειδιά: η λήξη της δίμηνης παράτασης του Μνημονίου, τα ομόλογα που πρέπει να πληρωθούν μέχρι τον επόμενο Ιούλιο, το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης που έχει εξαγγείλει ο Μάριο Ντράγκι για τις αρχές του 2015. Τρία ή τέσσερα χρόνια πριν η εικόνα δεν θα σήμαινε πολλά. Μάλλον θα ερμηνευόταν ως μικρομεγαλισμός. Πολύ περισσότερο, κανένας δεν θα πίστευε ότι στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ θα κυνηγούσαν συναντήσεις με ξένους επενδυτές. Είναι και αυτό μέρος τής κατά Δραγασάκη «βίαιης ενηλικίωσης» του κόμματος. Το αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορέσει να μεταλλαχθεί πλήρως σε κόμμα με αστικά χαρακτηριστικά θα το κρίνει η ζωή. Και η ικανότητά του να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στον αριστερό του πυρήνα και τα κεντρώα αισθήματα των ψηφοφόρων του.

Tην ώρα που ο Αλέξης Τσίπρας ταξίδευε στην Ισπανία για να ανταμώσει τους συντρόφους επαναστάτες του Podemos, βασικά στελέχη του έκαναν roadshow στην Ευρώπη και συνομιλούσαν με το καπιταλιστικό κεφάλαιο στο City του Λονδίνου για να έχουν «αδιαμεσολάβητες» επαφές με τις αγορές. Σύγχυση, μετάλλαξη ή φυσική κατάληξη ενός κόμματος που από το περιθώριο του αριστερισμού πέρασε στο mainstream;

«O ΣΥΡΙΖΑ ωρίμασε και έχει δουλέψει σκληρά για τις αδυναμίες και τις ελλείψεις του». Ειναι η φράση με την οποία ο Αλέξης Τσίπρας παραδέχτηκε από το βήμα του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου την προσαρμογή του κόμματός του στην πραγματικότητα. Αποτελεί και μια έμμεση ομολογία για το πόσο πολύ θέλει ο ΣΥΡΙΖΑ την εξουσία. Δεν τίθεται συζήτηση ούτε αμφιβολία. Ολες οι πτέρυγες του κόμματος θέλουν εκλογές εδώ και τώρα και βρίσκονται σε πλήρη εκλογική ετοιμότητα. Η Κουμουνδούρου υποδέχθηκε με χαμηλούς τόνους την υποψηφιότητα Δήμα, ωστόσο όχι μόνο δεν σκοπεύει να σταματήσει τον ανένδοτο εναντίον των 180 αλλά έχει θέσει κομματικά όργανα και οργανώσεις ανά την Ελλάδα σε συναγερμό, φτιάχνει λίστες υποστηρικτών, στρατολογεί νέα μέλη και φυσικά ετοιμάζει νέα οικονομική εξόρμηση. Για να στηρίξει την επιχειρηματολογία της μάλιστα θα εκδώσει και φυλλάδιο με τη βασική της επιχειρηματολογία στον δρόμο προς την τρίτη ψηφοφορία της 29ης Δεκεμβρίου.

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Το πραγματικά βασανιστικό ερώτημα, ωστόσο, αφορά την οικονομία. Εκεί τα μηνύματα είναι αντιφατικά. Μπορεί ο Νίκος Παππάς να διαβεβαίωσε μέσω της εφημερίδας «Λα Στάμπα» ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν προτίθεται να προβεί σε μονομερείς ενέργειες, αλλά ο γραμματέας του κόμματος Δημήτρης Βίτσας δήλωσε ότι το κόμμα δεν δεσμεύεται από τα χρονοδιαγράμματα για τη συμφωνία με την τρόικα.

Τι θα κάνει, επομένως, αν έχει την κυβερνητική ευθύνη πληρωμής του μεγάλου όγκου των ομολόγων που λήγουν τον Ιούλιο του 2015; Θα τα πληρώσει; Και αν ναι, πού θα βρει τα ευρώ εάν στο μεταξύ τα έχει μοιράσει στις υποσχέσεις της ΔΕΘ; Προφανώς τα ερωτήματα δεν έχουν απαντηθεί.

Κάποια, βέβαια, έχουν απαντηθεί και μάλιστα επισήμως. Οπως το αν ο Τσίπρας θα συναντηθεί ως πρωθυπουργός με την Ανγκελα Μέρκελ. «Μα, η κυρία Μέρκελ αυτή τη στιγμή είναι η πρώτη πολιτική κυρία της Γερμανίας, και προφανώς μπορεί να χρειαστεί να συναντηθούν» απάντησε ο Πάνος Σκουρλέτης, όταν ρωτήθηκε σχετικά. Η παραδοχή του θεσμικά αυτονόητου αποτελεί όμως επανάσταση για ένα κόμμα που είχε αποκαλέσει ακόμη και τον πρώην γερμανό πρεσβευτή στην Αθήνα μερκελιστή! Η επανάσταση είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα διαπραγματευτεί με τις σκοτεινές δυνάμεις των μερκελιστών και του Μνημονίου.

Μέχρι να υπάρξει συνάντηση Τσίπρα – Μέρκελ οι άνθρωποι του οικονομικού επιτελείου προσπαθούν να κάνουν τη δουλειά χωρίς να ακούνε τις σειρήνες της «τρομοκρατίας» για την πιθανότητα η εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ να πυροδοτήσει νέα σενάρια για Grexit. Τα ραντεβού και οι ανταλλαγές απόψεων μεταξύ των οικονομολόγων του ΣΥΡΙΖΑ δίνουν και παίρνουν. Στις συναντήσεις που κάνουν πολύ συχνά ο Ευκλείδης Τσακαλώτος με τον Γιώργο Σταθάκη συμμετέχει τελευταία και ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης. Ο «ρούκι» του ΣΥΡΙΖΑ έχει κάνει ολική επαναφορά στο οικονομικό επιτελείο και δέχεται πιέσεις να κατέβει υποψήφιος στην Α’ Αθήνας. Αυτόπτες μάρτυρες αναφέρουν ότι στο γραφείο του Τσακαλώτου υπάρχει αναρτημένος ένας πίνακας με όλες τις προθεσμίες που αφορούν τόσο την τρόικα και τη συμφωνία για την προληπτική γραμμή πίστωσης όσο και τις ημερομηνίες με τις λήξεις των ομολόγων εντός του 2015.

ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ ΠΙΕΣΗ. Είναι ένα δείγμα ότι στον ΣΥΡΙΖΑ έχουν επίγνωση ότι η περίοδος που θα έρθει έπειτα από ενδεχόμενες εκλογές θα είναι δύσκολη και η πίεση από ευρωπαίους εταίρους και αγορές μεγάλη. Στην Κουμουνδούρου αισιοδοξούν ότι εφόσον βρεθούν στη θέση να πρέπει να διαπραγματευτούν με την τρόικα ως κυβέρνηση και μάλιστα κάτω από ασφυκτικά χρονικά περιθώρια, θα τα καταφέρουν γιατί το οικονομικό επιτελείο είναι καλά προετοιμασμένο. «Μπορούμε να εξισορροπήσουμε το κλίμα πανικού που θα έχει στο μεταξύ δημιουργηθεί από την κυβέρνηση», έλεγε στέλεχος που βρίσκεται κοντά στην ηγετική ομάδα.

Ομως η ιστορία έχει δείξει ότι εύκολα μπορεί να βρεθεί κανείς με την πλάτη στον τοίχο, ειδικά όταν τα spreads φθάνουν στον Θεό και τα περιθώρια για χρηματοδότηση της οικονομίας στενεύουν. Ειδικά όταν προεκλογικά έχεις διακηρύξει ότι θα σκίσεις τα Μνημόνια, διακήρυξη που προκάλεσε την αναστάτωση των αγορών ακόμη και όταν βγήκε από τα χείλη του «μνημονιακού» Αντώνη Σαμαρά.

Η αναστάτωση του φθινοπώρου δεν πέρασε απαρατήρητη από την Κουμουνδούρου. Ακόμη και σήμερα που ο ΣΥΡΙΖΑ ζητάει επίμονα εκλογές, στελέχη του οικονομικού επιτελείου παραδέχονται ότι ο αναβρασμός που έχει προκληθεί από το καλοκαίρι και μετά δυσκολεύει τους σχεδιασμούς τους. Γι’ αυτό και μάλλον βασίζονται στη δυνατότητα εκμετάλλευσης των ευρωπαϊκών εργαλείων που συχνά έχουν κατακεραυνώσει. Η διακήρυξη του Μάριο Ντράγκι ότι στις αρχές του επόμενου χρόνου θα προχωρήσει σε αγορές κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης έχει μάλλον προκαλέσει ανακούφιση στον ΣΥΡΙΖΑ. Και αυτό διότι οι συριζαίοι θεωρούν ότι προχωρώντας προς την τραπεζική ένωση η ΕΚΤ δεν θα μπορέσει να έχει επιθετική στάση απέναντι στην Ελλάδα. Ωστόσο, κι αυτό είναι ένα ερωτηματικό, καθώς οι επιθετικές κινήσεις της ΕΚΤ δεν αποκλείεται να καθυστερήσουν.

ΑΛΛΕΣ ΕΠΟΧΕΣ. Στροφή στον ρεαλισμό; Οχι ακριβώς. Κι αυτό διότι στην Κουμουνδούρου δεν παραδέχονται ότι ονειροβατούσαν. Απλώς άλλαξαν οι εποχές. Αλλο το 2012 και άλλο το 2014. Και αυτό δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά και την Ευρώπη. «Τώρα έχουν ανακύψει άλλου τύπου ζητήματα. Δεν υπάρχει κανένας που να θεωρεί ότι μια αλλαγή παραδείγματος είναι εύκολη», λένε στελέχη της Κουμουνδούρου.

Ούτως ή άλλως, πολλά θα κριθούν από τον χρόνο των εκλογών, αλλά και από τα ποσοστά που θα φέρει ο ΣΥΡΙΖΑ σε ενδεχόμενες πρόωρες εκλογές. Οι συριζαίοι αισιοδοξούν πως αν πετύχουν αυτοδυναμία, η αντιμετώπισή τους από την Ευρώπη θα είναι διαφορετική. Οχι ότι τρέφουν αυταπάτες για προνομιακή μεταχείριση. Και η διαπραγμάτευση; Οπως λέει στέλεχος του οικονομικού επιτελείου, «θέλει μεγάλη προσοχή στο τι αλλάζεις και τι δεν αλλάζεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να είσαι ρεαλιστής από την αρχή της διαπραγμάτευσης. Αυτό δεν είναι η διαπραγμάτευση;».

Για την ώρα, αυτό που προέχει στον ΣΥΡΙΖΑ είναι με ποιους θα πάνε και ποιους θα αφήσουν. Και αυτό διότι το θέμα των συνεργασιών χτυπάει τον ΣΥΡΙΖΑ εκεί που πονάει. Από τη μια τα ψηφοδέλτια πρέπει να κάνουν άνοιγμα στην κοινωνία ώστε να έχουν αέρα αυτοδυναμίας. Από την άλλη, δεν πρέπει να προκαλούν τις ισορροπίες στο εσωτερικό του κόμματος. «Πρέπει να πάμε μπροστά, αλλά δεν θα γίνουμε πλυντήριο», είπε ο Αλέξης Τσίπρας στη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας της Τετάρτης. Ομως, όπως εξηγούσε στέλεχος της Κουμουνδούρου, «το θέμα είναι ποια ρούχα θα μπουν στο καλάθι των απλύτων…». Το φλερτ με τους ΑΝΕΛ δεν έχει πέραση στην εκλογική βάση του ΣΥΡΙΖΑ. Ο καθαρόαιμος κόσμος του ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλει να έχει καμία σχέση με το κόμμα του Καμμένου. Το διαμηνύουν με κάθε ευκαιρία οι κομματικές οργανώσεις στα στελέχη που επισκέπτονται την επαρχία. Ομως, αρχηγού παρόντος – και ενόψει της εκλογής Προέδρου – πάσα αρχή παυσάτω.

Για ευνόητους λόγους, το ζήτημα των συνεργασιών δεν αναμένεται να κλείσει πριν από την εκλογή του Προέδρου κι ας προγραμματίζεται συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής πριν από τις 29 Δεκεμβρίου.

«έχουν μεταλλαχθεί περισσότερο». Για πολλούς εγχώριους και ξένους παρατηρητές το ζήτημα δεν είναι αν ο ίδιος ο Τσίπρας και οι συν αυτώ μπορούν να γίνουν πιο μετριοπαθείς, έχουν γίνει ήδη. Στρέφεται μάλλον στις πιο ριζοσπαστικές πτέρυγες του κόμματος. Και είναι τι θα κάνουν οι Λαφαζάνηδες και οι Νταβανέλλοι όταν πράγματι ο ΣΥΡΙΖΑ θα αναγκαστεί να βάλει νερό στο κρασί του. Πηγή που βρίσκεται κοντά στις συζητήσεις με την τρόικα αναρωτιόταν λίγο μετά την Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ του περασμένου Οκτωβρίου πώς θα συμπεριφερθεί ο Λαφαζάνης και η ομάδα του αν αναλάβουν την εξουσία. Και αυτό επειδή η τροπολογία που είχε κατεβάσει η Αριστερή Πλατφόρμα για την εθνικοποίηση των τραπεζών μπορεί να απορρίφθηκε (με 76 ψήφους έναντι 61), αλλά είχε προκαλέσει το ενδιαφέρον των ξένων.

Για όσους γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα στην Κουμουνδούρου, βέβαια, το θέμα της Αριστερής Πλατφόρμας έχει ήδη λυθεί. Οπως έλεγε στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ, «ο Λαφαζάνης και οι σύντροφοί του είναι αυτοί που έχουν μεταλλαχθεί περισσότερο απ’ όλους. Βλέπετε κάποιο ίχνος κριτικής;». Αλλη πηγή αποδίδει τη λαφαζανική σιωπή στη συνειδητοποίηση απ’ όλους τού «πού πάμε» και «ότι κανένας δεν πρέπει να δημιουργεί αναταράξεις και εσωστρέφεια στο κόμμα». Η αλήθεια είναι ότι ακόμη και στο δύσκολο θέμα των συνεργασιών, οι λαφαζανικοί επιμένουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ «δεν πρέπει να γίνει πλυντήριο». Ομως ονόματα δεν λένε. Παραπέμπουν απλώς στις αποφάσεις της Κεντρικής Επιτροπής.