Θόδωρος Ράλλης: Ο καθ’ ημάς οριενταλιστής

Εβλεπε τον κόσμο μέσα από τα καφασωτά παράθυρα του χαρεμιού. Μια βαρκάδα όπου θα μπορούσε να τη συναντήσει κάθε αδιάκριτο βλέμμα – ειδικά επειδή φορούσε έναν τόσο αραχνοΰφαντο φερετζέ – μάλλον δεν θα τολμούσε να την απολαύσει και μάλιστα μόνη. Αυτή όμως η πρόκληση, το να συλλάβει τη στιγμή που «Η ευνοούμενη του σουλτάνου» χαλαρώνει εκτός χαρεμιού, είναι εκείνη που γοήτευσε τον Θόδωρο Ράλλη να φιλοτεχνήσει ένα από τα πιο όμορφα έργα του, το οποίο για πρώτη φορά εκτίθεται ενώπιον κοινού.

Ποιος ήταν όμως ο ζωγράφος Θόδωρος Ράλλης (1852-1909), το έργο του οποίου (περί τα 400 γνωστά έργα) μπορεί να βρίσκεται σε μεγάλες συλλογές και μουσεία, όμως από το 1909 που πέθανε έως σήμερα δεν έχει γίνει μια έκθεση αποκλειστικά αφιερωμένη στη δουλειά του; Ποιος είναι ο καλλιτέχνης με τη μεγάλη εμπορική επιτυχία που δεν αποτύπωσε απλώς την Ανατολή στους καμβάδες του, όπως ήθελε το ρεύμα του οριενταλισμού, αλλά που μπόρεσε να αποδώσει τα αρώματά της, καθώς είχε γεννηθεί στην Κωνσταντινούπολη; «Γόνος εύπορης οικογένειας με χιώτικη καταγωγή, με ευγένεια, χιούμορ, υπομονή και πείσμα, που οδηγούσε αυτοκίνητο, αγαπούσε τις όπερες του Βάγκνερ, τη δουλειά του και τις γυναίκες» επισημαίνει η δρ ιστορίας της τέχνης Μίρκα Παλιούρα που επιμελείται την έκθεση – μπιζού με τα 90 αντικείμενα (εκ των οποίων 53 έργα) στο Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης.

«Η ευνοούμενη του σουλτάνου» δεν είναι το μοναδικό έργο που κάνει ντεμπούτο στην έκθεση που αναδύεται ανάμεσα στα μόνιμα εκθέματα του μουσείου χάρη στον σχεδιασμό του Σταμάτη Ζάννου. «Η γητεύτρα πυθώνων» και «Η Νασλή» επίσης για πρώτη φορά παρουσιάζονται ενώπιον του κοινού, μαζί με αρκετά ακόμη έργα που γοητεύουν τόσο με τον ερωτισμό που αποπνέουν όσο και με τη λεπτομέρεια με την οποία έχουν αποδοθεί επί παραδείγματι τα βαρύτιμα υφάσματα.

Κι αν οι καμβάδες κλέβουν την παράσταση ή ακόμη και τα δέρματα ζώων που έχουν μετατραπεί σε ντέφια κι έχουν αποτελέσει επιφάνεια εργασίας για τον ζωγράφο, τόσο με τις γυναικείες παρουσίες όσο και με τη μυσταγωγική ατμόσφαιρα των σκηνών που σχετίζονται με τη λατρεία, δύσκολα μπορεί να μη συγκινηθεί κάποιος βλέποντας το ημερολόγιο του ταξιδιού του ζωγράφου από το Αγιον Ορος, το κατάστιχο της μητέρας του, που κράτησε και η σύζυγός του, αλλά και τις τελευταίες του επιθυμίες όπως δημοσιεύτηκαν στον Τύπο της εποχής.

info
«Με το βλέμμα στην Ανατολή», Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης, Αγ. Ασωμάτων 22 & Διπύλου 12, Κεραμεικός.
Εως τις 22/2/2015. Γενική είσοδος: 7 ευρώ (μειωμένο 5)