Αζεντίν Αλαϊά: Ο ζωντανός θρύλος της παριζιάνικης μόδας

Τα ρούχα του μπαίνουν στα μουσεία, εκτίθενται στον δρόμο και διαρκούν πέρα από σεζόν και τάσεις. Συνεχίζει να «επενδύει» πάθος και πολλές ώρες αϋπνίας στις δημιουργίες του. Πάνω στο σώμα κάποιου μοντέλου κάνει ο ίδιος πρόβα το πατρόν με καρφίτσες μέχρις ότου πετύχει τη φόρμα της καμπύλης που θα τον εμπνεύσει για τη συνέχεια. Αυτή είναι η εισαγωγή για να μιλήσει κάποιος για έναν αυτοδίδακτο δημιουργό, που χάρη στη μοναδική ικανότητά του να πλάθει τα υλικά και μετά να κάνει ρούχα θεωρείται ο πιο σημαντικός που υπάρχει.

Η σχέση που έχει με τον χρόνο είναι ιδιαίτερη. Τον απασχολεί το πέρασμά του σε τέτοιο βαθμό ώστε δεν ενδιαφέρεται να συμμετέχει στις ημερομηνίες του επίσημου κύκλου των εβδομάδων μόδας στο Παρίσι. Απλώς όταν εκείνος αισθάνεται ότι έχει ολοκληρώσει την ιδέα της δημιουργίας μιας νέας συλλογής, τότε καλεί φίλους και δημοσιογράφους για να την παρουσιάσει με παλαιού τύπου ιδιωτικές παρουσιάσεις στο Μαρέ. Ο γαλλικός Τύπος, οι αγγλοσαξονικές εφημερίδες, τα ιταλικά περιοδικά μόδας τού επιφύλαξαν θερμή καταξίωση. Αναφέρονται στον καθιστό νομάδα, τον άκαμπτο επικούρειο, τον πιο διακριτικό μεγάλο δημιουργό ραπτικής. Επειδή, όπως τονίζουν, ίσως είναι και ο τελευταίος αυτής της ιδιαίτερης γενιάς δημιουργών που δίνουν ζωή στο σώμα της μόδας.

Σύμφωνα με τη βιογραφία του που την υπογράφει η Λοράνς Μπενάιμ στις Εκδόσεις Grasset, η περίπτωση Azzedine Alaia είναι η ιστορία ενός παθιασμένου ανθρώπου που ονειρευόταν να φτιάξει φορέματα «που στέκονται». «Και που μια μέρα θα γίνονταν σαν γράμμα “Ιώτα”. Σαν σπονδυλική στήλη ενός επερχόμενου μέλλοντος που θα σφραγίσει τη χαρακτηριστική σιλουέτα Alaia του 2000».

Η επίσημη χρονιά έναρξης των συλλογών Azzedine Alaia ήταν το 1979. Σαν ένα μαύρο μολύβι κολ που διατρέχει τον χώρο και τον χρόνο, ο Αζεντίν Αλαϊά πέτυχε να πλάθει τον όγκο και να απαλείφει τη χρονική κατάληξη από τις δημιουργίες του. Για εκείνον οι γυναικείες καμπύλες υπάρχουν. Δεν εξαφανίζονται. Για να φορέσεις Αλαϊά πρέπει να έχεις σχηματιστεί σωματικά σε γυναίκα. Και κατ’ επέκταση η συγκρότηση του εαυτού σου να μην αντιμάχεται τη θηλυκότητα της εικόνας σου στον καθρέφτη.

Η κυριαρχία του μαύρου. «Στην αρχή είχα απαλλαγεί από όλα τα χρώματα. Ηθελα μόνο το μαύρο. Για μένα είναι το πιο σημαντικό χρώμα. Ξεκινώ να φτιάξω ένα μοντέλο με μαύρο χρώμα επειδή αναδεικνύει καλύτερα τη σιλουέτα. Εχω ανάγκη από την αφή των υλικών. Ξεκινώ από την ύλη για να ανακαλύψω τη φόρμα του ρούχου. Οταν έχω μια ιδέα κάνω ένα σχέδιο για να μην την ξεχάσω. Ομως η αληθινή δουλειά αρχίζει πάνω στην κούκλα ραπτικής και μετά πάνω στο σώμα ενός μοντέλου. Τη θέλω να περπατά όταν δοκιμάζω πάνω της το ρούχο. Αυτό μου επιτρέπει να δω την κίνηση του υφάσματος και πώς αγκαλιάζει το σχήμα του σώματος. Ενα φόρεμα πρέπει να κρατά τη γραμμή του σώματος εκείνης που το φορά» λέει ο αυτοδίδακτος δημιουργός μόδας, ο οποίος  φοίτησε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Τύνιδας παρακολουθώντας τα εργαστήρια γλυπτικής.

Αρχισε να μαθαίνει  την τέχνη της ραπτικής στολίζοντας με διακοσμητικές βελονιές ασπρόρουχα για ένα σώμα αδελφών καλογραιών. Στα  τέλη της δεκαετίας του ’50 έφυγε για το Παρίσι. Συνέχισε τη θητεία του για πέντε ημέρες στα ατελιέ του Ντιορ, μετά έμεινε για δύο χρόνια στον Γκι Λαρός και στα τέλη του ’60 είχε το δικό του ατελιέ με 18 μοδίστρες, πρώην εργαζόμενες στον οίκο Μπαλενσιαγκά.

Ετσι ο Αλαϊά έγινε το κρυμμένο μυστικό κάθε κομψής Παριζιάνας. Και οι ιδέες του γύρω από την ανάδειξη του γυναικείου σώματος ταξίδεψαν παντού σε όλο τον κόσμο.

Με αυτό τον τρόπο δουλεύει έως σήμερα ο μικροσκοπικός μετρ, που για κάποια χρόνια μετά το 2000 έχασε τον έλεγχο της δουλειάς του, όταν τον εξαγόρασε ο όμιλος Prada. Αλλά το 2007 ο τυνήσιος σχεδιαστής  πήρε πίσω τα υπάρχοντά του. Είχε μάθει να είναι ανεξάρτητος και να δουλεύει όχι με τους ρυθμούς παραγωγής των εργοστασίων αλλά με τη δική του διάθεση. Και οι πελάτισσές του έκαναν υπομονή. Ηταν γοητευμένες από τις βαμβακερές μπροντερί ανγκλέζ λευκές φούστες του, τις μάλλινες τσόχες που χρησιμοποιούσε για τα μαύρα-μπλε ναυτικά τζάκετ, τις μαλακές σαν παπούτσια του μπαλέτου μπαλαρίνες του από πολύτιμα εξωτικά δέρματα. Ετσι δεν τον εγκατέλειψαν και πλήρωναν το τίμημα των μικρών σε αριθμό συλλογών του, μεγάλων όμως σε αξία κατασκευής.

Ο Αζεντίν όμως δεν δέχεται εύκολα κόσμο στο παρισινό φέουδό του. «Οχι επειδή έχουν λεφτά μπορούν να μπουν στο ατελιέ και να αγοράσουν. Αν κάτι πάνω τους μου χτυπήσει στο μάτι ή ακούσω κάτι που με ξενίσει δεν δέχομαι να τις δω» λέει εκείνος που στα 80s φιλοξενούσε στο σπίτι του τις νεαρές καλλονές Ναόμι Κάμπελ, Στέφανι Σέιμορ, Τατιάνα Πάτιτζ, Λίντα Εβαγκελίστα, Κρίστι Τέρλινγκτον και τους μαγείρευε. Για να δημιουργήσει σχέσεις στοργής και εμπιστοσύνης με τη γενιά των τοπ μόντελ.

info
Ο Alaia στην Αθήνα. Στις 17/12, στις 19.30 συζητά για μόδα και τέχνη στο Σπίτι της Κύπρου, Ξενοφώντος 2Α, Σύνταγμα. Στις 18/12, στο Μέγαρο Μουσικής στις 19.00. Είσοδος ελεύθερη με δελτία προτεραιότητας