Ενωμένοι εναντίον των τζιχαντιστών

Σε μια δυνάμει ιστορική συμφωνία, ικανή να συνασπίσει το Ιράκ έναντι της απειλής των τζιχαντιστών, κατέληξε χθες η κυβέρνηση του Χάιντερ αλ Αμπάντι με τις Αρχές της αυτόνομης κουρδικής περιοχής του Ιράκ. Βαγδάτη και Αρμπίλ συμφώνησαν, με δυο λόγια, πως «το ιρακινό πετρέλαιο ανήκει σε όλους τους Ιρακινούς» και απάλυναν έτσι σημαντικά τους φόβους πως η χώρα θα διαλυόταν, με τους Κούρδους να διεκδικούν ανεξάρτητο κράτος.

Η κεντρική κυβέρνηση του Ιράκ και η κουρδική μειονότητα της χώρας βρίσκονταν από καιρό σε τέλμα όσον αφορά το ευαίσθητο ζήτημα του διαμοιρασμού των εσόδων από το πετρέλαιο. Η συγκρουσιακή, διχαστική προσωπικότητα του πρώην πρωθυπουργού Νουρί αλ Μαλίκι δεν βοηθούσε να βρεθεί μία λύση και η επέλαση των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους έκανε την κατάσταση ακόμη πιο επικίνδυνη. Ωστόσο, τρεις μήνες αφότου ανέλαβε καθήκοντα ο Αμπάντι, ο οποίος ανήκει μεν στο ίδιο σιιτικό κόμμα με τον Μαλίκι αλλά θεωρείται πολύ πιο μετριοπαθής και συναινετική προσωπικότητα, κατάφερε να επιτύχει μια μεγάλη νίκη.

ΤΑ ΒΑΡΕΛΙΑ. Βάσει της συμφωνίας που επετεύχθη, το ιρακινό Κουρδιστάν θα παρέχει καθημερινά 550.000 βαρέλια πετρελαίου τα οποία θα πωλούνται μέσω κυβερνητικών διόδων· σε αυτά περιλαμβάνονται και 300.000 βαρέλια ημερησίως από τη διαφιλονικούμενη περιοχή του Κιρκούκ, τον έλεγχο του οποίου ανέλαβαν οι Κούρδοι τον Ιούνιο μετά την προώθηση των τζιχαντιστών και την υποχώρηση του ιρακινού στρατού. Ως αντάλλαγμα για το πετρέλαιο, το οποίο θα περνά στην Τουρκία μέσω αγωγού της κουρδικής περιφερειακής διοίκησης και θα παραδίδεται εκεί στη SOMO, την ιρακινή κρατική εταιρεία που διαθέτει το πετρέλαιο στην αγορά, η Βαγδάτη θα επαναλάβει την καταβολή του 17% του κρατικού προϋπολογισμού στην κουρδική περιφέρεια – που είχε παγώσει επί Μαλίκι λόγω της σύγκρουσης. Πέραν αυτού, η κυβέρνηση Αμπάντι θα καταβάλει στο ιρακινό Κουρδιστάν επιπλέον ένα δισεκατομμύριο δολάρια για την πληρωμή μισθών καθώς και εξοπλισμού για τους πεσμεργκά, τους κούρδους μαχητές που βρίσκονται στην εμπροσθοφυλακή της μάχης εναντίον της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος. Η συμφωνία επιτρέπει επίσης τη ροή όπλων από τις ΗΠΑ προς τους πεσμεργκά, με την κυβέρνηση στη Βαγδάτη να δρα ως ενδιάμεσος.

«Προτεραιότητα τώρα είναι πραγματικά να αντιμετωπίσουμε το ISIS» δήλωσε ο Χοσιάρ Ζεμπάρι, ο (κούρδος) υπουργός Οικονομικών του Ιράκ ανακοινώνοντας την επίτευξη της συμφωνίας, έπειτα από πολυήμερες συνομιλίες. Ο ίδιος ο Ζεμπάρι, που είχε διατελέσει επί Μαλίκι υπουργός Εξωτερικών, χαρακτήρισε τη νέα κυβερνητική ομάδα του Ιράκ υπό τον Αμπάντι «μια συνεργατική ομάδα, μια θετική ομάδα». «Η θέληση του Αμπάντι να καταλήξουμε σε συμφωνία έπαιξε θετικό ρόλο» δήλωσε από την πλευρά του ο Νετσιρβάν Μπαρζανί, ο πρωθυπουργός του ιρακινού Κουρδιστάν. «Ελπίζουμε να μετατραπεί αυτό σε ένα νέο κεφάλαιο όσον αφορά στις σχέσεις ανάμεσα στη Βαγδάτη και την Αρμπίλ».

Η ΝΙΚΗ. Οπως επισήμαναν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς», η συμφωνία αποτελεί μία σημαντική νίκη και για τις ΗΠΑ που πίεζαν έντονα τους Κούρδους και την κεντρική κυβέρνηση να διευθετήσουν τις πολιτικές και οικονομικές τους διαφορές. Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν εκφράσει φόβους πως αν οι δύο πλευρές δεν κατόρθωναν να φθάσουν σε κάποιου είδους συμφωνία υπήρχε κίνδυνος διάλυσης του Ιράκ· αντιθέτως, με τη συμφωνία που επιτεύχθηκε, η προοπτική μιας ανεξαρτητοποίησης των Κούρδων που ήδη απολαμβάνουν σημαντικό βαθμό αυτονομίας μοιάζει να απομακρύνεται.

Η δικαίωση
Η επαναπροσέγγιση Βαγδάτης και Αρμπίλ μοιάζει να δικαιώνει ένα στοιχείο της στρατηγικής του Μπαράκ Ομπάμα εναντίον του ISIS: την πίεση που άσκησε να απομακρυνθεί ο Νουρί αλ Μαλίκι.