Υποχωρούμε για να επιστρέψουν

Νέες προτάσεις, με βήματα υποχώρησης στο θέμα του δημοσιονομικού κενού, στέλνει επειγόντως η κυβέρνηση στην τρόικα, ελπίζοντας να κάμψει την αδιαλλαξία της και να ορίσει ραντεβού επιστροφής της την Τρίτη.

Οι προτάσεις, που επρόκειτο να σταλούν μέχρι σήμερα το πρωί ώστε να έχει χρόνο η τρόικα να τις μελετήσει και να αποφασίσει την ενδεχόμενη επιστροφή της, θα περιλαμβάνουν, σύμφωνα με πληροφορίες, επιλεκτικές φορολογικές αυξήσεις μέσω ΦΠΑ και ενδεχομένως αναπροσαρμογές στο Ασφαλιστικό, στον άξονα της αύξησης ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης (κατάργηση της δυνατότητας συνταξιοδότησης πριν από τα 62 έτη, σύμφωνα με ένα σενάριο).

Αυτό δεν θα είναι και το τελευταίο κεφάλαιο της πιο αιματηρής, όπως φαίνεται, μάχης με την τρόικα. Αφ’ ης στιγμής επιστρέψουν οι δανειστές η διαπραγμάτευση θα συνεχιστεί και πιθανότατα θα ασκηθούν πιέσεις για περαιτέρω υποχωρήσεις. Εφόσον κλείσει η συμφωνία θα επιστεγαστεί με πολυνομοσχέδιο που θα περιλαμβάνει όλες τις δεσμεύσεις. Σε αυτές θα περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων το νέο μισθολόγιο και η ανεξαρτητοποίηση της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων. Η κυβέρνηση έχει επίσης συμφωνήσει στο λοκάουτ (με επιτάχυνση της απονομής Δικαιοσύνης) και στην εφαρμογή ορισμένων ακόμη μέτρων της εργαλειοθήκης του ΟΟΣΑ.

Το πολυνομοσχέδιο θα είναι ενδεχομένως το προαπαιτούμενο για να εκταμιευθεί η δόση και να προχωρήσουμε στο επόμενο στάδιο: τη μετάβαση στην προληπτική πιστωτική γραμμή (ECCL) και τη ρύθμιση του χρέους. Στο στάδιο αυτό, σημαντικός θα παραμείνει ο ρόλος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, όπως αποκάλυψε ήδη από προχθές ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Βαγγέλης Βενιζέλος.

Η προληπτική γραμμή θα συνοδεύεται εξάλλου και αυτή από το δικό της «Μνημόνιο», το περιεχόμενο του οποίου θα αποτελέσει επίσης πεδίο μάχης. Αλλά αυτό είναι κάτι που θα απασχολήσει αργότερα.

Οι δανειστές τα θέλουν όλα. Πιέσεις μέχρι την τελευταία στιγμή ασκούν οι δανειστές, που εμφανίζονται να τα θέλουν όλα. Πηγές της τρόικας επανέφεραν χθες – και ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η σύσκεψη Σαμαρά – Βενιζέλου – ακόμη και το θέμα της ρύθμισης των ληξιπρόθεσμων οφειλών σε Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία σε 100 δόσεις.

Περιμένουμε μια σειρά από «ισχυρές δεσμεύσεις», τόνιζαν, σε θέματα όπως το δημοσιονομικό κενό, οι μεταρρυθμίσεις στο ασφαλιστικό σύστημα, οι αλλαγές στον ΦΠΑ, οι μεταρρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων, αλλά και η ρύθμιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών με δόσεις.

Ακόμη, οι δανειστές διεμήνυαν ότι τα χρονικά περιθώρια είναι πιεστικά και ότι υπάρχει πιθανότητα να μην ολοκληρωθεί εγκαίρως η αξιολόγηση από την τρόικα, κάτι που θα δημιουργούσε ανησυχίες, καθώς οι τράπεζες θα χάσουν το δικαίωμα πρόσβασης στη φθηνή χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Οι δανειστές ξεκαθάριζαν εξάλλου χθες ότι η «τεχνική» παράταση στην οποία είχε αναφερθεί προχθές ο κ. Βενιζέλος δεν θα δοθεί αν προηγουμένως δεν έχει ολοκληρωθεί η αξιολόγηση.

Τα σενάρια της παράτασης. «Τεχνική» ή 6μηνη παράταση του Μνημονίου; Η ελληνική πλευρά προτιμά την πρώτη λύση, οι Ευρωπαίοι – τουλάχιστον ο άξονας Γερμανίας – Ολλανδίας – Φινλανδίας – προέκρινε μέχρι πρότινος τη δεύτερη, πιθανότατα για λόγους πολιτικούς. Για να υπογράψουν, δηλαδή, την επόμενη συμφωνία με τον νικητή ενδεχόμενης εκλογικής αναμέτρησης. Ωστόσο στο προχθεσινό EuroWorking Group το κλίμα φάνηκε να αλλάζει και να προκρίνεται από τους ευρωπαίους υπουργούς Οικονομικών η λύση της ολοκλήρωσης της αξιολόγησης έως το τέλος Δεκεμβρίου. Σημειωτέον ότι στο EuroWorking Group, στο οποίο την Ελλάδα εκπροσώπησε ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Οικονομικών Τάσος Αναστασάτος, μετέβη και ο σύμβουλος του Πρωθυπουργού Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος συμμετείχε στο δείπνο. Η μεταστροφή αυτή θεωρήθηκε ως ένα θετικό σήμα από την κυβέρνηση, μια «παράταση ζωής», όπως έλεγαν. Οχι όμως και το τέλος της προσπάθειας.

Ωστόσο, αυτή τη στιγμή όλα παίζουν. Σύμφωνα με μια άποψη, αν οι όροι για να κλείσει η αξιολόγηση τώρα και να πάρουμε μόνο μια μικρή «τεχνική» παράταση είναι πολιτικά ανέφικτοι, ίσως είναι καλύτερο για την κυβέρνηση Σαμαρά να πάει σε εξάμηνη παράταση. Υπό την προϋπόθεση όμως ότι η εξάμηνη παράταση δεν θα απαιτήσει και αυτή ένα νέο Μνημόνιο. Σε μια τέτοια περίπτωση θα εμφανιστεί στη μάχη της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας με μαχητικό «αντιμνημονιακό» προφίλ και θα μπορέσει να αποδείξει -στο τέλος του εξαμήνου – στην τρόικα ότι δεν υφίσταται θέμα δημοσιονομικού κενού.

Παίζουν και για την τρόικα τα δεδομένα. Σε ό,τι αφορά το ΔΝΤ, οι αναλυτές επιμένουν ότι η σκλήρυνση της στάσης του ερμηνεύέται από την ανάγκη του να διασφαλίσει έναν σημαντικό ρόλο στη μεταμνημονιακή εποχή. Εξού και η πρώτη υποχώρηση της κυβέρνησης ήταν η αποδοχή του ρόλου του ΔΝΤ στη μεταμνημονιακή εποχή. Ευρώπη και ΔΝΤ, πάντως, συμφωνούν ότι η Ελλάδα δεν έκανε αυτά που όφειλε για μια αναίμακτη μετάβαση στο επόμενο στάδιο. Ετσι ζητούν τώρα τις ισχυρότερες δυνατές διασφαλίσεις.