«Χωρίς δικαιοσύνη δεν υπάρχει ειρήνη»

^«Χωρίς δικαιοσύνη, δεν υπάρχει ειρήνη». Αυτό ήταν το βασικό σύνθημα των χιλιάδων Αμερικανών που διαδήλωσαν χθες στους δρόμους μεγάλων πόλεων, οι περισσότεροι ειρηνικά, μετά την απόφαση σώματος ενόρκων να μην παραπεμφθεί σε δίκη ο αστυνομικός Ντάρεν Γουίλσον που σκότωσε τον περασμένο Αύγουστο τον άοπλο 18χρονο μαύρο Μάικλ Μπράουν στο Φέργκιουσον του Μιζούρι.

Μετά την ανακοίνωση της απόφασης, στην πόλη ξέσπασαν βίαιες ταραχές, πολλά κτίρια και αυτοκίνητα τυλίχθηκαν στις φλόγες ενώ αποφασίσθηκε η αποστολή και άλλων δυνάμεων της εθνοφρουράς. Ο αρχηγός της αστυνομίας της κομητείας του Σεν Λούις δήλωσε πως οι ταραχές ήταν πολύ χειρότερες από τις αντίστοιχες που ξέσπασαν το καλοκαίρι. Αγγίζουν «τα όρια της εξέγερσης».

Ο πρόεδρος Ομπάμα, λίγο μετά την ανακοίνωση της απόφασης, απηύθυνε έκκληση για ειρηνικές εκδηλώσεις διαμαρτυρίας αλλά και για επίδειξη αυτοσυγκράτησης από την πλευρά της αστυνομίας. Αφησε μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο να επισκεφθεί αυτή την πόλη του Μιζούρι, όπως τον έχουν παρακαλέσει οι ηγέτες της μαύρης κοινότητας εκεί. «Πάνω απ’ όλα είμαστε κράτος δικαίου και πρέπει να αποδεχθούμε την απόφαση των ενόρκων», ανέφερε. Τα λόγια αυτά όμως ακούγονταν πολύ μακρινά στους δρόμους του Φέργκιουσον όπου οι ταραχές συνεχίστηκαν και χθες: πυροβολισμοί, βανδαλισμοί καταστημάτων, εμπρησμοί αυτοκινήτων και κτιρίων σε πολλές περιοχές της πόλης.

Διαδηλωτές έκλεισαν δρόμους και πλατείες στη Νέα Υόρκη, στο Λος Αντζελες, το Σιάτλ και το Οκλαντ, ενώ σε όλη τη χώρα πραγματοποιήθηκαν περίπου 100 συλλήψεις στη διάρκεια εκδηλώσεων διαμαρτυρίας.

Ειρηνικά μαζί με εκατοντάδες άτομα διαδήλωσαν και οι γονείς του Μάικλ Μπράουν έξω από το αστυνομικό τμήμα της πόλης και αντέδρασαν έντονα με την ανακοίνωση της απόφασης. «Αυτή η ένταση ελλοχεύει εδώ και χρόνια», δήλωσε ένας από τους διαδηλωτές. Εάν οι αστυνομικοί συνεχίσουν να σκοτώνουν αναίτια μαύρους και να μην τιμωρούνται, δεν ξέρω πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Για πόσο θα κατορθώσουμε να εκφράσουμε την οργή μας, ειρηνικά». Μια άλλη διαδηλώτρια έλεγε συγκινημένη: «Ανησυχώ κάθε φορά που κυκλοφορεί ο μικρός αδελφός μου στον δρόμο. Φοβάμαι όταν κυκλοφορώ εγώ και είμαι μόλις 18 ετών. Ο ρατσισμός δεν έχει πεθάνει».

Οι ένορκοι. Οι 12 ένορκοι – 9 λευκοί και 3 μαύροι – έπειτα από διαβουλεύσεις τριών μηνών κατέληξαν ότι δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για την απαγγελία κατηγοριών εναντίον του αστυνομικού Γουίλσον για τη δολοφονία του Μπράουν. Εξέτασαν σε βάθος μάρτυρες, εκατοντάδες φωτογραφίες και στοιχεία και άκουσαν τις απόψεις τριών ιατροδικαστών.

Ο πρόεδρος της Εθνικής Ενωσης για την Πρόοδο των Εγχρώμων (National Association for the Advancement of Colored People – NAACP) περιέγραψε την απόφαση των ενόρκων ως «βίαιη αδικία». Και πρόσθεσε: «Δεν θα υποχωρήσουμε όμως. Δεν θα σταματήσουμε να ζητάμε τη συνολική μεταρρύθμιση της αστυνόμευσης σε αυτή τη χώρα». Το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει ξεκινήσει ξεχωριστά δύο έρευνες στο Φέργκιουσον.

Η πρώτη εξετάζει εάν ο αστυνομικός παραβίασε τα δικαιώματα του 18χρονου Μπράουν και η δεύτερη εάν γενικά η αστυνομία του Φέργκιουσον έχει ιστορικό παραβίασης των δικαιωμάτων των πολιτών. Και οι δύο έρευνες θα αργήσουν να ολοκληρωθούν.

Οι φυλετικές διακρίσεις. «Πρέπει να παραδεχθούμε ότι η κατάσταση στο Φέργκιουσον παραπέμπει σε σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει πάντα η χώρα μας. Υπάρχει μια βαθιά περιφρόνηση ανάμεσα στις δυνάμεις της τάξης και στις κοινότητες των μαύρων», είπε ο Ομπάμα αναφερόμενος στην κληρονομιά των φυλετικών διακρίσεων. «Δεν είναι μόνο πρόβλημα του Φέργκιουσον, είναι πρόβλημα της Αμερικής», τόνισε. Ο αμερικανός πρόεδρος δεν έκανε συναισθηματική ομιλία όπως μετά τον φόνο του μαύρου νεαρού Τρέιβον Μάρτιν στη Φλόριδα, όταν είχε πει «θα μπορούσε να είναι γιος μου». Αυτή τη φορά έπρεπε να σκεφθεί ότι ο θύτης ήταν αστυνομικός. Αλλωστε είχε στον νου του και τις ταραχές. Που όπως ήταν αναμενόμενο ξέσπασαν.