Πετρέλαιο: Μια πτώση που επηρεάζει τα πάντα

Θεαματική είναι η πτώση της τιμής του πετρελαίου καθώς κινείται πλέον κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, για πρώτη φορά από το 2010. Μόλις πριν από 6 μήνες η τιμή του αργού πετρελαίου (brent) είχε διαμορφωθεί στα 115 δολάρια το βαρέλι. Χθες το βράδυ βρισκόταν στα 78,54 δολάρια το βαρέλι!

Η πτώση της τιμής του μαύρου χρυσού συνεχίζεται καθώς ο Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών (OPEC) δείχνει απρόθυμος προς το παρόν τουλάχιστον να μειώσει την παραγωγή του, κάτι που θα οδηγούσε σε άνοδο των τιμών. Η χθεσινή πτώση που φέρνει την τιμή του πετρελαίου πιο χαμηλά ακόμα και από εκείνη του Σεπτεμβρίου 2010 σημειώνεται μέσα σε ένα πλαίσιο γεωστρατηγικών κινδύνων οι οποίοι συνήθως οδηγούν σε άνοδο της τιμής. Ομως η αύξηση της παραγωγής στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω της μεθόδου fracking φαίνεται ότι έχει αλλάξει αυτή τη σχέση. Το fracking είναι η μέθοδος εξόρυξης σχιστολιθικού φυσικού αερίου και πετρελαίου σε μεγάλο βάθος με διοχέτευση νερού και χημικών στοιχείων με μεγάλη πίεση με αποτέλεσμα να μεγαλώνουν οι ρωγμές στον σχιστόλιθο και να αντλούνται το αέριο και το πετρέλαιο.

Οι εκπρόσωποι των χωρών του OPEC συνεδριάζουν στις 27 Νοεμβρίου στη Βιέννη. Η Βενεζουέλα, η Λιβύη και ο Ισημερινός έχουν ζητήσει τη λήψη μέτρων για να αποτραπεί περαιτέρω πτώση της τιμής του πετρελαίου. «Φαίνεται ότι υπάρχει διάσταση απόψεων μεταξύ των χωρών», σχολιάζει ο Μάικλ Μακάρθι, στρατηγικός αναλυτής στο Σίδνεϊ. Ο υπουργός Πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας Αλί αλ Ναΐμι δεν αποσαφήνισε χθες αν στη σύνοδο της Βιέννης η χώρα του θα υποστηρίξει μείωση της παραγωγής της. Μάλιστα απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι η χώρα του εμπλέκεται σε πόλεμο τιμών με την αυξανόμενη αμερικανική παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου ή άλλους ανταγωνιστές παραγωγούς και δήλωσε ότι η Σαουδική Αραβία συνεργάζεται για να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών προς το συμφέρον των παραγωγών, των καταναλωτών και γενικά της πετρελαϊκής βιομηχανίας.

Να σημειωθεί ότι ακόμα και η αύξηση της έντασης στην Ουκρανία δεν προκάλεσε άνοδο των τιμών του πετρελαίου. «Δεν υπάρχουν πολλοί παράγοντες για να κινηθεί ανοδικά η αγορά τώρα, αλλά δεν είναι μονόδρομος η μείωση των τιμών. Αυτοί που πουλάνε θέλουν να πάρουν τα κέρδη τους στο επίπεδο αυτών των τιμών» εξήγησε διαχειριστής εμπορευμάτων στη Σιγκαπούρη.

Η απότομη μείωση των τιμών ενέργειας μειώνει τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς, επιτρέποντας στις κεντρικές τράπεζες να υιοθετούν πιο χαλαρές νομισματικές πολιτικές, τόνισε αναλυτής ξένης εταιρείας.

Εκείνοι που κερδίζουν

Ευρώπη, η μεγάλη κερδισμένη. Η Ευρώπη είναι ένας από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς πετρελαίου: το 2013 αγόραζε 9,3 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου καθημερινά και άλλα 3,3 εκατ. βαρέλια πετρελαϊκών προϊόντων, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση για την Παγκόσμια Ενέργεια. Η μείωση των τιμών από 110 δολάρια το βαρέλι περίπου στα 80 δολάρια μπορεί να μεταφραστεί σε μια μέση εξοικονόμηση 370 εκατ. δολαρίων (280 εκατ. ευρώ) την ημέρα, σε πρώτες ύλες – μείωση ποσοστού περίπου 20%-30%.

Ενίσχυση για την Κίνα και την Ινδία. Τα έξοδα για την αγορά ενέργειας από δύο από τις πιο δυναμικές οικονομίες στον κόσμο είναι πολύ μεγάλα. Οι δύο χώρες εισάγουν μαζί περισσότερο πετρέλαιο από όσο η Ευρώπη συνολικά. Η Κίνα αγοράζει από το εξωτερικό 5,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως και 1,2 εκατ. βαρέλια με άλλα πετρελαϊκά προϊόντα. Οι εξαγωγές της είναι ελάχιστες. Η Ινδία εισάγει 3,8 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.

Βιομηχανίες, αεροπορικές γραμμές, μεταφορικές εταιρείες. Οι λογαριασμοί για την κατανάλωση ενέργειας είναι σημαντικοί για τις εταιρείες και αποτελούν ένα βασικό στοιχείο ανταγωνιστικότητας. Επιπλέον, το πετρέλαιο χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη για πολλά χημικά προϊόντα. Για τις αεροπορικές γραμμές το κόστος των καυσίμων αποτελεί περίπου το 30% των πάγιων εξόδων, άρα τώρα υπολογίζουν ότι θα γλιτώσουν πολλά χρήματα. Το ίδιο ισχύει και για τις εταιρείες οδικών μεταφορών.

Εκείνοι που χάνουν

Οι μεγάλοι εξαγωγείς. Οι 11 χώρες του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών (OPEC) παράγουν περίπου το 40% του πετρελαίου παγκοσμίως. Η Σαουδική Αραβία παράγει 11,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Το Ιράν 3,5 εκατ. Η Νιγηρία 2,3 εκατ… Το μεγαλύτερο μέρος τους πηγαίνει στις εξαγωγές που τώρα γίνονται λιγότερο κερδοφόρες. Εκτός από τον OPEC και η Ρωσία είναι ένας από τους μεγάλους διεθνείς παίκτες: παράγει περισσότερα από 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Οι νέοι παραγωγοί. Υπάρχουν χώρες, όπως η Βραζιλία, που περιλαμβάνονται τα τελευταία χρόνια στον κατάλογο με τις πετρελαιοεξαγωγικές ή περιοχές όπως το Βάκα Μουέρτα της Αργεντινής όπου πολλαπλασιάζονται οι εργασίες για εξόρυξη. Εάν συνεχισθεί η πτώση των τιμών, πολλές από τις νέες παραγωγικές χώρες μπορεί να στραφούν σε τεχνικές εξόρυξης λιγότερο ακριβές.

Οι πετρελαϊκές εταιρείες. Εξαρτώνται από τη διεθνή τιμή για το πετρέλαιο, τη διύλιση και την έρευνα. Η πτώση της τιμής του αργού πετρελαίου, αν συνεχισθεί, μπορεί να επηρεάσει τα οικονομικά αποτελέσματα όλων των μεγάλων εταιρειών.