Προκόπης Παυλόπουλος: Το μετέωρο βήμα του αναθεωρητή

Είχε κεντρικό ρόλο σε κάθε εγχείρημα συνταγματικής αναθεώρησης την τελευταία 20ετία και συνεπώς δεν καιγόταν για τη θέση του μαέστρου και στη νέα απόπειρα. Ωστόσο, η επιλογή του ξεφεύγει από το αμιγώς νομικό πλαίσιο. Στην περίπτωσή του η πρόσκληση που έλαβε από τον Αντώνη Σαμαρά έχει πολιτικά χαρακτηριστικά και στέλνει μηνύματα πρωτίστως στο γαλάζιο στερέωμα
Ο Προκόπης Παυλόπουλος είναι μόλις έναν χρόνο μεγαλύτερος από τον Αντώνη Σαμαρά, δύο από τον Γιώργο Παπανδρέου και πέντε από τον Κώστα Καραμανλή. Ηλικιακά, δηλαδή, ανήκει στην ομάδα των πολιτικών που βρίσκεται στα πράγματα. Παρά ταύτα, όλο το προηγούμενο διάστημα πολλοί στη ΝΔ τον αντιμετώπιζαν περίπου ως απόμαχο, έναν «σοφό» στο κομματικό οργανόγραμμα που έχει κάνει τον κύκλο του στην ενεργό πολιτική. Ας πούμε, όπως αντιμετώπιζαν στην περίοδο της διακυβέρνησης του Κώστα Καραμανλή τον Γιάννη Βαρβιτσιώτη ή τον Γιάννη Κεφαλογιάννη. Ισως να έπαιζε ρόλο και το πάλλευκο μαλλί του, έστω κι αν αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα σε όλη την πολιτική διαδρομή του.

Ο Παυλόπουλος, όμως, δεν το έβλεπε έτσι – και το έδειχνε με τη συνεχή παρουσία και παρεμβατικότητά του εντός κι εκτός Βουλής. Τον ενοχλούσε η εικόνα της αποξένωσης από την κομματική ηγεσία, δυσφορούσε από μια αίσθηση ότι αποτελούσε «αποδιοπομπαίο τράγο» για τα κυβερνητικά έργα και ημέρες της περιόδου 2004-2009. Κι ακόμη περισσότερο, για την εκλογική συντριβή της ΝΔ το 2009. Είναι βέβαιο ότι η κατάσταση αυτή είχε επισημανθεί πολλάκις στις συζητήσεις του με τον Καραμανλή και από ένα σημείο και έπειτα ανάγκασε και τον Παυλόπουλο να ζυγίσει τα επόμενα βήματά του: εάν θα παραμείνει μάχιμος ή θα αποχωρήσει στις προσεχείς εκλογές. Τακτικοί συνομιλητές του λένε ότι είχε λάβει τις αποφάσεις και δεν είναι καθόλου βέβαιοι ότι η τελευταία εξέλιξη με την προώθησή του στην προεδρία της προαναθεωρητικής επιτροπής για το Σύνταγμα μπορεί να αναθεωρήσει και τον σχεδιασμό του.

Καραμανλικός. Το μήνυμα είναι ότι από τη στιγμή που ο Παυλόπουλος είχε αποφασίσει να αποχαιρετίσει τη γαλάζια λίστα στην Α’ Αθήνας, η προεδρία της αναθεωρητικής επιτροπής μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για να το πράξει και όχι ως «δώρο» που θα τον μεταπείσει. Η αποχώρηση την ώρα που ξαναβρήκε μια θέση στην κομματική βιτρίνα μπορεί να αποκρούσει τους κακεντρεχείς που θα απέδιδαν αυτή την κίνηση σε μια αδυναμία επανεκλογής.

Σε κάθε περίπτωση, σχεδόν όλοι στον γαλάζιο μικρόκοσμο στοιχηματίζουν ότι ο Παυλόπουλος δεν πρόκειται να κάνει καμία κίνηση ερήμην του Καραμανλή. Επιπλέον, μεταφέρουν τη βεβαιότητα ότι οι προβληματισμοί του έφτασαν και στα αφτιά του Σαμαρά, παράλληλα με το μήνυμα ότι προσέγγιση με τους καραμανλικούς δεν νοείται χωρίς κάποιου είδους αποκατάστασή του. Κατά τις ίδιες πηγές, μάλιστα, η απόφαση του Πρωθυπουργού να «αξιοποιηθεί» ο Παυλόπουλος μέσω της συνταγματικής αναθεώρησης είχε ληφθεί πριν από την πρόσφατη ψαροφαγία με τον Κώστα Καραμανλή στο Χίλτον.                  

Ο Προκόπης είναι ένας καθαρόαιμος καραμανλικός με προσωπική σύνδεση όχι μόνον με τον Κώστα Καραμανλή αλλά και με τον ιδρυτή της ΝΔ. Αυτό αρκούσε για να βρεθεί από το 1997 στον στενό πυρήνα των συνεργατών του ανιψιού, αν και διατηρούσε ανοικτή γραμμή με τον Μιλτιάδη Εβερτ, χωρίς να χρειάζεται να διασυνθεθεί προηγουμένως με τους λογαχούς του νεοκαραμανλισμού. Από τα έξι πρόσωπα που είχαν κυρίαρχο ρόλο στην κυβερνητική πενταετία 2004-2009 είναι μαζί με τον Ευάγγελο Μεϊμαράκη οι μοναδικοί επιζήσαντες. Οι άλλοι τέσσερις – Σουφλιάς, Σιούφας, Ρουσόπουλος και Αλογοσκούφης – βρίσκονται από το 2009 εκτός των τειχών που έκτισε η νέα ηγεσία.

Παρά τις κοινές μεσσηνιακές ρίζες τους, ο Παυλόπουλος δεν μπόρεσε ποτέ να βρει κοινό βηματισμό με τον Αντώνη Σαμαρά. Μια εξήγηση που δίνουν πολιτικοί φίλοι του είναι ότι ο Παυλόπουλος είχε πάντοτε επιφυλάξεις για τις κινήσεις Σαμαρά, καθώς – όπως λένε – έζησε εκ των έσω τη στιγμή που ο Κωνσταντίνος Καραμανλής τον είχε διώξει, τον Απρίλιο του 1992, από το Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών στο Προεδρικό Μέγαρο για το Σκοπιανό. Ηταν η στιγμή που επισφράγισε και τη ρήξη του Σαμαρά με τον Μητσοτάκη, ο οποίος είχε αποπέμψει το ίδιο απόγευμα τον Μεσσήνιο από το υπουργείο Εξωτερικών. Στη βάση αυτή, η επιλογή του Προκόπη να στηρίξει το 2009 την Ντόρα Μπακογιάννη για τη διαδοχή Καραμανλή δεν εξέπληξε κανέναν στη ΝΔ.

Η καριέρα του. Το αυστηρό οικογενειακό περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγάλωσε καθόρισε την πορεία και τη στάση ζωής του καθηγητή της Νομικής Αθηνών αλλά και του πολιτικού Παυλόπουλου. Δεν συγκαταλέγεται στους πολιτικούς που ανοίγονται εύκολα και αυτό είναι προφανές ότι λειτούργησε ως προσόν στην περίοδο Καραμανλή. Επίσης δεν είναι εύκολο να τον κατηγορήσει κανείς για λαϊκισμό, αν και πολιτικά – ως υπουργός Εσωτερικών και Διοικητικής Μεταρρύθμισης – είχε χρεωθεί τη μονιμοποίηση χιλιάδων γαλάζιων παιδιών και την πατέντα της προσωπικής συνέντευξης στο Δημόσιο. Σε άλλες στιγμές, εξάλλου, ακόμη και οι χαμηλοί τόνοι του καταγράφηκαν ως μειονέκτημα – η ατάκα «έμεινε Παυλόπουλος» εμπλουτίζει την τελευταία διετία το λεξιλόγιο στα social media, παραπέμποντας στην αδράνεια του Προκόπη την ώρα της επίθεσης του Κασιδιάρη σε Λιάνα Κανέλλη και Ρένα Δούρου.  

Στη ΝΔ το πολιτικό ταίρι του ήταν ο Δημήτρης Σιούφας με τον οποίο επηρέασαν αρκετές αποφάσεις του Καραμανλή ενώ η σχέση απολύτου εμπιστοσύνης με τον τότε πρωθυπουργό επιβεβαιώθηκε με ηχηρό τρόπο τον Σεπτέμβριο του 2007, όταν ο Προκόπης χρίστηκε υπερυπουργός αναλαμβάνοντας και το υπουργείο Δημόσιας Τάξης. Ηταν το τίμημα που είχε πληρώσει ο Βύρων Πολύδωρας για τον «στρατηγό Ανεμο», αλλά με τη σειρά του ο Παυλόπουλος τσουρουφλίστηκε πολιτικά στις φωτιές των Δεκεμβριανών του 2008.         

Η υπουργική θητεία του έχει συνδεθεί ακόμη με τον εκλογικό νόμο και το περιβόητο μπόνους των 50 εδρών στο πρώτο κόμμα. Ηταν ένα εύρημα που προσδοκούσε να εκμεταλλευθεί η ΝΔ, αλλά χρειάστηκε να περάσουν τέσσερα χρόνια, ένα Μνημόνιο και να αλλάξει η κομματική ηγεσία για να ευνοηθεί το γαλάζιο στρατόπεδο. Ο Παυλόπουλος επιμένει στη χρησιμότητα του μπόνους, αλλά πλέον καλείται να διαχειρισθεί και την αντίθεση της Χαριλάου Τρικούπη. Γενικότερα, εκτιμά ότι οι παρεμβάσεις στο Σύνταγμα πρέπει να είναι λελογισμένες, αλλά αναγκαστικά θα υπερασπισθεί το σχέδιο Σαμαρά. Το βασικό ζητούμενο για τον Προκόπη, ωστόσο, είναι εάν η αναθεώρηση θα σκοντάψει στην προεδρική εκλογή. Τον προσεχή Φεβρουάριο τα Μνηνόνια ενδέχεται να επισκιάζουν τον υποψήφιο πρόεδρο και τις συνταγματικές αλλαγές – και μέχρι τότε ο Παυλόπουλος να σιδερώνει ένα πουκάμισο που θα μείνει αδειανό…