Οι «κλειδωμένες λέξεις» του Μάνου Ελευθερίου

Πολλά τραγούδια περιμένουν στο συρτάρι της Αφροδίτης Μάνου για να βρουν τον δρόμο τους σε έναν δίσκο. Μέχρι να έρθει αυτή η στιγμή, η γνωστή ερμηνεύτρια αναθερμαίνει τη σχέση της με το κοινό παρουσιάζοντας την παράσταση «Η Αφροδίτη του Μάνου» (προσοχή, του Ελευθερίου, όχι του Χατζιδάκι, για να αποφευχθεί η κατάχρηση αυτής της γενικής), όπου θα προσπαθήσει να ανασύρει «τα λόγια και τα χρόνια τα χαμένα» του στιχουργού, την ώρα που ο Ελευθερίου θα διαβάζει κάποια από τα έργα του αλλά και τίτλους «από τη βιβλιοθήκη της καρδιάς του».

«Εκείνο που με γοήτευε στους στίχους του πάντα ήταν οι συμβολισμοί του, οι οποίοι βρίσκουν τον τρόπο να μιλήσουν και για το σήμερα. Υπό αυτό το πρίσμα αποκτούν μια επικαιρότητα. Με ερεθίζουν οι κλειδωμένες λέξεις των δημιουργών και πάντα εκεί δίνω το βάρος της αναζήτησής μου». Η Αφροδίτη Μάνου – κατά κόσμον Αγλαΐα Δημητριάδη – επέλεξε όχι μόνο τα τραγούδια που είναι πολιτικά και κοινωνικά φορτισμένα: «Δεν θα μπορούσα να αφήσω απέξω και τα ερωτικά. Δεν γινόταν να μην μπει στο πρόγραμμα “Το τρένο φεύγει στις οκτώ” που το είχε τραγουδήσει η Μαρία (σ.σ. η αδελφή της Μαρία Δημητριάδη). Είναι το τρίτο πρόσωπο που λείπει από αυτή την παράσταση».

Για την Αφροδίτη Μάνου η ουσία της τέχνης χάνεται όταν οι δημιουργοί της προσπαθούν να την επικαιροποιήσουν, να μιλήσουν και να περιγράψουν την εποχή τους με «αμεσότητα». Χάνεται η ομορφιά της και τονίζει ότι «το τραγούδι θέλει ταπεινά θέματα. Μόνο μέσα από εκεί μπορεί να γοητεύσει και να συγκινήσει. Δεν έχει κανένα νόημα να μιλήσεις για το Μνημόνιο μέσα από τους στίχους. Ομως ένα τραγούδι που θίγει με λοξό τρόπο ζητήματα ηθικού, κοινωνικού ή υπαρξιακού προβληματισμού νομίζω ότι αφορά τους περισσότερους».

Υπάρχουν «χαμένα λόγια» στα τραγούδια; «Ο Μάνος Ελευθερίου σε μια σχετική ερώτηση είχε απαντήσει ότι είναι εκείνα που δεν κατάφερε να αποκρυπτογραφήσει ο συνθέτης. Και έχει απόλυτο δίκιο. Περνώντας τα χρόνια και ξανακούγοντας κάποια κομμάτια, είτε δικά μου είτε άλλων, έρχομαι αντιμέτωπη με αυτό». Αλλά αυτή δεν είναι και η μαγεία της μουσικής;