[Πάμε σινεμα] Ιστορίες αβάσταχτης γελοιότητας

Σίγουρα ο τρόπος αφήγησής του είναι αναγνωρίσιμος, από την άλλη, κανείς δεν έχει μπει στον κόπο να τον μιμηθεί. Λογικό – πώς να κοπιάρεις μια ιδιοφυΐα δίχως να γελοιοποιηθείς; Αρκεί που γελάμε εμείς με αυτή τη χαρακτηριστική νεκρική ακαμψία των εικόνων του, που, συνήθως, αναπαριστούν στιγμές οικείες και καθημερινές. Ενοχλητικά καθημερινές. Γιατί, για τον Αντερσον, είναι αυτή η αφόρητα ρουτινιάρικη – και κοινωνικώς επιβεβλημένη – καθημερινότητα που μας οδηγεί στην ψυχική και συναισθηματική ακινησία. Μπορεί λοιπόν η τεχνοτροπία του να παραπέμπει στη ζωγραφική του Ματίς, ο σουηδός σκηνοθέτης όμως μιλά για το σήμερα.

Την ίδια στιγμή, στο «Περιστέρι» του συναντάς – για πρώτη φορά – «εισβολείς» άλλων εποχών, στη συγκεκριμένη περίπτωση τον αυτοκράτορα Κάρολο ΙΒ’, που αν και ξεκινά από τον 18ο αιώνα, βαδίζοντας προς τη Μόσχα, σταματά με τους άνδρες του σε ένα σύγχρονο μπαρ, το οποίο και κάνει ρημαδιό (αργότερα, θα επιστρέψει με τα απομεινάρια του ηττημένου στρατού του). Είναι αδύνατον να μη γελάσεις, η πικρή αλληγορία όμως πίσω από τη φάρσα πηγαίνει πιο βαθιά: ο Κάρολος έμεινε στην Ιστορία ως «βασιλιάς του πολέμου» και, όπως ήταν φυσικό, έχασε τη ζωή του σε έναν τέτοιο: πυροβολήθηκε στο κεφάλι πολεμώντας ενάντια στη Νορβηγία – πολλοί μάλιστα λένε πως η σφαίρα έφυγε από τη μεριά των στρατιωτών του. Και ο Αντερσον έχει το «θράσος» να παιχνιδίσει με τις φήμες για την όχι και τόσο καλά «κρυφή» ομοφυλοφιλία του, όχι για να προσβάλει τους προύχοντες της πολιτικής ορθότητας, αλλά για να μιλήσει για την υποκρισία τού «τότε» – απαράλλαχτη με αυτή του «τώρα».

Δυο κεντρικοί χαρακτήρες ενώνουν τις σουρεαλιστικές βινιέτες του «Περιστεριού»: ο Σαμ και ο Τζόναθαν, δύο κακόμοιροι πλανόδιοι πωλητές που εμπορεύονται… φάρσες και μουτσούνες επειδή θέλουν «να κάνουν τον κόσμο να γελάει». Φράση που επαναλαμβάνουν ξανά και ξανά – πάντα… αγέλαστοι.

Λειτουργούν λίγο σαν μια βόρεια εκδοχή του Χοντρού και του Λιγνού: ο πρώτος θεωρεί εαυτόν τον «εγκέφαλο» της επιχείρησης και όλη την ώρα πατρονάρει τον κάπως αργόστροφο συνεργάτη του, που δείχνει χαρούμενος μονάχα όταν κολατσίζει. Σε ένα σύμπαν μελαγχολικά παραμυθένιο και άκρατα γοητευτικό, παρατηρούν κι αυτοί, όπως κι εμείς, τα τραγικά αδιέξοδα μιας ζωής αστικής, «σύγχρονης» και ξεκαρδιστικά μάταιης. Μέχρι να κάνουμε κάτι για να την αλλάξουμε, οι ταινίες του Αντερσον θα είναι εκεί για να μας θυμίζουν πως, μερικές φορές, ένα γέλιο είναι αρκετό.

Βαθμοί: 9