Ο Ολάντ στον λάκκο με τα λιοντάρια

Τον Φρανσουά Ολάντ που είδαν χθες το βράδυ οι Γάλλοι δεν τον είχαν ξαναδεί. Πρώτη φορά από τις αρχές της θητείας του και ενώ βρίσκεται ακριβώς στα μισά της διαδρομής, ο γάλλος πρόεδρος δέχθηκε να πέσει «στον λάκκο με τα λιοντάρια», όπως το περιέγραψε γραφικά ένας παλιός σύμβουλος του Φρανσουά Μιτεράν, ο Ζοζέφ Ντανιέλ. Απάντησε ζωντανά, από την τηλεόραση, στις ερωτήσεις τεσσάρων γάλλων πολιτών, λίγες ώρες αφότου μια νέα δημοσκόπηση έδειξε ότι η δημοτικότητά του έσπασε και νέο αρνητικό ρεκόρ πέφτοντας στο 12%.
Ο Ολάντ μίλησε ταυτόχρονα ως πρόεδρος και ως απλός άνθρωπος, ως υπερυπουργός Οικονομικών και σαν απλός σύμβουλος σε ταμείο ανεργίας, ακόμα και σαν κοινωνικός λειτουργός. Αναγνώρισε λάθη, υπεράσπισε πεπραγμένα, υποσχέθηκε αποτελέσματα, δεσμεύτηκε να «μεταρρυθμίσω τη χώρα μου μέχρι τέλους», έδωσε όμως κυρίως έναν τίτλο: αν δεν κατορθώσει να κάμψει την ανεργία μέχρι τα τέλη της θητείας του, δεν θα είναι ξανά υποψήφιος. Στο σημείο όπου βρίσκεται, δεν έχει πια τίποτα να χάσει – τα έπαιξε λοιπόν όλα για όλα κάνοντας μια ύστατη απόπειρα να επανασυνδεθεί με τους Γάλλους.

οι απαντησεις. Μία ώρα και 45 λεπτά παρέμεινε χθες το βράδυ ο Φρανσουά Ολάντ στο πλατό του TF1. Στην αρχή και στο τέλος, απάντησε σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, κάτι που έχει ξανακάνει πολλάκις. Στο ενδιάμεσο, όμως, απάντησε στις ερωτήσεις τεσσάρων πολιτών, τριών γυναικών και ενός άνδρα: μιας εξηντάχρονης άνεργης, της Ζοέλ, μιας επικεφαλής οικογενειακής επιχείρησης, της Καρίν, ενός νεαρού πτυχιούχου που δυσκολεύεται να βρει δουλειά, του Χασέν, και μιας 35χρονης μητέρας τριών παιδιών από αγροτική περιοχή των Αρδεννών. Οι σύμβουλοί του τού το είχαν προτείνει πολλές φορές. Προκάτοχοί του το είχαν κάνει, πρώτος ο Ζισκάρ ντ’ Εστέν το 1977, τελευταίος ο Νικολά Σαρκοζί το 2010 και το 2011. Ο ίδιος δεν το ήθελε – μέχρι χθες.
Η καλύτερη στιγμή του Φρανσουά Ολάντ ίσως ήταν όταν ο νεαρός Χασέν, που μένει με τους γονείς του στη Μασσαλία και εισπράττει ένα «εισόδημα ενεργούς αλληλεγγύης» (RSA) των 450 ευρώ μηνιαίως, του είπε πως το σκέφτηκε πολύ προτού αποφασίσει να πάει, καθώς έχει ζήσει «μία σειρά από αποτυχίες» – «Κι εγώ το ίδιο!» του απάντησε ο γάλλος πρόεδρος.
Η πιο άχαρη στιγμή του ήταν ίσως όταν ο δημοσιογράφος Τιερί Ντεμεζιέρ τον ρώτησε για το βιβλίο-κόλαφο της Βαλερί Τριερβελέρ και εκείνος επικαλέστηκε τα «τριάντα χρόνια που σύχναζε σε μπιστρό», ως τοπικός άρχοντας, σαν απόδειξη ότι δεν αγαπά τα πολυτελή εστιατόρια, είναι λοιπόν απλός και ταπεινός.
Ο Ολάντ παραδέχθηκε λάθη, και στην ιδιωτική και στη δημόσια ζωή του. Παράλληλα όμως εξανέστη με όσους του προσάπτουν ακόμα και «τη στραβή γραβάτα» του και ζήτησε, ακόμα μία φορά, να κριθεί στο τέλος της θητείας του. Διαβεβαίωσε τους Γάλλους ότι ως πρόεδρος ρόλος του είναι να τους προστατεύσει και βούλησή του να κάνει σε δέκα χρόνια τη Γαλλία «πρώτη χώρα στην Ευρώπη». Εκανε και κάποιες εξαγγελίες: κανένας νέος φόρος από το 2015, 15.000 επιπλέον επιδοτούμενες θέσεις απασχόλησης για τους νέους χωρίς πτυχίο, επιστροφή ενός επιδόματος για τους ανέργους που έχουν συμπληρώσει αρκετά συντάξιμα χρόνια αλλά δεν έχουν φτάσει στην ηλικία συνταξιοδότησης, ταμπλέτες και ψηφιακή επιμόρφωση για όλους τους μαθητές της Β’ Γυμνασίου το 2016.

το παραδοξο. Οπως σημείωνε η «Λιμπερασιόν», το παράδοξο «αυτού του είδους θεάματος είναι πως ο γνωστός ήρωας πρέπει να αποδεχθεί την ανάδυση άγνωστων ηρώων που του εναντιώνονται. Υπό αυτό τον όρο και μόνο, μπορεί να βγει ψηλότερος από τη δοκιμασία. Με άλλα λόγια, το θέμα δεν είναι τόσο να πείσει τους συνομιλητές του όσο να δείξει πως ξέρει να ακούει. Οι τηλεθεατές κρίνουν κυρίως με βάση την ικανότητα του προέδρου να σχετιστεί – έστω και συγκρουσιακά – με εκείνες και εκείνους που ανέλαβαν να τους εκπροσωπήσουν». Συγκρούσεις δεν υπήρξαν, όλα κύλησαν σύμφωνα με τους κανόνες της αστικής ευγένειας. Ο Ολάντ άκουσε. Το αν έπεισε είναι άλλο θέμα.