Φόβοι για μια νέα Ιντιφάντα

Επί 50 ημέρες φέτος το καλοκαίρι, ο κόσμος ολόκληρος είχε στραμμένο το βλέμμα στη Μέση Ανατολή. Από όταν ολοκληρώθηκε όμως, τέλη Αυγούστου, η τελευταία ισραηλινή επιχείρηση στη Γάζα, Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι αφέθηκαν να προετοιμάζουν ανενόχλητοι τον επόμενο κύκλο βίας. Και να που η ατμόσφαιρα στην Ιερουσαλήμ κάνει πολλούς να εκφράζουν φόβους για επικείμενο ξέσπασμα μιας νέας Ιντιφάντα. Στο μεταξύ, οι σχέσεις του Ισραήλ με τις ΗΠΑ κάνουν βουτιά σε νέα βάθη πικρίας και εχθρότητας, με έναν αξιωματούχο της κυβέρνησης Ομπάμα να περιγράφει ανωνύμως τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου ως «κότα», «δειλό» και άνθρωπο που νοιάζεται περισσότερο για την πολιτική του επιβίωση παρά για την ειρήνη.

Το Ορος του Ναού, ή Χαράμ αλ Σαρίφ, ο ιερότερος τόπος για τον ιουδαϊσμό και ο τρίτος ιερότερος τόπος, λόγω του τεμένους Αλ Ακσα, για το Ισλάμ, έκλεισε χθες για πρώτη φορά από το 2000 – τότε που ξέσπασε η δεύτερη Ιντιφάντα, με αφορμή μία επίσκεψη στην περιοχή του Αριέλ Σαρόν, τότε ηγέτη της αντιπολίτευσης. Είχε προηγηθεί, αργά το βράδυ της Τετάρτης, ο σοβαρός τραυματισμός με πυροβόλο όπλο ενός ακροδεξιού Εβραίου, του Γεχούντα Γκλικ, ο οποίος γεννήθηκε στις ΗΠΑ, μένει σε έναν εβραϊκό οικισμό της Δυτικής Οχθης και κάνει εκστρατεία ώστε να επιτραπεί στους Εβραίους να προσεύχονται στο Ορος του Ναού και όχι μόνο να το επισκέπτονται, σύμφωνα με την πρακτική που ισχύει από το 1967.

Ξημερώματα χθες οι ισραηλινές δυνάμεις εντόπισαν σε μια γειτονιά της αραβικής Ιερουσαλήμ, το Αμπού Τορ, τον φερόμενο ως δράστη Μουτάζ Χιτζαζί, ένα μέλος της ισλαμικής τζιχάντ, όπως υποστήριξαν, που κρατούνταν στις ισραηλινές φυλακές 11 χρόνια, έως το 2012. Ακολούθησε ανταλλαγή πυρών και ο Χιτζαζί έπεσε νεκρός.  

Συγκρούσεις ξέσπασαν σύντομα στην Ανατολική Ιερουσαλήμ ανάμεσα σε νεαρούς Παλαιστίνιους και στις ισραηλινές δυνάμεις. Εβραϊκές ακροδεξιές ομάδες κάλεσαν τους υποστηρικτές τους σε πορεία στο Αλ Ακσα. Το Ορος του Ναού έκλεισε για όλους. Ο παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούτ Αμπάς κατήγγειλε τις ισραηλινές ενέργειες ως «ισοδύναμες με κήρυξη πολέμου» και το κόμμα του, η Φατάχ, κήρυξε τη σημερινή Ημέρα Οργής. Από την πλευρά του, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι έδωσε εντολή για ανάπτυξη «ισχυρών αστυνομικών ενισχύσεων» στην Ιερουσαλήμ και κατηγόρησε τον Αμπάς για «υποκίνηση των εντεινόμενων ταραχών». Το Ορος του Ναού άνοιξε τελικά εκ νέου αργά χθες, χωρίς ωστόσο να διευκρινιστεί αν θα παρέμενε ανοιχτό σήμερα, ημέρα προσευχής για τους μουσουλμάνους.

Η συνεχιζόμενη εποικιστική δραστηριότητα του Ισραήλ στη Δυτική Οχθη και στην Ανατολική Ιερουσαλήμ πυροδοτεί σταθερά ένταση και βία. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η ΕΕ καταδικάζουν την ισραηλινή πολιτική, χωρίς να διαφαίνεται, μετά την κατάρρευση των τελευταίων ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, καμία ελπίδα στον ορίζοντα. Ο ασυνήθιστα οργίλος τρόπος με τον οποίο μίλησε αμερικανός αξιωματούχος σε έναν καταξιωμένο δημοσιογράφο του περιοδικού «Ατλάντικ», τον Τζέφρι Γκόλντμπεργκ, είναι ενδεικτικός της κρίσης που διέρχονται οι σχέσεις των δύο συμμάχων. Επισήμως βέβαια, και ενώ ο Μπαράκ Ομπάμα δεχόταν πυρά από τους Ρεπουμπλικανούς παραμονές των κρίσιμων εκλογών για την ανανέωση του Κογκρέσου, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι χαρακτήρισε τις επίμαχες δηλώσεις «επονείδιστες, απαράδεκτες και επιβλαβείς». Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου επέμεινε οργισμένος ότι «δέχεται επίθεση απλώς και μόνο επειδή υπερασπίζεται το Ισραήλ».

Δεν έχει κότσια
«Το μόνο για το οποίο ενδιαφέρεται ο Νετανιάχου είναι να προστατεύσει τον εαυτό του από την πολιτική ήττα. Δεν είναι Ράμπιν, δεν είναι Σαρόν, σίγουρα δεν είναι Μπεγκίν. Δεν έχει κότσια»
Δήλωση αμερικανού αξιωματούχου στο «Ατλάντικ»