Ιστορικό στέλεχος του πάλαι ποτέ Κομμμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας, αειθαλής πολιτικός, παρεμβατικός πρόεδρος της Δημοκρατίας. Και από χθες, μάρτυρας για την υποτιθέμενη συμφωνία ανάμεσα στο ιταλικό κράτος και στη Μαφία. Ο 90χρονος Τζόρτζιο Ναπολιτάνο κατέθετε επί τρεις ολόκληρες ώρες στους δικαστές του Εφετείου του Παλέρμο που μαζί με τους δικηγόρους υπεράσπισης γνωστών μεγαλομαφιόζων και τους στενογράφους έφθαναν τους σαράντα. Η πολυπληθής ομάδα «κατέλαβε» το προεδρικό μέγαρο όπου πάντως δεν επετράπη η είσοδος στους εκπροσώπους του Τύπου προκειμένου να παρακολουθήσουν την ακροαματική διαδικασία.
«Εχοντας γνώση της ηθικής και νομικής ευθύνης που αναλαμβάνω με την κατάθεσή μου, δεσμεύομαι να πω όλη την αλήθεια και να μην αποκρύψω τίποτα». Ο ιταλός πρόεδρος ξεκίνησε με την τυπική φράση του όρκου την κατάθεσή του στο δικαστήριο. Οπως ξεκαθάρισε, δεν γνώριζε τίποτα για την υποτιθέμενη συμφωνία ανάμεσα στις δύο πλευρές. Σύμφωνα με μετανοημένους μαφιόζους, το ιταλικό κράτος είχε επιδιώξει ένα είδος εκεχειρίας με τη Μαφία τη δεκαετία του 1990 και έπειτα από τη δολοφονία δύο δικαστικών λειτουργών. Ο ένας από τους δύο μάλιστα είχε χάσει τη ζωή του στην παγιδευμένη με εκρηκτικά αουτοστράντα. Η Μαφία θα σταματούσε τις επιθέσεις, ενώ σε αντάλλαγμα θα καταργούνταν οι σκληρές συνθήκες απομόνωσης που επιβάλλονταν στους νονούς, οι οποίοι είχαν συλληφθεί.
Την εποχή εκείνη, ο Ναπολιτάνο ήταν πρόεδρος της ιταλικής Βουλής. Σύμφωνα με τις μυστικές υπηρεσίες, το 1992 η Μαφία σχεδίαζε βομβιστική επίθεση εις βάρος του. Η επίθεση δεν έγινε τελικά, ενώ ακολούθησε η ειρηνική στροφή της Μαφίας δίνοντας χώρο στην υπόθεση ότι υπήρξε συμφωνία με το κράτος. Σχεδόν δύο δεκαετίες αργότερα, ο Ναπολιτάνο θα γινόταν ο πρώτος πρόεδρος της Δημοκρατίας που καλείται ως μάρτυρας στο δικαστήριο. «Από την πλευρά του αρχηγού του κράτους, η συνεργασία ήταν άψογη» δήλωσε μετά το πέρας της διαδικασίας ο εισαγγελέας του Παλέρμο Λεονάρντο Αγκουέτσι. «Ο Τζόρτζιο Ναπολιτάνο απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις πολύ εκτενώς» πρόσθεσε ο ίδιος. Ο συνήγορος του Τορό Ρίινα, ενός μεγαλομαφιόζου που καταζητούσαν επί σειρά ετών οι ιταλικές Αρχές για να τον εντοπίσουν τελικά σε μια κρύπτη, δήλωσε ότι ο ιταλός πρόεδρος «εμφανίστηκε ουσιαστικά σαν θεατής αυτής της ιστορίας». Ισχυρίστηκε επίσης ότι το δικαστήριο δεν του επέτρεψε να κάνει μια πολύ σημαντική ερώτηση.
Ο Ναπολιτάνο, πάντως, ζήτησε από το δικαστήριο να απαντήσει σε μερικές ερωτήσεις των συνηγόρων των μαφιόζων που δεν είχαν γίνει δεκτές από την έδρα. «Κύριε πρόεδρε, αν μου επιτρέπετε θα ήθελα να ικανοποιήσω τον δικηγόρο» φέρεται να είπε ο ιταλός πρόεδρος. Η προθυμία του Ναπολιτάνο όχι μόνο να καταθέσει ως μάρτυρας αλλά και να απαντήσει ακόμη και σε ερωτήσεις που δεν έκρινε δεκτές το δικαστήριο δεν πέρασε απαρατήρητη από τους εκπροσώπους της δικαιοσύνης αλλά και τα μέσα ενημέρωσης που επισήμαναν επίσης ότι η ακροαματική διαδικασία πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του προεδρικού μεγάρου, όπου ο πρόεδρος της Δημοκρατίας δέχεται τους ξένους ηγέτες.