Η μάχη, η νικήτρια και τα ηρεμιστικά

Επειτα από μια αμφίρροπη και εκρηκτική προεκλογική περίοδο, που χαρακτηρίστηκε από πολλές ανατροπές, η Ντίλμα Ρουσέφ επανεξελέγη πρόεδρος της Βραζιλίας με 51,6% των ψήφων έναντι 48,4% του Σοσιαλδημοκράτη αντιπάλου της Εσιο Νέβες. Πρόκειται για την τέταρτη στη σειρά εκλογική μάχη που κέρδισε το Εργατικό Κόμμα, όμως η νίκη αυτή είναι η πιο αδύναμη στην εκλογική ιστορία της Βραζιλίας. Στη νικητήρια ομιλία της η 67χρονη Ρουσέφ τόνισε ότι θα προωθήσει «μεγάλες αλλαγές» γρήγορα, κάτι που όμως δεν φάνηκε να ικανοποιεί τις αγορές. Το ρεάλ έχασε 1,9% της αξίας του και οι μετοχές έπεσαν κατά 6,2% τη Δευτέρα, δείχνοντας αμφιβολίες για το εάν η νέα τετραετής θητεία της προέδρου θα μπορέσει να ανακουφίσει μια οικονομία που πλήττεται από ύφεση και υψηλό πληθωρισμό. Παρότι το ρεάλ και οι μετοχές ανέκαμψαν λίγο χθες, υπάρχουν δείκτες που αποκαλύπτουν τα χρονίζοντα προβλήματα. Οι σύμβουλοι πάντως της Ρουσέφ αντιμετώπισαν με ειρωνεία την αναταραχή στα χρηματιστήρια και κάλεσαν τους επενδυτές «να πάρουν ηρεμιστικά».

Παρότι η Ντίλμα Ρουσέφ κέρδισε την υποστήριξη των ψηφοφόρων με πολιτικές που ξεκίνησε ο προκάτοχός της Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, οι οποίες βοήθησαν στο να βγουν από τη φτώχεια εκατομμύρια Βραζιλιάνοι και να μειωθεί η ανεργία, «οι ξένοι επενδυτές ψηφίζουν “όχι” και η Βραζιλία χρειάζεται ξένες επενδύσεις» σχολιάζουν ειδικοί. Από τον Ιανουάριο του 2011, όταν ανέλαβε την εξουσία η κόρη των βούλγαρων μεταναστών, το χρηματιστήριο έχει πέσει κατά 27%. Ισως γι’ αυτό πολλοί επιχειρηματίες υποστήριξαν ανοιχτά τον αντίπαλό της Εσιο Νέβες που είχε υποσχεθεί μια πολιτική η οποία θα ευνοεί τις επιχειρήσεις. Τη Ρουσέφ φαίνεται να στήριξαν ο φτωχός Βορράς και τα βορειοανατολικά της χώρας, ενώ στο Σάο Πάολο όπου διακινείται το 1/3 της οικονομίας της Βραζιλίας ο Νέβες κέρδισε με 64%.

διλημματα. Η μείωση της διεθνούς ζήτησης για τις βραζιλιάνικες εξαγωγές, λόγω της κάμψης των ρυθμών ανάπτυξης στην Κίνα και σε άλλες χώρες, αναμένεται να φέρει τη Ρουσέφ ενώπιον δύσκολων διλημμάτων. Από τη μια πλευρά, τα κοινωνικά κινήματα που στήριξαν σθεναρά την επανεκλογή της περιμένουν να εξαργυρώσουν την υποστήριξη αυτή με φιλολαϊκά μέτρα, ενώ από την άλλη η μεσαία τάξη απαιτεί λιγότερη διαφθορά και καλύτερες υπηρεσίες προς τους πολίτες. Οσο για τους οίκους αξιολόγησης, καραδοκούν απειλώντας με υποβάθμιση.

Οι Σοσιαλδημοκράτες δηλώνουν αποφασισμένοι να ζητήσουν νομική διερεύνηση των σκανδάλων της Petrobras, της κρατικής εταιρείας πετρελαίου που φέρεται να διοχέτευε χρήματα απευθείας στο Εργατικό Κόμμα, κάτι που δεν θα διευκολύνει καθόλου την εξάλειψη της πόλωσης. Η Ρουσέφ υποσχέθηκε ότι θα κάνει τα πάντα για να φωτιστεί το σκάνδαλο και να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι. Δήλωσε αισιόδοξη ότι η εμπιστοσύνη των επενδυτών θα επιστρέψει επειδή η οικονομία της Βραζιλίας προσφέρει ακόμα ευκαιρίες και η χώρα διαθέτει αποθεματικά ύψους 376 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο απερχόμενος υπουργός Οικονομικών Γκουίντο Μαντέγκα προσπάθησε επίσης να δημιουργήσει θετικό κλίμα με υποσχέσεις για έλεγχο του πληθωρισμού και περιορισμό του ελλείμματος του προϋπολογισμού.

Με την πολυδιάσπαση του πολιτικού κόσμου θα είναι ίσως δύσκολη και η διεξαγωγή δημοψηφίσματος για τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις που έχει υποσχεθεί η Ρουσέφ προκειμένου να περιοριστεί η επιχειρηματική επιρροή στις χρηματοδοτήσεις των κομμάτων και να αποκατασταθεί η πίστη των πολιτών στα κόμματα.