Μια θεατρική διαδρομή τριών χιλιάδων ετών

^«Μπορεί ο κώλος μου να είναι διεθνής, η καρδιά μου όμως ανήκει στη Βαβυλώνα». Προκλητικό; Ισως. Πρόκειται όμως για μια ατάκα της Αρλετί, περίφημης γαλλίδας ηθοποιού που είχε κατηγορηθεί ως συνεργάτις των Ναζί. Ατάκα την οποία ο Γιώργος Βέλτσος ενσωμάτωσε στο ανοιχτό θεατρικό παλίμψηστό του «Αυτοκρατορία», το οποίο σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Μαρμαρινού εγκαινιάζει την πρώτη συνεργασία τού Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος με το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.

Κι επειδή στο έργο του Βέλτσου, το οποίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Νεφέλη, ο χρόνος παίζει εξίσου σημαντικό ρόλο με τον χώρο, πακεταρισμένοι σε κόμπακτ μορφή χωροχρόνου κατά Αϊνστάιν, ο χώρος όπου θα παρουσιαστεί η «Αυτοκρατορία» έχει εξίσου μεγάλη σημασία: εγκαινιάζεται με το «ανοιχτό κείμενο» του Βέλτσου και το νέο εντυπωσιακό κτίριο στο Μέγαρο Μουσικής, που με το γυάλινο περίβλημά του βουτάει σχεδόν στον Θερμαϊκό. Εξού και ο σκηνοθέτης, που θα στήσει την «Αυτοκρατορία» στο φουαγέ από τον Ιανουάριο, θα αξιοποιήσει το φως που μπαίνει παρασταίνοντας το έργο εξουσίας σε παράξενες – θεατρικά – ώρες. Ο Γιώργος Βέλτσος εμποτίζει την ιστορία του με κείμενα από την Παλαιά Διαθήκη, την Αποκάλυψη του Ιωάννη, τη «Βαβυλώνα» αλλά και την «Αυτοκρατορία» του Τόνι Νέγκρι σε ένα παλίμψηστο, που πέρα από φράσεις σαν την παραπάνω τολμά να διανύσει απόσταση 3.000 ετών και χιλιάδων χιλιομέτρων, από την Βαβυλώνα του Μπαλτάσαρ, γιου του Ναβουχοδονόσορ, ώς την Ουάσιγκτον του Ομπάμα. Διότι, όπως εξηγεί στα «ΝΕΑ», «ο χρόνος συρρικνώνεται σε τέτοιον βαθμό ώστε ο χώρος (Βαβυλώνα – Ουάσινγκτον) εξαφανίζεται».

Στο παιχνίδι για την εξουσία, που από τον υπότιτλό του ακόμη υποδηλώνει ποιος είναι ο νικητής – ήτοι, όποιος έχει τα data, τα δεδομένα, όποιος σπάει τον κώδικα -, ο Γιώργος Βέλτσος βάζει πρωταγωνιστή τον αμερικανό διαχειριστή ηλεκτρονικών συστημάτων Εντουαρντ Σνόουντεν. Απέναντι στον προφήτη Δανιήλ από την Παλαιά Διαθήκη, που κατά κάποιον τρόπο βρίσκεται στη θέση του Ομπάμα, στην κόντρα για το ποιος έχει την εξουσία, εκείνος που έχει τα όπλα ή εκείνος που έχει τα δεδομένα και σπάει τους κώδικες.

«Ενώ το θέατρο αναπαράγει τη ζωή, η γραφή του θεάτρου σαν αυτό επινοεί τη ζωή. Ο θεατής δεν απολαμβάνει το θέατρο αλλά αγωνιά – βρίσκεται σε αναστοχαστική κατάσταση» λέει ο συγγραφέας, που υλοποιεί εδώ την πάγια θέση του «περί του θανάτου του συγγραφέα, ο οποίος δεν είναι όνομα, αλλά λειτουργία», δίνοντας τη σκυτάλη στον αναγνώστη ή θεατή και στον σκηνοθέτη. Θα τα κατανοήσει όλα αυτά το κοινό; τον ρωτάμε. «Δεν μας ενδιαφέρει. Δεν θέλω να τα κατανοήσει αλλά να τα παρανοήσει».