Το φάντασμα της Σρεμπρένιτσα

Τρεις φορές είδε ο Σίμκο Κάρεμακ ένα αυτοκίνητο φορτωμένο εκρηκτικά να εμφανίζεται ξαφνικά στους δρόμους που ήλεγχαν οι άνδρες του, στη συνοικία Κάνι Αράμπα του Κομπάνι, στη Βόρεια Συρία. Επτά συντρόφους του έχασε σε αυτές τις επιθέσεις των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους. Επί εννέα ημέρες, ο 35χρονος αξιωματούχος των κουρδικών Μονάδων Προστασίας του Λαού έδινε μαζί με τους 15 άνδρες της μονάδας του σκληρές μάχες από σπίτι σε σπίτι, ανοίγοντας αυτοσχέδιες πολεμίστρες στους τοίχους. Αλλά με τους τζιχαντιστές καμικάζι πώς να τα βάλει κανείς; Ξημερώματα Σαββάτου, ο Κάρεμακ εγκατέλειψε την πολιορκημένη πόλη προκειμένου να συνοδεύσει 22 αμάχους, ανάμεσά τους αρκετοί τραυματίες, προς την πόλη Σουρούτς της Τουρκίας, οκτώ χιλιόμετρα από τα σύνορα.  

Εκεί τον συνάντησε ο απεσταλμένος της «Μοντ», Λουί Ιμπέρ. Κανείς δεν ξέρει για πόσο καιρό ακόμη θα μπορούν οι κουρδικές δυνάμεις να κρατήσουν το Κομπάνι, του είπε. Οι εκτοξευτήρες ρουκετών και τα ρωσικά μυδραλιοβόλα τύπου Ντούσκα που διαθέτουν δεν μπορούν να συγκριθούν με τα τεθωρακισμένα των τζιχαντιστών – τα οποία άρπαξαν πιθανότατα από τον ιρακινό στρατό όταν κατέλαβαν τη Μοσούλη. «Χτυπάμε και αναδιπλωνόμαστε» του είπε, χωρίς πολλές ελπίδες ανάκτησης του χαμένου εδάφους. Οι κούρδοι μαχητές προσπαθούν να βοηθήσουν στις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και των αράβων συμμάχων τους, υποδεικνύοντας τις περιοχές όπου υπάρχουν συγκεντρωμένοι τζιχαντιστές. «Αλλά μέχρι να φτάσουν οι πληροφορίες, συχνά έχουν μετακινηθεί αλλού. Και αν σταματήσουν τις αεροπορικές επιθέσεις, το ΝΤΑΕΣ – το αραβικό ακρωνύμιο του Ισλαμικού Κράτους – θα μας συνθλίψει». Ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για τη Συρία, Σταφάν ντε Μιστούρα, τόλμησε την Παρασκευή να μιλήσει για τον κίνδυνο μιας νέας Σρεμπρένιτσα. Περισσότεροι από 180.000 κάτοικοι του Κομπάνι και των γύρω περιοχών έχουν καταφύγει στην Τουρκία. Υπολογίζεται όμως ότι περίπου 700 κούρδοι άμαχοι παραμένουν στο κέντρο της πόλης και άλλοι «10.000 με 13.000 κάτοικοι» έχουν παγιδευτεί στη μεθοριακή ζώνη.

Εγκατάλειψη. «Το Κομπάνι εγκαταλελειμμένο» ήταν χθες ο πρωτοσέλιδος τίτλος της «Λιμπερασιόν». Ο Ζαν-Λουί λε Τουζέ, ο απεσταλμένος της εφημερίδας, βρέθηκε στο Μασέρ, ένα τουρκικό χωριό μόλις ένα χιλιόμετρο από τα σύνορα. Συνάντησε εκεί συγκεντρωμένους δεκάδες Κούρδους, κάποιους από το Σουρούτς, άλλους από την περιοχή του Ντιγιάρμπακιρ, ορισμένους από ακόμα μακρύτερα, από τις συνοριακές ζώνες με την Αρμενία και το Ιράν, να παρακολουθούν με αγωνία από μακριά τους καπνούς που υψώνονται από το Κομπάνι. Τον Νταλάλ Τακνταμίρ, για παράδειγμα, δήμαρχο του Μπαζίντ, μιας πόλης 700 χλμ. μακριά, και μέλος του φιλοκουρδικού Κόμματος για την Ειρήνη και τη Δημοκρατία: του παραπονέθηκε πως τα τουρκικά ασθενοφόρα αργούν υπερβολικά να φτάσουν ώστε να παραλάβουν τους τραυματίες που μεταφέρουν στην άλλη πλευρά των συνόρων οι κούρδοι μαχητές του Κομπάνι, «σαν να θέλουν να τους αφήσουν να πεθάνουν επί τόπου».

Η Τουρκία έχει αναπτύξει ισχυρές δυνάμεις στα σύνορα, η αποστολή τροφίμων, χρημάτων και «εθελοντών» στο Κομπάνι γίνεται κάθε μέρα και πιο δύσκολη. Κοντά στα σύνορα, ο γάλλος ανταποκριτής συνάντησε και έναν 68χρονο Κούρδο από την Κωνσταντινούπολη, τον Ταγιάρ Οζτούνκε, ο οποίος εγκατέλειψε την εταιρεία υδραυλικών ειδών του προκειμένου να πάει να «βοηθήσει τους αδελφούς του» και έχει αναλάβει να μαζεύει χρήματα «για τους ανθρώπους στο Κομπάνι». «Ξέρω πως με παρακολουθούν οι τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας, που θεωρούν ότι με αυτά τα χρήματα θα αγοραστούν όπλα» του είπε. «Δεν επιθυμώ καθόλου την επιστροφή της τρομοκρατίας αλλά αυτό που κάνει η Αγκυρα είναι βάρβαρο και ανόητο. Ο λαός είναι πιο σοφός από αυτή την κυβέρνηση που έχει βαλθεί να ξυπνήσει παλιούς δαίμονες» πρόσθεσε ο 68χρονος, απορρίπτοντας ταυτόχρονα την απειλή επιστροφής στην ένοπλη δράση που εκτόξευσε, έστω και συγκαλυμμένα, το PKK. «Αν δεν παρέμβει ο Ερντογάν, το Κομπάνι θα γίνει η μαρτυρική πόλη των Κούρδων» προειδοποίησε ο δήμαρχος του Μπαζίντ, Νταλάλ Τακνταμίρ. Προς το παρόν τουλάχιστον, ο τούρκος πρόεδρος δεν δείχνει την παραμικρή διάθεση παρέμβασης.