Αυτογκόλ Ραχόι με τις αμβλώσεις

Εφερε ένα πομπώδες όνομα: «Οργανικός νόμος για την προστασία της ζωής του συλληφθέντος όντος και των δικαιωμάτων της εγκύου». Ηταν μια απόπειρα της κυβέρνησης Ραχόι να ευχαριστήσει την Εκκλησία και τις οργανώσεις υπέρ της οικογένειας για τη στήριξη που του παρείχαν στις εκλογές του 2011 – επιστρέφοντας στο μεταξύ την Ισπανία στα χρόνια του Φράνκο. Αλλά τελικά ο νόμος που θα καθιστούσε παράνομες, σύμφωνα με τους υπολογισμούς, τις 100.000 από τις 118.000 αμβλώσεις που έγιναν το 2012 στην Ισπανία, ναυάγησε. Και εκείνος που τον έκανε σημαία, ο υπουργός Δικαιοσύνης Αλμπέρτο Ρουίθ-Γκαγιαρντόν, παραιτήθηκε όχι μόνο από την κυβέρνηση αλλά και από την πολιτική ζωή. Μία νίκη για τα γυναικεία δικαιώματα, ένα φιάσκο για την ισπανική Δεξιά∙ τόσο μεγάλο που πολλοί αναρωτιούνται πώς και γιατί την πάτησε έτσι.

Η σοσιαλιστική κυβέρνηση του Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο ανέλαβε την εξουσία το 2004 υποσχόμενη να απελευθερώσει την Ισπανία από τη φήμη της υπερσυντηρητικής και ανδροκρατούμενης κοινωνίας. Οι γάμοι μεταξύ ομοφύλων νομιμοποιήθηκαν, τα θύματα οικογενειακής βίας απέκτησαν περισσότερους νομικούς συμμάχους, οι νόμοι που περιόριζαν το διαζύγιο και την άμβλωση χαλάρωσαν. Επιτρέποντας όμως στις ανήλικες άνω των 16 ετών να υποβάλλονται σε άμβλωση χωρίς τη συναίνεση των γονιών τους, ο Θαπατέρο εξόργισε ένα κομμάτι της κοινής γνώμης. Το Λαϊκό Κόμμα κέρδισε τις πρόωρες εκλογές του 2011 δεσμευόμενο, γενικά και αόριστα, να μεταρρυθμίσει τον νόμο. Το τελικό νομοσχέδιο παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2013 και καθιστούσε παράνομη την άμβλωση εκτός από την περίπτωση βιασμού ή «σωματικού ή ψυχολογικού κίνδυνου» για τη μητέρα. Η Ισπανία γύριζε πίσω στην εποχή του Φράνκο.

Οι αντιδράσεις. Πρώτες εξεγέρθηκαν οι φεμινιστικές οργανώσεις. Σύντομα ενώθηκαν μαζί τους οι ενώσεις των επαγγελματιών της υγείας αλλά και η κοινωνία των πολιτών, μέσα από μαζικές διαδηλώσεις. Η σοσιαλιστική κυβέρνηση της Γαλλίας απηύθυνε εκκλήσεις στη Μαδρίτη να αναθεωρήσει. Και ήταν σαφές πως στους κόλπους της ισπανικής κυβέρνησης υπήρχαν έντονες διαφωνίες. Τελικά, 80% των Ισπανών έφθασε να δηλώνει αντίθετο προς τη μεταρρύθμιση. Και αν το Λαϊκό Κόμμα πίστευε ακόμη ότι με αυτόν τον τρόπο θα κέρδιζε ψήφους, δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε στις αρχές της χρονιάς στην «Ελ Παΐς» έδειξε πως ακόμη και μεταξύ των πιστών καθολικών που το ψηφίζουν, έξι στους δέκα προτιμούσαν να αποφασίζουν οι ίδιες οι γυναίκες για τον εαυτό τους. Στις ευρωεκλογές του Μαΐου, η ισπανική Δεξιά έχασε 2,5 εκατομμύρια ψήφους. Το νομοσχέδιο έπρεπε κανονικά να υιοθετηθεί πριν από τα τέλη του καλοκαιριού. Τελικά, παρέμεινε μπλοκαρισμένο στο νομοθετικό μονοπάτι προς το Κοινοβούλιο. Και την Τρίτη, ο ίδιος ο Ραχόι ανακοίνωσε την ανάκλησή του. Τέσσερις ώρες αργότερα, ο υπουργός Δικαιοσύνης Αλμπέρτο Ρουίθ-Γκαγιαρντόν ανακοίνωσε την πρόθεσή του να αποσυρθεί από την πολιτική.

Ο ρόλος του Γκαγιαρντόν. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν πως ο Ραχόι δεν είχε υπολογίσει τον ζήλο που θα επεδείκνυε ο υπουργός του, ότι κανένας στην κυβέρνηση δεν περίμενε ένα νομοσχέδιο τόσο υπερσυντηρητικό όσο αυτό που παρουσίασε ο Γκαγιαρντόν. Ως δήμαρχος άλλωστε της Μαδρίτης από το 2003 έως το 2011, ο τελευταίος είχε καλλιεργήσει την εικόνα ενός «προοδευτικού δεξιού». Αλλοι εκτιμούν ότι η ίδια η θέση που προτάθηκε εξαρχής στον Γκαγιαρντόν, το ευαίσθητο υπουργείο Δικαιοσύνης, ήταν μια παγίδα με σκοπό να του κλείσει τον δρόμο προς την κορυφή∙ και πως το νομοσχέδιο για τις αμβλώσεις ήταν για τον Γκαγιαρντόν ένα είδος «προσωπικού στοιχήματος», μία προσπάθεια «να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα για το πολιτικό του μέλλον, να δείξει ότι είναι ένας πολιτικός με άποψη, όχι ένας απλός διαχειριστής». Το «προσωπικό στοίχημα» το έχασε. Αλλά με την παραίτησή του δεν αθωώνει την κυβέρνηση Ραχόι. Ολη αυτή η ιστορία, η πολύμηνη κόντρα και η στροφή 180 μοιρών της τελευταίας στιγμής απλώς εντείνουν τη δυσφορία των περισσότερων Ισπανών, αντιμέτωποι καθώς είναι με μια σοβαρή οικονομική κρίση. Οι εκλογές πάντως αργούν, οι επόμενες δημοτικές και οι κοινοβουλευτικές εκλογές έχουν προγραμματισθεί για το 2015.