Γυναικών Αντίσταση στο σανίδι

Λίγες ημέρες πριν από τη συνάντησή μας τη χτύπησε για τρίτη φορά αυτοκίνητο – ευτυχώς ελαφρά. «Δεν ακούω ούτε βλέπω πολύ καλά και αυτό με δυσκολεύει στον δρόμο» μου λέει σχεδόν απολογητικά.

Η Κρητικιά Κατίνα Σηφακάκη, παρά τις όποιες δυσκολίες, δεν το βάζει κάτω. Ισα ίσα, συμμετέχει κανονικά στις πρόβες για τη θεατρική παράσταση «Εξοδος» που θα ανέβει από τα μέσα Οκτωβρίου στο Studio Μαυρομιχάλη σε σκηνοθεσία Ρουμπίνης Μοσχοχωρίτη. Μια παράσταση που ρίχνει φως στη δράση των γυναικών σε εμπόλεμες περιόδους (από την Επανάσταση του 1821 και τον πόλεμο του 1940 μέχρι και σήμερα) και από την οποία δεν θα μπορούσε να λείπει η μαρτυρία της 98χρονης αγωνίστριας της Αντίστασης. Η ίδια άλλωστε θεωρεί μεγάλη της τιμή να μιλάει (και) στο θεατρικό σανίδι για τη ζωή και τον αγώνα που έδωσε περιθάλποντας τραυματισμένους στρατιώτες.

Γεννημένη τον Ιανουάριο του 1916 έξω από το Ρέθυμνο, μετακόμισε με την οικογένεια της στην Αθήνα – στον Νέο Κόσμο – σε ηλικία επτά ετών, αφήνοντας πίσω της μια για πάντα το Βενιζελικό καφενείο του πατέρα της. «Η μάνα μου δεν ήθελε να μείνουμε στο χωριό, ήθελε να σπουδάσει κι εμένα και τα αδέλφια μου» θυμάται η Αμαζόνα της Αντίστασης, όπως είναι μέχρι και σήμερα γνωστή. Φοιτήτρια μαιευτικής ακόμα, πηγαίνει στην Κρήτη για επέμβαση στο αφτί της. Μια μέρα όμως πριν επιστρέψει στην πρωτεύουσα ξεσπά ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. «Εγραψα αμέσως γράμμα στον Ερυθρό Σταυρό. Ζητούσα να στρατευθώ ως νοσοκόμα δίπλα στους μαχόμενους στρατιώτες. Μου είπαν όμως να μείνω στο Ρέθυμνο για να προσφέρω τις υπηρεσίες μου εκεί. Σύντομα και η Κρήτη θα έμπαινε στη μάχη».

Την ίδια περίοδο μια φίλη τής μιλά για το ΕΑΜ. «Οταν μπήκα στην οργάνωση έγινα αμέσως στέλεχος του γυναικείου κινήματος. Από τη μια ξεγεννούσα τις γυναίκες και από την άλλη τις ξεσήκωνα να βοηθήσουν τους άντρες που είχαν βγει στο βουνό. Οταν με έβλεπαν να μιλάω για τον αγώνα τούς φώναζαν: “Μην πάτε κοντά της. Αυτή έχει το κοκαλάκι της νυχτερίδας και όποιος την ακούει να μιλάει την ακολουθεί”. Αλλοτε πάλι διέδιδαν πως ο πατέρας μου με είχε αποκηρύξει και πως θα έδινε 1.000 οκάδες λάδι σε όποιον μου πάρει το κεφάλι. Με κατηγορούσαν κιόλας ότι έραβα τις γυναίκες για να φαίνονται παρθένες και πως τις προέτρεπα στον ελεύθερο έρωτα. Ολα ήταν ψέματα που δεν με πτόησαν».

Τα πέντε χρόνια που έμεινε εξόριστη στο Τρίκερι συνασπίστηκε με τις υπόλοιπες γυναίκες προκειμένου να γίνουν η μία στήριγμα στην άλλη. Και τα κατάφεραν. «Ωρες ολόκληρες μας άφηναν στα χιόνια και στη βροχή ή μας έκλειναν στο υπόγειο χωρίς να πρέπει να κινούμαστε ή να μιλάμε. Εμείς όμως κρατούσαμε τα χέρια η μια της άλλης και κοιταζόμασταν βαθιά στα μάτια. Αυτές οι ματιές ήταν που μας έδιναν δύναμη» εξηγεί η Κατίνα Σηφακάκη, που θυμάται ένα αστείο περιστατικό από τα χρόνια τις εξορίας. «Είχαμε γυναίκες που ήξεραν να ράβουν. Μια φορά λοιπόν ντυθήκαμε καρναβάλια με φουστανέλες. Οι χωροφύλακες μας πέρασαν για άντρες (φώναζαν “ήρθαν οι άντρες, ήρθαν οι άντρες”) και η Διοίκηση μας κοίταζε στο στήθος για να εξακριβώσει αν ήμασταν άντρες ή γυναίκες».

Οταν η κουβέντα φτάνει στον έρωτα το «Κατινάκι η μαμή», όπως αλλιώς είναι γνωστή η αγωνίστρια, παραδέχεται πως πολλά παλικάρια την πλησίασαν εκείνα τα χρόνια του αγώνα. Το δικό της μυαλό όμως βρισκόταν μόνο στην Αντίσταση. «Δική μου ξέχωρη ζωή δεν είχα από τον αγώνα. Δεν μπορούσα να μοιράσω τη ζωή μου ανάμεσα στις μάχες και στην οικογένεια. Είχα πει στον εαυτό μου πως δεν θα παντρευτώ αν δεν ελευθερωθούμε και δεν καταφέρω να βοηθήσω τη μάνα μου που ξενοδούλευε για να με σπουδάσει μαμμή. Και μετά την εξορία όμως δεν παντρεύτηκα. Δεν μετάνιωσα, βέβαια, ποτέ για τίποτα. Είχα υπεράνω όλων την πατρίδα και τη μάνα μου».