Το φθινόπωρο των δημοσκόπων

Τo καλοκαίρι του 2008, ο Γιώργος Παπανδρέου έφυγε με το κανό για διακοπές στις Κυκλάδες και όλοι πίστευαν πως δεν θα γυρίσει. Βρισκόταν ήδη τέσσερα χρόνια στην αξιωματική αντιπολίτευση. Κουβαλούσε στις πλάτες του την ήττα των βουλευτικών εκλογών του Σεπτεμβρίου του 2007 και στους διαδρόμους της Χαριλάου Τρικούπη «παραμόνευαν» πολλοί ένδοξοι μνηστήρες. Το φθινόπωρο όμως η δημοσκοπική εικόνα είχε αναστραφεί και το ΠΑΣΟΚ ήταν στα ίσα με τη ΝΔ. Ηταν ένα καλοκαίρι υπόκωφων αλλαγών στο εκλογικό σώμα που οδήγησε σε έναν χειμώνα μακράς φθοράς την κυβέρνηση Καραμανλή, η οποία έναν χρόνο αργότερα έχανε τις εκλογές.

Οι τελευταίες μετρήσεις

Οι καλοκαιρινοί μήνες θεωρούνται ως περίοδος που ο κόσμος δεν ασχολείται ιδιαίτερα με την πολιτική. Είναι η ώρα για «τα μπάνια του λαού». Γι’ αυτό και συχνά οι δημοσκοπήσεις του καλοκαιριού αντιμετωπίζονται με καχυποψία. Με όρους σημερινής πραγματικότητας, οι μετρήσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας το τελευταίο διάστημα δείχνουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ διατηρεί προβάδισμα. Κι αυτό γιατί τον δείχνουν να προηγείται από 2,4 έως και 8 μονάδες έναντι της ΝΔ.

Πολιτικός αναλυτής εκτιμά πως το πραγματικό προβάδισμα κινείται κοντά στη διαφορά των ευρωεκλογών, δηλαδή 2,5 με 4,5 μονάδες. Ο ίδιος υποστηρίζει άλλωστε ότι προς το τέλος της χρονιάς θα αρχίσει να ξεκαθαρίζει η κατάσταση. Κι αυτό γιατί τότε θα έχει διαμορφωθεί το πολιτικό τοπίο και θα φαίνεται αν η χώρα πηγαίνει σε πρόωρες εκλογές. Κοντά στις τέσσερις μονάδες βρίσκεται πάντως η διάφορα ανάμεσα σε ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ, σύμφωνα και με νεότερες δημοσκοπήσεις που θα δουν το φως της δημοσιότητας εντός του Σαββατοκύριακου. «Το ενδεχόμενο των εκλογών θα διαμορφώσει ρεύματα. Οσο δεν διαμορφώνονται αυτά, δεν υπάρχει κάτι σταθερό. Παγιώνεται μόνο το προβάδισμα του ΣΥΡΙΖΑ» σχολιάζει η ίδια πηγή. Και συμπληρώνει πως το «μπλέξιμο» εντοπίζεται κυρίως στα υπόλοιπα κόμματα, για τα οποία οι πρόσφατες έρευνες κοινής γνώμης εμφανίζουν ιδιαίτερα ανομοιογενή δείγματα μεταξύ τους.

Ο ΕΝΦΙΑ και η ανατροπή

Το υπόκωφο καλοκαίρι του 2008 κορυφώθηκε με το Βατοπέδι και την κακή εμφάνιση του Κώστα Καραμανλή στη ΔΕΘ. Θα μπορούσε το φετινό καλοκαίρι να έχει επιταχύνει τη φθορά της κυβέρνησης Σαμαρά, με δεδομένο και ότι τον Αύγουστο απασχόλησε το πανελλήνιο ο ΕΝΦΙΑ;

Κύκλοι του Μεγάρου Μαξίμου υποστηρίζουν ότι το προβάδισμα που φέρεται να έχει ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αναστρέψιμο. Εξηγούν ότι στη χειρότερη στιγμή της κυβέρνησης, όταν βγήκαν τα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κατόρθωσε να πάρει δυναμικό προβάδισμα και βρέθηκε μπροστά με τέσσερις μονάδες. Το σκεπτικό τους είναι απλό. Εφόσον ύστερα από έναν δύσκολο φόρο, ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει κολλημένος στο 27%, το παιχνίδι μπορεί να ανατραπεί. Μάλιστα, σύμφωνα με την ίδια γραμμή πληροφόρησης, το πιο σημαντικό εύρημα των τελευταίων μετρήσεων είναι η σαφής θέση της κοινής γνώμης κατά των πρόωρων εκλογών.

Το «όχι» στις πρόωρες εκλογές

Μοιραία, λένε και στη Χαριλάου Τρικούπη, το αίτημα για πρόωρες εκλογές είναι μειοψηφικό. Στις περισσότερες έρευνες, η πλειοψηφία επιθυμεί να εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας από την παρούσα Βουλή (έρευνες Alco – Metron Analysis). Οι ίδιες πηγές εκτιμούν πως «όποιος μπλοκάρει την προεδρική εκλογή για να προκαλέσει πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θα καταβάλει τεράστιο πολιτικό κόστος».

Αναλύοντας τα τελευταία δημοσκοπικά ευρήματα, συνεργάτες του Ευάγγελου Βενιζέλου παρατηρούν ότι το ποσοστό των πολιτών που δηλώνει απαισιόδοξο για την πορεία της οικονομίας τους επόμενους μήνες μειώνεται. Σημειώνουν ωστόσο ότι παραμένει ακόμα πλειοψηφικό λόγω των φορολογικών επιβαρύνσεων, με συνέπεια τα κόμματα της συγκυβέρνησης να φθείρονται προς όφελος των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Παρ’ όλα αυτά, λένε, η δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση δεν είναι αρκετή για να δώσει ώθηση στον ΣΥΡΙΖΑ. Συσχετίζουν μάλιστα ποσοστό του με τα επίπεδα που κυμαίνονταν τον Ιούνιο 2012. Ο ΣΥΡΙΖΑ, λένε, προηγείται επειδή πέφτει η ΝΔ και όχι επειδή ενισχύεται ο ίδιος.

Η αδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ να αναπτύξει δυναμική έχει εξήγηση, υποστηρίζουν στη Χαριλάου Τρικούπη. Οπως λένε, η μεγάλη πλειονότητα της κοινής γνώμης (72%), ακόμα και μετά τις προγραμματικές εξαγγελίες, παραμένει από δύσπιστη έως αρνητική έναντι της αξιωματικής αντιπολίτευσης (έρευνα Πανεπιστημίου Μακεδονίας). Επιπλέον, οι περισσότεροι πολίτες (57%) εκτιμούν ότι με τον ΣΥΡΙΖΑ στο τιμόνι η οικονομική – και ειδικότερα η φορολογική πολιτική -δεν θα ήταν ευνοϊκότερη (έρευνα Αlco, 4/9). Eπίσης, η κυβέρνηση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ συνολικά συγκεντρώνει περισσότερες θετικές γνώμες (26%) από ό,τι ο ΣΥΡΙΖΑ (22%) (έρευνα Metron Analysis, 13/9).

Μάλιστα, στο ΠΑΣΟΚ έχουν ήδη βρει ομοιότητες με το 1999. Η τότε κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη, υπενθυμίζουν, βρισκόταν στα μισά της πρώτης τετραετίας της όταν έχασε τις ευρωεκλογές από τη ΝΔ – με διαφορά τριών μονάδων. Ομως το ΠΑΣΟΚ υπερείχε της ΝΔ στους ποιοτικούς δείκτες των δημοσκοπήσεων της εποχής. Είχε καλύτερη εικόνα στην ικανότητα διακυβέρνησης και διαχείρισης της οικονομίας. Παράλληλα ο Σημίτης υπερείχε του Καραμανλή σε ηγετική εικόνα. Υπήρχαν, λένε, οι προϋποθέσεις για πολιτική ανάκαμψη, οι οποίες και τελικά λειτούργησαν υπέρ της τότε κυβέρνησης.