Γκάρετ Μπρουκς: «Ετσι γράφονται τα καλά σίριαλ»

«Το μυστικό του επιτυχημένου σεναρίου είναι ότι δεν υπάρχει μυστικό. Εντούτοις το… μυστικό είναι ένα και συνοψίζεται στα εξής: σκληρή δουλειά και εφαρμογή γνώσεων». Τους βασικούς άξονες πάνω στους οποίος πρέπει να κινηθεί ένας (επίδοξος) σεναριογράφος δίνει ο μετρ του είδους, ο Βρετανός Γκάρετ Μπρουκς.
Σε μια χρονική στιγμή που μυρίζει σαν άνοιξη για την ελληνική τηλεόραση – ειδικά για τη μυθοπλασία – ο Βρετανός από τις αρχές Οκτωβρίου θα είναι στην Αθήνα για έναν 15ήμερο κύκλο δωρεάν σεμιναρίων σε τεχνικές συγγραφής, ανάπτυξης και προώθησης τηλεοπτικού σεναρίου που οργανώνει η εταιρεία παραγωγής τηλεοπτικών προγραμμάτων Ants Production Hub.
«Δυνατές ιστορίες και χαρακτήρες που να παρασύρουν, να καθηλώνουν και να ψυχαγωγούν τον θεατή από την πρώτη στιγμή έως την τελευταία» είναι τα προαπαιτούμενα για τον Βρετανό με θητεία στο Channel 4 – άρχισε την καριέρα του από την εμβληματική δραματική σειρά «Brookside» του καναλιού – που συνέχισε (για 12 χρόνια) στην ολλανδική παγκοσμίου φήμης FremantleMedia ως επικεφαλής σεναριογράφος και σύμβουλος στον τομέα μυθοπλασίας.
Σημαντικό επίσης, εξηγεί ο Μπρουκς, είναι ο σεναριογράφος να ξέρει τι θέλει. «Να έχει ξεκάθαρο όραμα για τη ιστορία που θα διηγηθεί, την ανάπτυξη και τον σχεδιασμό της, τη δεύτερη γραφή, το μοντάζ, και να ελέγχει διαρκώς την αφήγηση της πλοκής. Εν τέλει η ουσία είναι μία: το επιτυχημένο σενάριο έχει “ψυχή”, κάτι που αμέσως γίνεται αντιληπτό και ταυτίζεται ο θεατής μαζί του».
Το ταλέντο στη συγγραφή σεναρίου γιατί δεν αρκεί; Τι άλλο χρειάζεται;
Το ταλέντο είναι ένα καλό εφαλτήριο. Ωστόσο απαιτείται πειθαρχία και επαγγελματισμός. Ο σεναριογράφος οφείλει να έχει συνείδηση σε ποιον απευθύνεται όταν γράφει. Να γνωρίζει τις παραμέτρους της ιστορίας, δηλαδή τον προϋπολογισμό, την παραγωγή και τις χρονικές προθεσμίες. Να είναι ευέλικτος ώστε να κάνει δημιουργικούς συμβιβασμούς αν χρειαστεί.
Στην Ελλάδα είναι σύνηθες φαινόμενο σειρές να γράφονται από έναν σεναριογράφο και όχι από ομάδα. Συχνά δε ο δημιουργός της ιστορίας σκηνοθετεί, πρωταγωνιστεί, έχει τη μουσική επιμέλεια. Είναι λάθος;
Εξαρτάται από τον άνθρωπο. Για σειρές που τραβούν σε μάκρος είναι μεγάλος ο όγκος δουλειάς. Μπορεί και πρέπει να γίνει με επιτυχία. Ωστόσο θεωρώ πως έχει πρακτικά πλεονεκτήματα η συγγραφή σεναρίου από ομάδα ανθρώπων όσον αφορά σειρές του τρέχουν για πάνω από μια σεζόν. Ας πούμε, τι θα συμβεί αν ο σεναριογράφος αρρωστήσει; Από την άλλη, μια ισχυρή ομάδα διοχετεύει ενέργεια με σταθερή ροή στην αφήγηση της ιστορίας, έχει διαφορετικές οπτικές, σύνολο ικανοτήτων που να συντηρούν φρέσκια μια μακράς διάρκειας σειρά και κατ’ επέκταση το ενδιαφέρον των τηλεθεατών.
Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στη συγγραφή σεναρίου για την τηλεόραση και τον κινηματογράφο;
Σε κάθε περίπτωση τα ζητούμενα είναι οι δυνατές ιστορίες και οι χαρακτήρες. Με την έλευση τηλεοπτικών παραγωγών υψηλής ποιότητας τα όρια μεταξύ των δύο είναι πλέον δυσδιάκριτα. Με άλλα λόγια, η τηλεόραση μπορεί να είναι κινηματογράφος σε συνέχειες. Σε γενικές γραμμές η τηλεόραση είναι πιο απαιτητική ως προς τα χρονικά όρια, έχει πιο συγκεκριμένες παραμέτρους προς διερεύνηση, συγκεκριμένα είδη, καθορισμένα με σαφήνεια κοινά στα οποία απευθύνεται, είναι πιο «βιομηχανία» απλώς διότι είναι η φύση του μέσου τέτοια. Και πιθανόν γράφεις για το όραμα κάποιου άλλου το οποίο πρέπει επιτυχώς να υλοποιήσεις.
Τελευταία η τηλεόραση μοιάζει με μικρό Χόλιγουντ. Aκριβές παραγωγές, διάσημοι ηθοποιοί, ενδιαφέρουσες πλοκές. Πώς το εξηγείτε;
Νομίζω ότι όταν μια σειρά είναι επιτυχημένη, για οποιονδήποτε λόγο, αυτή ακριβώς η επιτυχία προσελκύει τους καλύτερους. Οι καλύτεροι θέλουν να είναι με τους καλύτερους. Δημιουργείται έτσι ένα εργασιακό περιβάλλον που σε εμπνέει να δουλεύεις. Σχηματίζεται με αυτόν τον τρόπο ένας μικρόκοσμος, απομονωμένος ίσως, αινιγματικός για εκείνους που τον παρατηρούν απέξω. Και είναι εφικτό μόνον με ελκυστικές ιστορίες και ισχυρούς χαρακτήρες. Χωρίς ιστορία δεν έχει σόου, δεν έχει μίνι Χόλιγουντ.