«Να ακούσουμε τις ιστορίες ζωής δραστών και θυμάτων»

Εξέλιξη και «προσαρμογή» της εγκληματικότητας στις κοινωνικές συνθήκες παρατηρούν οι ειδικοί επιστήμονες. «Η εγκληματικότητα διαμορφώνεται μέσα στην κοινωνία και εξελίσσεται μαζί της. Παρατηρούνται ποσοτικές και ποιοτικές όψεις. Οι ποσοτικές αφορούν τις αυξομειώσεις στα διάφορα είδη αδικημάτων διαχρονικά, οι ποιοτικές αφορούν τον τρόπο διάπραξης των αδικημάτων, τις συνθήκες τέλεσης, τις επιπτώσεις κ.ά. Προφανώς και οι δύο όψεις είναι σημαντικές και επιδέχονται διάφορες ερμηνείες, με κοινωνικούς, πολιτισμικούς, πολιτικούς και οικονομικούς όρους» σημειώνει η κυρία Βάσω Αρτινοπούλου, καθηγήτρια Εγκληματολογίας και πρώην αντιπρύτανις του Παντείου Πανεπιστημίου.

ΠΤΩΣΗ ΔΕΙΚΤΩΝ. Από την πλευρά τους, οι επιτελείς της ΕΛ.ΑΣ. επιδιώκουν να δώσουν έμφαση στην πτώση των δεικτών της εγκληματικότητας, προσθέτοντας μάλιστα ότι οι συμμορίες που δρουν οργανωμένα είναι σημαντικά λιγότερες σε σχέση με το παρελθόν. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η στατιστική του εγκλήματος είναι μια σημαντική παράμετρος για την αποτύπωση της πραγματικότητας, ωστόσο δεν μπορεί να είναι η μόνη αφού πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται άνθρωποι, θύτες και θύματα και κυρίως βρίσκεται το πληγωμένο αίσθημα ασφαλείας των πολιτών.

Οπως επισημαίνει η κυρία Αρτινοπούλου, «αυτό που αλλάζει είναι η ματιά μας στο φαινόμενο της εγκληματικότητας: αν το αντιμετωπίζουμε ψυχρά ως δείκτες, ποσοστά και τάσεις ή αν εστιάζουμε στο άτομο, αναγνωρίζοντας ότι πίσω από κάθε αριθμό βρίσκεται ένα ή περισσότερα θύματα εγκλημάτων. Η προσέγγισή μας στο ζήτημα της εγκληματικότητας πρέπει να γίνει πιο ανθρώπινη. Να ακούσουμε τις αφηγήσεις των θυμάτων, τις ιστορίες ζωής των δραστών και των θυμάτων, να ικανοποιήσουμε τις ψυχοκοινωνικές ανάγκες τους και να επιχειρήσουμε σοβαρά την επανένταξη των δραστών.

Ο τρόπος διάπραξης των εγκλημάτων τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει. Η χρήση βίας – αλληλένδετη έννοια με εκείνη του εγκλήματος – έγινε άσκοπη, περιττή, σαδιστική εις βάρος αδύναμων θυμάτων, συχνά ηλικιωμένων που δεν έχουν ούτε τις φυσικές ούτε τις ψυχικές αντοχές για την εκδήλωση της όποιας αντίστασης στις φυσικές επιθέσεις.  Βασανισμός, πόνος , α-λογη βία. Το κέντρο βάρους απομακρύνεται από τους αριθμούς και επικεντρώνεται στην κουλτούρα της βίας και τις επιπτώσεις της στα άτομα, τις ομάδες και την κοινότητα».