Ποιος κουνάει το δέντρο της προεδρικής εκλογής;

Το κακό προηγούμενο

Ιούνιος 2004. Ο Νίκος Κωνσταντόπουλος παραιτείται από την προεδρία του Συνασπισμού ύστερα από ένα κακό αποτέλεσμα στις ευρωεκλογές. Ολοι πιστεύουν ότι πρόκειται για κίνηση τακτικής με σκοπό να διευκολυνθεί η υποψηφιότητά του για την Προεδρία της Δημοκρατίας με τη στήριξη της ΝΔ. Ο Καραμανλής θα αφήσει τον Τύπο να σεναριογραφεί απερίσπαστος για έξι μήνες προβάλλοντας την εκδοχή Κωνσταντόπουλου. Οταν στις 13 Δεκεμβρίου ανακοινώνει επιτέλους την προτίμησή του, κανείς δεν είχε γράψει το όνομα Κάρολος Παπούλιας. Κάποιοι βλέπουν σήμερα αναλογίες με το σενάριο της υποψηφιότητας Κουβέλη – και δεν εννοούν το κακό αποτέλεσμα στις ευρωεκλογές.

Η θερινή στροφή

Πριν από τις ευρωεκλογές κανείς δεν ήταν βέβαιος ότι καταλάβαινε το πολιτικό σκεπτικό του Φώτη Κουβέλη. Ακόμη και οι δικοί του άνθρωποι δήλωναν έκπληκτοι από τις κινήσεις του. Μετά τη μετεκλογική θύελλα, με τη ΔΗΜΑΡ να χάνει βουλευτές και στελέχη, η εικόνα φάνηκε προς στιγμήν να κατασταλάζει. Ανθρωποι που είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν ιδιωτικώς με τον Κουβέλη στα μέσα του καλοκαιριού αποκόμισαν την εντύπωση ότι ενδιαφερόταν διακριτικά αλλά σαφώς για την προεδρική εκλογή. Ή μάλλον ότι αυτό θα μπορούσε να είναι το μόνο που τον ενδιέφερε. Αποτελεί αυτό μεταστροφή; Πάντως, πριν από τις ευρωεκλογές ο Κουβέλης διεμήνυε ότι η παρούσα Βουλή δεν πρέπει να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Κάποιοι το ερμήνευαν ως έκφραση συμφωνίας με τον ΣΥΡΙΖΑ να αποτρέψει η ΔΗΜΑΡ την εκλογή Προέδρου με 180 ψήφους, να προκληθούν πρόωρες κάλπες και ύστερα από αυτές να βγει Πρόεδρος ο Κουβέλης με 151. Τα νούμερα όμως αυτά δεν έβγαιναν πια με τα ποσοστά του Ιουνίου του 2014.

Ούτως ή άλλως, η στροφή εκφράστηκε για πρώτη φορά δημοσίως με τη συνέντευξη που είχε δώσει ο Κουβέλης στα «ΝΕΑ» στις 17 Ιουλίου, όπου εξαρτούσε τη στάση του κόμματός του από το «πολιτικό κλίμα». Το γεγονός ότι σήμερα η Αγίου Κωνσταντίνου αποφεύγει να διαψεύσει με κατηγορηματικό τρόπο τα σενάρια για την υποψηφιότητα Κουβέλη ερμηνεύεται από πηγές προσκείμενες στην κυβέρνηση ως κλιμάκωση της εκδήλωσης του ενδιαφέροντός του. Οι δίδυμοι πύργοι της συμπολίτευσης ενοχλήθηκαν από τη δημοσιοποίηση του σεναρίου Κουβέλη που την απέδιδαν στον ίδιον. Είναι το σενάριο της σποράς! Παράλληλα υπήρξε έκπληξη και για τον τρόπο με τον οποίο αντέδρασε ο ΣΥΡΙΖΑ. Πριν από τις εκλογές η Κουμουνδούρου είχε επιλέξει πολύ υψηλούς τόνους για να προειδοποιήσει τον Κουβέλη – μιλώντας για Τσιριμώκους και προδότες της Αριστεράς. Τις τελευταίες ημέρες όμως η αντίδρασή της περιγράφεται ως χλιαρή. Με ταβάνι το 100 θεωρήθηκε πως ήταν στο 20.

 «Με το μαλακό»

Στη ΔΗΜΑΡ λένε ότι η στάση αυτή δεν κρύβει κάτι βαθύτερο – κάποια παρασκηνιακή συμφωνία – παρά την πρόθεση του ΣΥΡΙΖΑ να τηρήσει μια στάση συγκρατημένη μέχρι να φανούν καθαρά οι προθέσεις των άλλων πλευρών. «Δεν θα παίξουν από την αρχή τα ρέστα τους. Το πάνε πρώτα στο μαλακό, ελπίζοντας ότι τελικά ο Κουβέλης θα κάνει πίσω».

Στην Κουμουνδούρου είναι σαν να το επιβεβαιώνουν. «Δεν θα διαμορφώσουμε εμείς συνθήκες αδιεξόδου για τον Κουβέλη. Θα κρατήσουμε τη δίοδο ανοιχτή», λένε. Η εκτίμηση ηγετικού στελέχους του ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι το κόμμα του δεν θα χρειαστεί ούτως ή άλλως να καταψηφίσει τον Κουβέλη διότι «η κυβέρνηση δεν θα αντέξει μέχρι την προεδρική εκλογή».

Η καταναγκαστική εξομολόγηση

Παραδόξως, οι πιο ηχηρές αντιδράσεις κατά μιας ενδεχόμενης υποψηφιότητας Κουβέλη προήλθαν από δύο βουλευτές της ίδιας της ΔΗΜΑΡ, τον Γιάννη Πανούση και την Ασημίνα Ξηροτύρη. Ο πρώτος, και μάλιστα, διά του κομματικού ραδιοφώνου του ΣΥΡΙΖΑ, ήταν κάτι παραπάνω από κατηγορηματικός, μιλώντας για τραγελαφικό σενάριο – «η ΔΗΜΑΡ θα καταψηφίζει νομοσχέδια που ο Κουβέλης θα υπογράφει ως πρόεδρος» είπε. Η στάση αυτή ενίσχυσε την υποψία ότι υπάρχουν στελέχη της ΔΗΜΑΡ που όχι μόνο έχουν προσεγγίσει, αλλά έχουν συνάψει προσωπικές συμφωνίες με τον ΣΥΡΙΖΑ. Η Κουμουνδούρου το διαψεύδει. «Εμείς δεν τσιμπολογάμε. Δεν μας ενδιαφέρει να περισυλλέξουμε το ένα ή το άλλο στέλεχος. Μας ενδιαφέρει η προσέγγιση με τη ΔΗΜΑΡ».

Ο,τι κι αν ισχύει, ο διχασμός στη ΔΗΜΑΡ απειλεί να μετατρέψει το επικείμενο συνέδριο – που είχε αρχικά προγραμματιστεί για το Σεπτέμβριο – σε «καταναγκαστική εξομολόγηση» του προέδρου, ο οποίος θα πιεστεί να δεσμευτεί. Υπό αυτόν τον φόβο, η μειοψηφία, στελέχη της οποίας έχουν αποκαταστήσει την επικοινωνία τους με τον Κουβέλη, εισηγούνται την αναβολή του συνεδρίου μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο της προεδρικής εκλογής. Ο χρόνος του συνεδρίου επρόκειτο να είναι και το βασικό θέμα στο τραπέζι της σημερινής συνεδρίασης της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος.

Κωδικός εχεμύθεια

Η σκέψη περί αναβολής μάλλον έχει βάση αν ληφθεί υπόψη και μια άλλη επισήμανση που αφορά το κυβερνητικό δίδυμο. Οσοι επικαλούνται το προηγούμενο της υποψηφιότητας Παπούλια επισημαίνουν ότι το εγχείρημα πέτυχε επειδή κρατήθηκε μυστικό. Σαμαράς και Βενιζέλος έχουν δώσει δείγματα γραφής στον χειρισμό ανάλογων υποθέσεων. Τους τελευταίους μήνες κλήθηκαν να επιλέξουν τα πρόσωπα για δύο θέσεις – κλειδιά. Τον διάδοχο του Γιάννη Στουρνάρα στο υπουργείο Οικονομικών και τον νέο επίτροπο. Σε αμφότερες περιπτώσεις αποδείχτηκε ότι όχι μόνο κινήθηκαν με απόλυτη εχεμύθεια, αλλά φρόντισαν να στεγανοποιήσουν το μυστικό με αντιπερισπασμούς. Κάτι που δεν σημαίνει όμως ότι η περίπτωση Κουβέλη δεν είναι μια από τις εκδοχές που έχουν όντως εξετάσει. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν κι άλλες.