Η Magna Carta των Παρισίων

Στη βάση της σύγχρονης διπλωματικής πρακτικής, η Magna Carta (Μεγάλη Χάρτα) θα μπορούσε να είχε υπογραφεί στο Παρίσι – ως μια ουδέτερη και βολική περιοχή ανάμεσα στο Λονδίνο και στο Βατικανό. Υπογράφηκε τελικώς επί αγγλικού εδάφους, το 1215,  μεταξύ του Πάπα Ιννοκέντιου του Γ’ και του βασιλιά Ιωάννη της Αγγλίας, βάζοντας φρένο στις βασιλικές αυθαιρεσίες και στην υπερφορολόγηση των υπηκόων του και επιβάλλοντας σεβασμό στις νομικές διαδικασίες.    

Οκτώ αιώνες μετά, οι φόροι κυριαρχούν και στην ελληνική χάρτα που θα ξεδιπλωθεί στη γαλλική πρωτεύουσα, με την προσδοκία ότι οι δανειστές θα αντιληφθούν ότι η υπερφορολόγηση σκοτώνει την ανάπτυξη και εξαντλεί τους φορολογουμένους, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Την προσεχή εβδομάδα στα κεντρικά γραφεία του ΟΟΣΑ, στο Παρίσι, δεν πρόκειται να υπογραφεί καμία συμφωνία. Αλλά από τις κατευθύνσεις που θα προκριθούν στην τριήμερη διαπραγμάτευση της κυβερνητικής αποστολής με τους εκπροσώπους της τρόικας (2 – 4 Σεπτεμβρίου), κρίνεται έως ένα βαθμό ο προϋπολογισμός της χώρας για το 2015. Αλλο προσχέδιο θα φέρουν στις αρχές Οκτωβρίου οι επιδιωκόμενες ανατροπές στη φορολογική πολιτική και άλλο η διατήρηση ενός φορολογικού μείγματος που σχεδόν όλοι στην κυβέρνηση αναγνωρίζουν ότι οδηγεί σε οικονομικά και κοινωνικά αδιέξοδα.       

Η Magna Carta της κυβερνητικής αντιπροσωπείας στη γαλλική πρωτεύουσα είναι ένα πολυσέλιδο υπόμνημα που συνέταξαν στην καρδιά του καλοκαιριού ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας και ο υφυπουργός Γιώργος Μαυραγάνης. Σε αυτό αναλύονται οκτώ ενότητες φόρων που συνδέονται με τις μνημονιακές επιταγές, συγκρίνονται τα αποτελέσματά τους σε σχέση με τις προσδοκώμενες αποδόσεις και, ουσιαστικά, ιεραρχούνται οι στόχοι της παρισινής εκστρατείας.

ΔΥΟ ΑΣΟΙ. Το υπόμνημα έχει εξεταστεί διεξοδικά στο Μέγαρο Μαξίμου και, σύμφωνα με υψηλόβαθμες κυβερνητικές πηγές, υποδεικνύει να επικεντρωθεί η διαπραγμάτευση με τους δανειστές στα ζητήματα της μείωσης του ειδικού φόρου στα καύσιμα και στην υιοθέτηση νέου ρυθμιστικού πλαισίου – με περισσότερες δόσεις – για την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών σε Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία. Είναι δύο θέματα στα οποία οι αριθμοί στριμώχνουν την τρόικα – όλα τα άλλα κεφάλαια μιας ατζέντας φοροελαφρύσεων, κατά τις ίδιες πηγές, περνούν κυρίως μέσα από πολιτική διαπραγμάτευση.      

  Οπως προκύπτει από τα στοιχεία του προϋπολογισμού που παρατίθενται στο υπόμνημα, παρά την αύξηση των εσόδων από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα πετρελαιοειδή την περίοδο 2012 – 2013, η βουτιά στις εισπράξεις ΦΠΑ λόγω της κάθετης πτώσης στην κατανάλωση είχε ως αποτέλεσμα όχι μόνο αποκλίσεις έναντι των στόχων αλλά και απώλειες εσόδων, που ξεπερνούν τα 400 εκατ. ευρώ. Κατά την περίοδο διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης 2012 – 2013, η κατανάλωση μειώθηκε 71% και το κενό αυτό αναπληρώθηκε την περίοδο 2013 – 14 μόλις κατά 12,5% (η πτώση ήταν της τάξης του 58,5% σε σχέση με πρόπερσι). Το συμπέρασμα του οικονομικού επιτελείου είναι ότι μια γενναία μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα προβάλλει πλέον ως αναγκαιότητα, ενώ επισημαίνεται ότι για να έχει θετική κατάληξη το ελληνικό αίτημα, θα πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση της διαφθοράς και του λαθρεμπορίου καυσίμων.

Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί και για την αποπληρωμή των οφειλών στο Δημόσιο. Η ισχύουσα συμφωνία (12 δόσεις για τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη και 24 για τα παλαιότερα) κρίνεται αναποτελεσματική, καθώς οι οφειλέτες δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτό το πλαίσιο ρυθμίσεων. Οπως τονίζεται, τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο έχουν αυξηθεί μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2014 κατά 7 δισ. ευρώ! Η ανάγκη για νέο ρυθμιστικό καθεστώς κρίνεται και εδώ επιτακτική – οι κυβερνητικοί εταίροι φέρνουν στο τραπέζι σχέδιο για ρύθμιση χρεών έως και σε 100 δόσεις.        

ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΙΣΦΟΡΑ. Από το πρωθυπουργικό επιτελείο επισημαίνουν ότι η κατάργηση ή μείωση (στο 50%) της έκτακτης εισφοράς αλληλεγγύης περιλαμβάνεται στην ατζέντα της παρισινής διαπραγμάτευσης, κυρίως επειδή με το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Δημοσιονομικής Στρατηγικής για την περίοδο 2015 – 2018 που ενέκρινε η Βουλή τον περασμένο Μάιο δεν προβλέπεται παράτασή του μετά το τέλος του 2014. Ο έκτακτος φόρος επιβαρύνει κλιμακωτά όλα τα εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ και είναι προφανές ότι η κυβέρνηση προκρίνει τη μείωσή του επειδή οδηγεί άμεσα σε αυξήσεις αποδοχών – σε αντίθεση, για παράδειγμα, με μια μείωση σε συντελεστές ΦΠΑ που δεν μπορεί να φθάσει ποτέ στον καταναλωτή. Στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν ότι η μικρή αύξηση που εμφανίστηκε από τον περασμένο Ιούλιο στις αποδοχές των υπαλλήλων του ιδιωτικού τομέα, λόγω της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών, είναι μια κίνηση που εκτιμήθηκε – συνεπώς, μια μείωση στην έκτακτη εισφορά μπορεί να επηρεάσει και το εγχώριο πολιτικό ισοζύγιο.                 

Το ζήτημα, πάντως, συνδέεται άμεσα και με την κατάληξη του μπρα ντε φερ για το δημοσιονομικό κενό της επόμενης διετίας.