Το «τοξικό κοκτέιλ» του Τσάμπιονς Λιγκ

Στο βιβλίο του Στέφαν Σιζμάνσκι «Το μέλλον του ποδοσφαίρου στην Ευρώπη» μία μελέτη αποκαλύπτει ότι από το 1967 μέχρι το 1996 το 43% των ομάδων που αγωνίστηκαν στα ημιτελικά του προκατόχου του Τσάμπιονς Λιγκ, του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, προερχόταν από τις Ισπανία, Ιταλία, Γερμανία, Αγγλία και Γαλλία.

Αυτό σημαίνει ότι την ίδια περίοδο το 57% των υπόλοιπων ημιφιναλίστ προερχόταν από μικρότερες χώρες όπως το Βέλγιο, η Σκωτία, η Ελλάδα, η Τσεχία, η Πορτογαλία, η Τουρκία και η Σουηδία. Ωστόσο από το 2002 μέχρι σήμερα μόνο δύο ομάδες, η Πόρτο και η Αϊντχόφεν, κατάφεραν να σπάσουν το μπλοκ των εκπροσώπων του big five.

Πρόκειται για το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανισότητας και της ανισορροπίας που έχουν επιφέρει στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο τα χρήματα του Τσάμπιονς Λιγκ, το οποίο κάνει τους πλούσιους πλουσιότερους και τους φτωχούς φτωχότερους.

Ας πάρουμε ως παράδειγμα την Ελλάδα. Ο Ολυμπιακός πέρυσι εισέπραξε από την UEFA 27.406.000 ευρώ για την πορεία του μέχρι τις «16» του Τσάμπιονς Λιγκ, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό που έχει βάλει στο ταμείο του από τη συμμετοχή του στη διοργάνωση όλα αυτά τα χρόνια στα 186,4 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για το 61,4% από τα 303,4 εκατ. ευρώ που έχουν εισπράξει συνολικά όλες οι ελληνικές ομάδες από τη διοργάνωση. Και όταν λέμε όλες ας μην πηγαίνει ο νους σας σε κανέναν τρελό αριθμό. Τρεις είναι όλοι κι όλοι οι ελληνικοί σύλλογοι που έχουν κουνήσει το σεντόνι. Εκτός των Ερυθρολεύκων έχουν παίξει ο Παναθηναϊκός, που έχει εισπράξει 91.637.000 ευρώ, και η ΑΕΚ (25.479.000 ευρώ).

Το όφελος του Ολυμπιακού δεν είναι φυσικά μόνο τα 186,4 εκατ. ευρώ. Κερδίζει επίσης από τα εισιτήρια, τους χορηγούς που πληρώνουν αδρά για να δουν το λογότυπό τους στα ευρωπαϊκά σαλόνια αλλά και τις μεταγραφές, αφού η συμμετοχή στο Τσάμπιονς Λιγκ είναι ένα είδος ποδοσφαιρικού ΦΠΑ για τους παίκτες που πωλούνται στο εξωτερικό.

Φυσικό είναι λοιπόν ο Ολυμπιακός να έχει την άνεση να κινείται εύκολα στη μεταγραφική αγορά και να προσελκύει παίκτες υψηλού επιπέδου. Μόνο φέτος έχει εξασφαλισμένα από το Τσάμπιονς Λιγκ 20.406.000 εκατ. ευρώ, 8.600.000 από το μπόνους συμμετοχής και 11.806.000 από το μάρκετ πουλ το οποίο εισπράττει ολόκληρο λόγω αποκλεισμού του Παναθηναϊκού.

Ομως τι γίνεται με τους υπόλοιπους; Ο ΠΑΟΚ, για παράδειγμα, πέρυσι εισέπραξε για την πορεία του μέχρι τις «32» του Γιουρόπα Λιγκ 5.021.804 ευρώ. Πρόπερσι ο Παναθηναϊκός έβαλε στο ταμείο του από την ίδια διοργάνωση μόλις 3.784.735 ευρώ.

Για πρωταθλήματα που δεν είναι εμπορικά όπως το ελληνικό, η συμμετοχή στο Τσάμπιονς Λιγκ είναι αρκετή για να δημιουργήσει τις βάσεις ώστε η ομάδα που συμμετέχει και ανοίξει την ψαλίδα αγωνιστικά από τις υπόλοιπες ομάδες και φυσικά να συνεχίσει να λαμβάνει τα μπόνους της UEFA διαιωνίζοντας το πρόβλημα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το παραπάνω φαινόμενο παρατηρείται σχεδόν σε όλα τα μικρά πρωταθλήματα, με τις πρωταγωνίστριες ομάδες να καρπώνονται ακόμη και το 100% των εσόδων από το Τσάμπιονς Λιγκ όλα αυτά τα χρόνια, όπως η ΜΠΑΤΕ Μπορίσοφ από τη Λευκορωσία, η Παρτιζάν Βελιγραδίου, η Λέφσκι Σόφιας, η Μάριμπορ από τη Σλοβενία και η Ελσίνκι, αφού είναι οι μοναδικές εκπρόσωποι των χωρών τους στην κορυφαία διοργάνωση.

Η ανταγωνιστικότητα των πρωταθλημάτων αποκαλύπτεται από τον αριθμό των συλλόγων που τα έχουν εκπροσωπήσει όλα αυτά τα χρόνια.

Από την Ολλανδία, για παράδειγμα, που επίσης δεν είναι μεγάλη αγορά αλλά διαθέτει ποδοσφαιρική κουλτούρα, έχουν παίξει επτά ομάδες, από την Ισπανία 14, από τη Γερμανία και τη Γαλλία δέκα, από την Αγγλία και την Ιταλία από εννέα ομάδες.