Οι ψηφοφόροι που δεν κατέκτησε ποτέ ο Ερντογάν

Οι επιθέσεις του Ερντογάν στον ηγέτη της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου είναι συχνές και τις περισσότερες φορές προσωπικές. Πόσω μάλλον όταν διεξάγεται η εκστρατεία για τις προεδρικές εκλογές. Ο τρόπος με τον οποίο ξεκίνησε τον λόγο του ο Ερντογάν το Σάββατο στη Σμύρνη εξελήφθη από πολλούς όχι μόνο ως μία ακόμα προσωπική επίθεση στον Κιλιτσντάρογλου αλλά και ως μια έκφραση διαχωριστικού λόγου ενάντια στους αλεβίτες. Απευθυνόμενος στους υποστηρικτές του, δήλωσε: «Δεν θα προωθήσουμε (σ.σ.: με την ψήφο) αυτούς που παράγουν πολιτική κάνοντας εθνοτικούς ή θρησκευτικούς διαχωρισμούς. Εϊ, Κιλιτσντάρογλου, εσύ μπορεί να είσαι αλεβίτης. Πες το ανοιχτά. Μην κοροϊδεύεις άλλο τον κόσμο. Εγώ είμαι σουνίτης και το λέω ανοιχτά». Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ερντογάν ένιωσε την ανάγκη να τονίσει τη θρησκευτική του ταυτότητα. Μετά τις εκρήξεις στο Ρεϊχανλί, στα σύνορα με τη Συρία, που προκάλεσαν τον θάνατο 52 ανθρώπων, ο πρωθυπουργός βρήκε την ευκαιρία να κατηγορήσει τον (επίσης αλεβίτη) Ασαντ λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «δολοφόνησε 52 σουνίτες πολίτες μου».

Οι αλεβίτες της Τουρκίας κατηγορούν τον Ερντογάν για μια σειρά εχθρικών πολιτικών απέναντί τους καταγγέλλοντας προσπάθειες αφομοίωσής τους στη σουνιτική πλειονότητα τη στιγμή που το κράτος αρνείται να αναγνωρίσει τους χώρους λατρείας τους.

Η μάχη για αναγνώριση. Η πρόσφατη έκθεση για τις θρησκευτικές ελευθερίες της ΕΕ υπήρξε επικριτική κατά της κυβέρνησης Ερντογάν για τη μη αναγνώριση των τζεμεβί, των χώρων λατρείας των αλεβιτών, ως θρησκευτικών χώρων. Το τουρκικό κράτος χορηγεί στους αναγνωρισμένους θρησκευτικούς χώρους οικονομικούς πόρους για τις ανάγκες συντήρησής τους ενώ καλύπτει και τους μισθούς των θρησκευτικών λειτουργών. Λόγω του αποκλεισμού τους, οι αλεβίτες αναγκάζονται να συγκεντρώνονται σε ιδιωτικούς χώρους, ενώ πολλές φορές έχουν γίνει στόχοι επιθέσεων. Εκτός από τα προσκόμματα στην πρόσβαση των αλεβιτών σε θρησκευτικούς χώρους, η κυβέρνηση Ερντογάν δεν αναγνωρίζει και τις διαφορές σε θέματα πίστης. Η κυβέρνηση Ερντογάν, μάλιστα, απέρριψε την κατασκευή λατρευτικού χώρου για τους αλεβίτες βουλευτές του Κοινοβουλίου, αντιπροτείνοντάς τους να κάνουν χρήση του σουνιτικού τεμένους, αν και τα θρησκευτικά τελετουργικά σουνιτών και αλεβιτών είναι αρκετά διαφορετικά.

Η Ομοσπονδία των Αλεβί-Μπεκτασί της Τουρκίας έχει επανειλημμένα σταθεί σε προσπάθειες αφομοίωσής τους μέσα από την προώθηση σουνιτικών τεμενών σε περιοχές με αμιγή αλεβίτικο πληθυσμό αλλά και την εκπαίδευση. Οπως σημειώνουν ερευνητές του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πολιτικών (EPC), οι σουνίτες μαθητές δεν έχουν απαλλαγή από το υποχρεωτικό μάθημα των Θρησκευτικών στα σχολεία, ενώ η διδασκαλία είναι σχεδιασμένη να καλύπτει μόνο τη σουνιτική παράδοση.

Αστυνομική ατιμωρησία. Στις 2 Ιουλίου 1993 οργισμένοι ισλαμιστές κινήθηκαν εναντίον αλεβιτών διανοουμένων που είχαν συγκεντρωθεί στη Σεβάστεια. Οι ταραχές, γνωστές και ως «η σφαγή του Σίβας», κατέληξαν με 35 νεκρούς και πυρπολημένο το ξενοδοχείο Μαντιμάκ, στο οποίο είχαν καταλύσει οι αλεβίτες. Η δικαστική υπόθεση για την απόδοση ευθυνών σύρθηκε 21 χρόνια και ολοκληρώθηκε πρόσφατα με την άρση των κατηγοριών λόγω παρέλευσης του χρονικού ορίου. «Η δικαιοσύνη δεν αποδόθηκε, αυτό είναι έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» δήλωσε ο δικηγόρος των θυμάτων, προσθέτοντας ότι θα αποταθεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Το περασμένο καλοκαίρι, οκτώ αλεβίτες έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων του Γκεζί. Μερίδα του συντηρητικού ισλαμικού τύπου χαρακτήρισε το Γκεζί «εξέγερση των αλεβιτών» την ίδια στιγμή που ο Ερντογάν εκτόξευε μύδρους κατά των διαδηλωτών. «Μπήκαν με τα παπούτσια μέσα στο τζαμί και έπιναν αλκοόλ» είπε ο Ερντογάν απευθυνόμενος στα θρησκευτικά αντανακλαστικά των υποστηρικτών του.

Εναν χρόνο αργότερα, ένας 30χρονος αλεβίτης δημοτικός καθαριστής έπεφτε νεκρός από αδέσποτη σφαίρα αστυνομικών στο προαύλιο του τζεμεβί στη συνοικία Οκμεϊντανί. Η δήλωση μεταμέλειας που περίμεναν οι αλεβίτες δεν ήρθε ποτέ από τον Ερντογάν, ο οποίος δικαιολόγησε τους αστυνομικούς που «υπομένουν τα πάντα».