Το τάνγκο της χρεοκοπίας

Οι περιπέτειες της Αργεντινής μετά τη χρεοκοπία του 2001 δεν έχουν τέλος. Η χώρα χρεοκόπησε για δεύτερη φορά μέσα στα τελευταία 12 χρόνια, αφού δεν πέτυχε συμφωνία με μικρή μερίδα ομολογιούχων που αρνούνται να συμφωνήσουν σε αναδιάρθρωση χρέους.

Η νέα χρεοκοπία χαρακτηρίζεται «επιλεκτική» επειδή είναι πολύ διαφορετική σε σύγκριση με την καταστροφική πτώχευση του 2001. Σήμερα η Αργεντινή μπορεί να πληρώσει τις υποχρεώσεις της αλλά έχει εμπλακεί σε δικαστική διαμάχη με επενδυτές που έχουν το 7% του χρέους της ενώ έχει συμφωνήσει με το υπόλοιπο 93%. Το 2001 η χρεοκοπία των 100 δισ. δολ. είχε οδηγήσει σε μεγάλες ταραχές, απώλειες καταθέσεων και πλήρη αποκλεισμό της χώρας από τις αγορές.

Αυτή τη φορά υπήρχε συγκρατημένη αισιοδοξία, που προερχόταν ακόμη και από επενδυτικούς κύκλους, ότι θα βρισκόταν κάποια λύση μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα αφού όσο το αδιέξοδο παρατεινόταν τόσο αυξάνονταν οι κίνδυνοι να μπει η Αργεντινή σε νέες σοβαρές περιπέτειες. Μια έστω και μικρής διάρκειας χρεοκοπία θα δημιουργούσε σημαντικά προβλήματα, κυρίως στην ίδια τη χώρα και τους πολίτες της, αλλά και στους υπόλοιπους ομολογιούχους με τους οποίους έχει καταλήξει σε συμφωνία η κυβέρνηση του Μπουένος Αϊρες.

Ηδη πριν από τα δικαστικά προβλήματα με τα hedge funds η οικονομία της Αργεντινής αντιμετώπιζε πολλές προκλήσεις καθώς η ανάπτυξη ασθμαίνει και ο πληθωρισμός καλπάζει. Φέτος η χώρα αναμένεται να βυθιστεί σε ύφεση – περίπου 0,2%, σύμφωνα με προηγούμενες από τα γεγονότα εκτιμήσεις – και οι τιμές να συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία. Επίσημα ο πληθωρισμός διαμορφώνεται σε σχεδόν 12%, ενώ ανεξάρτητοι οργανισμοί αναφέρουν ότι μπορεί να φτάσει ακόμη και το 40%.

Με τον νέο γύρο ανησυχίας που δημιουργήθηκε αμέσως μετά τη χρεοκοπία το εθνικό νόμισμα, το πέσο, δεχόταν όλο και μεγαλύτερες πιέσεις. Αυτό μείωνε ακόμη περισσότερο την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών αφού δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για περαιτέρω αύξηση του πληθωρισμού.

Υποχώρηση του πέσο σημαίνει σημαντική αύξηση στο κόστος δανεισμού των επιχειρήσεων, ενώ αύξηση του κόστους δανεισμού ή ακόμη και αποκλεισμός από τις αγορές σημαίνει δημιουργία φόβων για σημαντική μείωση των επενδύσεων και φυγή κεφαλαίων από τη χώρα.

Από τη νέα αντιπαράθεση της Αργεντινής με την ομάδα των δανειστών η χώρα είναι ο μεγαλύτερος χαμένος, σχολίαζε ο Μοχάμεντ Ελ Εριάν, που έχει περάσει από τις μεγαλύτερες εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων στον κόσμο.

 Υπό το πρίσμα των νέων εξελίξεων, η Αργεντινή κινδυνεύει να δυσκολευθεί ακόμη περισσότερο να δανειστεί από τις διεθνείς αγορές και να κληθεί να πληρώσει υψηλότερα επιτόκια όταν το πετύχει. Υπάρχει επίσης σοβαρός κίνδυνος να δεχθεί πλήγμα η ανάπτυξη και η απασχόληση, ενώ οι ίδιοι οι Αργεντινοί μπορεί να αρχίσουν ξανά να βγάζουν χρήματα στο εξωτερικό. Ανοικτό ήταν επίσης το ενδεχόμενο, εάν παραταθεί ακόμη περισσότερο το αδιέξοδο, να δημιουργηθούν προβλήματα και για την ίδια την κυβέρνηση.

Χαμένοι εμφανίζονταν επίσης και οι επενδυτές, οι οποίοι είχαν συμφωνήσει με την Αργεντινή στην αναδιάρθρωση του 2005 και του 2010 χωρίς να υπολογίζουν ότι ορισμένα hedge funds θα πετύχουν δικαστική απόφαση για την αναστολή πληρωμής του αναδιαρθρωμένου αυτού χρέους της χώρας.

Το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων με τους πιστωτές προκάλεσε την οργή της κυβέρνησης της Αργεντινής, με τον γενικό γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου της χώρας Χόρχε Καπιτάνις να απειλεί ότι το Μπουένος Αϊρες θα προσφύγει ακόμη και στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Επίσης κάλεσε τους επενδυτές με τους οποίους έχει συμφωνήσει η Αργεντινή να ζητήσουν απευθείας τα χρήματά τους από τον αμερικανό δικαστή και χαρακτήρισε «ανίκανο» τον διαπραγματευτή.

ΤΑ CDS. Την ίδια ώρα μάλιστα με το δικαστήριο αναμενόταν να συναντηθούν και τα μέλη της Διεθνούς Ενωσης Συμφωνιών Ανταλλαγής και Παραγώγων (ISDA) για να εξετάσουν εάν υπάρχει επίσημα «πιστωτικό γεγονός» στην Αργεντινή. Αυτό έχει σημασία γιατί σε μια τέτοια περίπτωση θα πρέπει να πληρωθούν τα συμβόλαια ασφάλισης έναντι κινδύνου χρεοκοπίας (CDS) που έχουν επενδυτές στα χέρια τους. Εάν αποφασιστεί κάτι τέτοιο οι περισσότεροι από τους σημερινούς ομολογιούχους της Αργεντινής μπορούν νομικά να ζητήσουν άμεσα πίσω τα χρήματά τους.